Пәрл Примус: Америкалық биші, хореограф және антропологтың өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Американдық биші, хореограф және антрополог (1919–1994)

Перл Эйлин Примус (29 қараша 1919 – 29 қазан 1994) – американдық биші, хореограф және антрополог. Примус африкалық биді американдық көрермендерге таныстыруда маңызды рөл атқарды. Ол мансабының басында африкалық биді зерттеуге және сахналауға лайық өнер түрі ретінде насихаттау қажеттігін түсінді. Примустың туындылары африкалық халық туралы білімсіздік пен қасаңдық туралы мифтерге қарсы реакция болды. Бұл – Батыс әлемін африкалық биді өмір салтының өзгешелігі туралы маңызды және құрметті мәлімдеме ретінде қарауына бағытталған тыраныс еді.

Өмірбаян

Тринидадтың Порт-оф-Испания қаласында туған Перл Примус 1921 жылы ата-анасы Эдвард Примус пен Эмили Джексонмен бірге Нью-Йоркке көшіп келгенде екі жаста болды. 1940 жылы Примус Хантер колледжінде биология және медицинаға дайындық ғылымдары бойынша бакалавр дәрежесін алды. Биология мамандығы бойынша аспирантурада оқығанда, сол кездегі нәсілдік дискриминацияның салдарынан түрлі терілі адамдарға ғылым саласындағы жұмыстарға шектеу қойылғандықтан, медициналық зерттеуші болу арманының орындалмағанын түсінді. Қоғамның салған шектеулерінен Примус зертханалық техника ретінде жұмыс таба алмады және медициналық институтты қаржыландыра алмады, сондықтан ол уақытша жұмыстар істеді. Соңында Примус Ұлттық жастар басқармасынан көмек сұрады, олар оған «Америка билері» қойылымының гардеробында сахна артында жұмыс беруге келісті. Биші орны бос қалғанда, Примусты дублер ретінде қабылдады, осылайша оның алғашқы театрлық тәжірибесі басталды. Ол өзінің қозғалысқа деген туа біткен қабілетін ашты, және оның шеберлігі тез танылды. Бір жылдың ішінде Примус Нью-Йорк қаласының төменгі шығыс бөлігінде орналасқан солшыл мектеп және өнер ұжымы New Dance Group-қа қатысу үшін сынақтан өтіп, стипендия жеңіп алды.

Мансап

Примус 1941 жылы «New Dance Group» тобында биді ресми түрде оқуға кірісті, ол топтың алғашқы қара нәсілді студенті болды. Ол топтың негізін қалаушылары – Джейн Дадли, Софи Маслоу және Уильям Бейтспен бірге оқыды. Осы ұйым арқылы Примус заманауи техникасының негізін ғана емес, сонымен қатар көркемдік белсенділік туралы да білді. «New Dance Group» тобының ұраны – «би – таптық күрес қаруы», олар би – саналы өнер және оны көретін адамдарға әсер етуі керек деген сенімді сіңірді. Бұл ұйым Примус сияқты бишілерді өз заманының саяси және әлеуметтік ахуалына сезімтал болуға үйретті. Примустың осы жаңа белсенділік формасына тап болуы оның туындыларындағы әлеуметтік наразылық тақырыптарын күшейтті. Примус өзінің заманауи биін Марта Грэм, Чарльз Вайдман, Исмай Эндрюс және Асадата Дафора сияқты бірнеше пионерлермен бірге дамыта берді. Бұл ықпалдылардың арасында Дафораның Примусқа тигізген әсерін тарихшылар көбінесе назардан тыс қалдырды және Примус та оны айтқан жоқ. Алайда Марсия Этель Хёрд оның студенттеріне африкалық мақтаныш сезімін сіңіргенін және Примусқа африкалық би мен мәдениет туралы үйреткенін атап көрсетеді. Дафора африкалық мәдени мақтаныш қозғалысын бастады, ол Примусқа серіктестер табуға және оның жұмысына көпшіліктің қызығушылығын арттыруға көмектесті. Примус африкалық мәдениет пен биді отбасы мүшелерінен, кітаптардан, мақалалардан, суреттерден және мұражайлардан зерттеді. Алты ай бойы мұқият зерттеулер жүргізгеннен кейін ол өзінің алғашқы ірі композициясын – «Африкалық салтанат» деп атады. Бұл туынды оның қара нәсілді мұрасына деген қызығушылығын оятуға септігін тигізді. Ол биді Бельгиялық Конгодағы дін қызметкері құнарлылық ритуалын орындап, құлап, жоғалып кеткені туралы аңызға негіздеді. Бұл мұқият зерттелген композиция 1943 жылдың 14 ақпанында 92-ші көшедегі YMHA-да өткен дебюттік қойылымында «Strange Fruit», «Rock Daniel» және «Hard Time Blues» туындыларымен бірге ұсынылды. Оның өнері ерекше болды, «Нью-Йорк Таймс» газетінің танымал би сыншысы Джон Мартин «Ол өзінің жеке труппасын құруға лайық» деді. Джон Мартин оның сахнадағы бейнесіне, энергиясына және техникасына таң қалды. Ол оны ерекше және көрнекті суретші ретінде сипаттады. Көп мақтаулар алғаннан кейін Примустың келесі қойылымдары 1943 жылдың сәуір айында расалық интеграцияланған атақты түнгі клубта – Cafe Society Downtown-да ойыншы ретінде басталды. 10 ай бойы оның энергиясы мен сезімталдығы сахнаны билеп тұрды, сонымен қатар оның 5 фут биіктікке секіруі де таң қалдырды. Ол 1943 жылдың маусымында Мэдисон Сквер Гарденде 20 000 адамның алдында өткен Негро бостандығы митингісінде өнер көрсеткен кезде де көрермендерді таң қалдырды. 1943 жылдың желтоқсан айында Примус Элеонора Рузвельт пен Мэри МакЛеод Бетуна алдында Карнеги залында Дафораның африкалық би фестивалінде өнер көрсетті. Сол айда, негізінен жеке орындаушы болған Примус басқа бишілерді шақырып, «Примус труппасын» құрды. Труппа Рокси театрында концерттерде өнер көрсетті. «African Ceremonial» туындысы труппаның қойылымы үшін қайта қарастырылды. Ол кезде Примустың африкалық хореографиясын ол жүргізген зерттеулер мен оның нәтижелерін қабылдауына негізделген интерпретациялық хореография деп атауға болады. Примус хореографияны өзі байқаған нәрсенің қозғалысын елестетіп жасады, мысалы, африкалық мүсін. Уақыт өте келе Примус бидің мәдениеттегі адамдардың өмірін бейнелеуіне қызығушылық таныта бастады. Примусты африкалық құлдар диаспорасы мен мәдени билердің түрлі түрлері арасындағы қарым-қатынас та қызықтырды. Осы қызығушылықтың артуымен Примус зерттеу сабақтарын жүргізе бастады. 1944 жылдың жазында Примус Оңтүстік Африканың тереңдігіне Оңтүстік Африканың қара нәсілді халқының мәдениетін және билерін зерттеу үшін сапарлады. Ол «өз халқының қай жерде ең көп зардап шегуін білу» мақсатымен көшіп-қонып жұмыс істейтін жұмысшы болып шықты. Ол қара нәсілді кедей шаруалардың күнделікті өмірін бақылап, оған қатысты. Примус жеті жүзге жуық шіркеуге барып, шаруалармен бірге пахта жинады. Зерттеу жұмысынан кейін Примус бұрынғы жаңашылдық туындыларын дамыта отырып, жаңа хореографияны қалыптастыра алды. Примус өзінің Бродвей дебютін 1944 жылдың 4 қазанында Бельсон театрында жасады. Мұнда ол Лэнгстон Хьюздің «Негро өзендер туралы айтады» поэмасына хореографиялық жұмыс жасады. Поэма қара қауымға салынған теңсіздік пен әділетсіздікке тоқталып, қара адамдардың төрт ірі өзенге шығу тегін салыстыруды ұсынады. Примустың осы өлеңге билеуі бостандық пен құлдық кезеңдеріндегі афроамерикалықтардың күш-қуаты мен даналығын батыл мойындады. 1945 жылы ол 1943 жылы дебюттік қойылымында көрсеткен «Strange Fruit» (1945) туындысын дамытуын жалғастырды. Бұл би Льюис Алланның линчеуінг туралы поэмасына негізделген. Биді талдағанда, орындаушы әйел кейіпкерінің линчеуінгті көргеннен кейінгі реакциясын бейнелейтінін көруге болады. Көптеген көрермендер азап шеккен әйелдің нәсіліне қызығушылық танытты, бірақ Примус бұл әйелдің линчеуінг жасаған топтың мүшесі екенін мәлімдеді. «Би линчеуінг алаңынан соңғы адам кете бастаған кезде басталады және оның көзі жеткен қорқыныш оны қамтиды, ол сол жанып жатқан денеден тез арада қашып құтылуға мәжбүр болады». Примус линчеуінгтің салдарынан туындаған өкініш арқылы бейнелейді, әйел осы қорқынышты әрекеттің қаншалықты қорқынышты екенін түсінгеннен кейін. Бұл туындының мақсаты тіпті линчеуінг жасаған топтың өкініш білдіре алатынын көрсету. Примустың жұмысы шекараларды бұзуын жалғастырды, ол өзінің дебюттік туындыларының бірі – «Hard Time Blues» (1945) туындысын қайта дамытты. Ол бұл биді халық әншісі Джош Уайттың әніне хореографиялады. Бұл туындының хореографиясы, шаруалыққа қарсы наразылық ретінде жасалған, Примустың би стилін толық бейнеледі. Бұл туынды гравитацияны жеңіп, көрермендерді таң қалдырған атлетикалық секірулермен безендірілді. Бірақ Примус секіру әрқашан қуанышты білдірмейтінін түсіндірді. Осы жағдайда, оның күшті секіруі шаруалардың қарсылығын, үмітсіздігін және ашуын білдірді, ол оны өзінің зерттеу сапарында бастан кешірген. Примус бидегі секірулерді бақылағанда, дененің ауадағы пішініне назар аудару маңызды екенін сендірді. «Hard Time Blues» үшін дене пішіні кедей шаруалардың эмоционалдық жағдайының болжауы болды. 1946 жылы Примус Бродвейдегі саяқатын жалғастырды және Хелен Тамирис хореографиялаған «Show Boat» Бродвей өндірісінің жаңаруына қатысуға шақырылды. Содан кейін ол «Calypso» деп аталған, кейін «Caribbean Carnival» аталған Бродвей өндірісін хореографиялауға шақырылды. Ол сондай-ақ 1947 жылы Чикаго театрында Хемсли Уинфилд танымал еткен «Эмперор Джонс» пьесасының жаңаруында «Witch Doctor» рөлінде пайда болды. 1947 жылы Примус Джейкобс Поулоуға қосылып, өзінің бағдарламасын бастады, онда ол «Hard Time Blues» сияқты өзінің кейбір туындыларын қайтадан қойды. Оның бағдарламасында ол «Motherless Child», «Goin' to tell God all my Trouble» және «In the Great Gettin' up Mornin'» деп аталатын үш рухани ән де ұсынды. Бұл туындылар Примустың Оңтүстік қара нәсілді мәдениетімен байланысының нәтижесі болды. «Қайғылы әндер» деп те аталатын негрілік рухани әндерінің бұл жиынтығы құлдық мәдениетінен туындады, ол сол кезде көптеген заманауи бишілерге шабыт көзі болды. Примус оның зерттеу сапарындағы қауымдастықтарда оның ішінде африкалық бишінің рухы оянғандықтан жақсы қабылданды. Нигерияның Они және Ифе халқы оның олардың қауымдастығының бір бөлігі екенін сезініп, оны олардың қауымдастығына қабылдап, «Omowale» – үйіне оралған бала деген құрметті атақ берді. Африка ауылдарында саяхат еткен кезде Примусқа тек ерлерге ғана берілетін билерді үйренуге рұхсат беру үшін ер адам деп жариялады. Ол африкалық мәдени өмірге тән соғыс биі Бушаше және Фанга сияқты билерді меңгерді. Америкаға оралғаннан кейін Примус Африкада алған білімін пайдаланып, Элвин Эйли Америкалық би тобы үшін қойылымдар қойды...

Primus began her formal study of dance with the New Dance Group in 1941, she was the group's first black student. She trained under the group's founders, Jane Dudley, Sophie Maslow, and William Bates. Through this organization, Primus not only gained a foundation for her contemporary technique, but she learned about artistic activism. The New Dance Group's motto was "dance is a weapon of the class struggle", they instilled the belief that dance is a conscious art and those who view it should be impacted. The organization trained dancers like Primus to be aware of the political and social climate of their time. Primus' exposure to this newfound form of activism encouraged the themes of social protest found in her works. Primus continued to develop her modern dance foundation with several pioneers such Martha Graham, Charles Weidman, Ismay Andrews, and Asadata Dafora. Amongst these influencers, Dafora's influence on Primus has been largely ignored by historians and unmentioned by Primus. However, Marcia Ethel Heard notes that he instilled a sense of African pride in his students and asserts that he taught Primus about African dance and culture. Dafora began a movement of African cultural pride which provided Primus with collaborators and piqued public interest in her work. Primus explored African culture and dance by consulting family, books, articles, pictures, and museums. After six months of thorough research, she completed her first major composition entitled African Ceremonial. This piece served as an introduction to her swelling interest in Black heritage. She based the dance on a legend from the Belgian Congo, about a priest who performed a fertility ritual until he collapsed and vanished. This thoroughly researched composition was presented along with Strange Fruit, Rock Daniel, and Hard Time Blues, at her debut performance on February 14, 1943, at the 92nd Street YMHA. Her performance was so outstanding that John Martin, a major dance critic from The New York Times stated that "she was entitled to a company of her own." John Martin admired her stage presence, energy, and technique. He described her as a remarkable and distinguished artist. After gaining much praise, Primus' next performances began in April 1943, as an entertainer at the famous racially integrated night club, Cafe Society Downtown. For 10 months her energy and emotion commanded the stage, along with her stunning five foot high jumps. She continued to amaze audiences when she performed at the Negro Freedom Rally, in June 1943, at Madison Square Garden before an audience of 20,000 people. In December 1943, Primus appeared as in Dafora's African Dance Festival at Carnegie Hall before Eleanor Roosevelt and Mary McLeod Bethune. Within the same month, Primus, who was primarily a solo artist, recruited other dances and formed the Primus Company. The company performed in concerts at the Roxy Theatre. African Ceremonial was re envisioned for the group's performance. At that time, Primus' African choreography could be termed interpretive, based on the research she conducted and her perception of her findings. Primus would choreograph based on imagining the movement of something she observed, such as an African sculpture. Over time Primus developed an interest in the way dance represented the lives of people in a culture. Primus was also intrigued by the relationship between the African slave diaspora and different types of cultural dances. With an enlarged range of interest, Primus began to conduct some field studies. In the summer of 1944, Primus visited the Deep South to research the culture and dances of Southern blacks. She posed as a migrant worker with the aim "to know [her] own people where they are suffering the most." She observed and participated in the daily lives of black impoverished sharecroppers. Primus fully engulfed herself in the experience by attending over seventy churches and picking cotton with the sharecroppers. After her field research, Primus was able to establish new choreography while continuously developing some of her former innovative works. Primus made her Broadway debut on October 4, 1944, at the Bealson Theatre. Here she performed a work that was choreographed to Langston Hughes' poem "The Negro Speaks of Rivers". The poem addressed the inequalities and injustices imposed on the black community, while introducing comparisons between the ancestry of Black people to four major rivers. Primus' dance to this poem boldly acknowledged the strength and wisdom of African Americans through periods of freedom and enslavement. In 1945 she continued to develop Strange Fruit (1945) one of the pieces she debuted in 1943. This dance was based on the poem by Lewis Allan about a lynching. When analyzing the dance, one can see that the performer is portraying a female character's reaction after witnessing a lynching. Many viewers wondered about the race of the anguished woman, but Primus declared that the woman was a member of the lynch mob. "The dance begins as the last person begins to leave the lynching ground and the horror of what she has seen grips her, and she has to do a smooth, fast roll away from that burning flesh." Primus depicts the aftermath of the lynching through the remorse of the woman, after she realized the horrible nature of the act. The intention of this piece introduces the idea that even a lynch mob can show penitence. Primus' work continued to push boundaries as she re developed another one of her debut pieces, Hard Time Blues (1945). She choreographed this dance to a song by folk singer Josh White. The choreography for this piece, which was made in protest of sharecropping, truly represented Primus' movement style. This piece was embellished with athletic jumps that defied gravity and amazed audiences. But Primus explained that jumping does not always symbolize joy. In this case, her powerful jumping symbolized the defiance, desperation, and anger of the sharecroppers which she experienced first hand during her field studies. Primus believed that when observing the jumps in the choreography, it was important to pay attention to "the shape the body takes in the air". For Hard Time Blues, the shape of the body was a predictor of the emotional state of the poor sharecroppers. In 1946, Primus continued her journey on Broadway was invited to appear in the revival of the Broadway production Show Boat, choreographed by Helen Tamiris. Then, she was asked to choreograph a Broadway production called Calypso whose title became Caribbean Carnival. She also appeared at the Chicago Theatre in the 1947 revival of the Emperor Jones in the "Witch Doctor" role that Hemsley Winfield made famous. In 1947 Primus joined Jacob's Pillow and began her own program in which she reprised some of her works such as Hard Time Blues. In her program she also presented Three Spirituals entitled "Motherless Child", "Goin' to tell God all my Trouble", and "In the Great Gettin' up Mornin'." These pieces were rooted in Primus' experience with black southern culture. This cannon of Negro spirituals, also referred to as "sorrow songs" branched from slave culture, which at the time was a prominent source of inspiration for many contemporary dance artists. Primus was so well accepted in the communities in her study tour that she was told that the ancestral spirit of an African dancer had manifested in her. The Oni and people of Ife, Nigeria, felt that she was so much a part of their community that they initiated her into their commonwealth and affectionately conferred on her the title "Omowale" — the child who has returned home. During her travels in the villages of Africa, Primus was declared a man so that she could learn the dances only assigned to males. She mastered dances like the war dance Bushasche, and Fanga which were common to African cultural life. When Primus returned to America, she took the knowledge she gained in Africa and staged pieces for the Alvin Ailey American Dance Theatre. In 1974, Primus staged Fanga created in 1949 which was a Liberian dance of welcome that quickly made its way into Primus's iconic repertoire. She also staged The Wedding created in 1961. As an artist/ educator, Primus taught at a number of universities during her career including NYU, Hunter College, the State University of New York at Purchase, the College of New Rochelle, Iona College, the State University of New York at Buffalo, Howard University, the Five Colleges consortium in Massachusetts. She also taught at New Rochelle High School, assisting with cultural presentations. As an anthropologist, she conducted cultural projects in Europe, Africa and America for such organizations as the Ford Foundation, US Office of Education, New York University, Universalist Unitarian Service Committee, Julius Rosenwald Foundation, New York State Office of Education, and the Council for the Arts in Westchester.

Америка Құрама Штаттарында африкалық бидің ізашарсы

Примустың Батыс Африкаға сапары африкалық биді зерттеушілер үшін ерекше құнды болды. Ол африкалық би, оның мақсаты мен мәні туралы бұрынғы американдықтардан көбірек білді. Примус – би мәдениеттерінің дауысы, гриот ретінде танылды. Ол өзі жасаған нотация жүйесі арқылы көптеген африкалық билердің техникалық ерекшеліктерін жазып алып, оларды сақтап қалды және "жоғалып бара жатқан билердің құнды мұраларын" көруге және құтқаруға үлкерді. Ол өзінің білімін басқалармен аяныссыз бөлісті. Бұған қоса, Примус және оның күйеуі мен серігі, марқұм Персиваль Борде, Либерияның Конама Кенде өнер орталығымен бірлесіп, өнер орталығын құру үшін зерттеу жүргізді, ал 1959-1962 жылдар аралығында Ребека Харкнесс қорының гранты арқылы бірнеше округте би өнерпаздарының қойылымдарын ұйымдастырып, басқарды. Примус пен Борде африкалық бишілерге өздерінің ұлттық билерін театрландырып, батыс әлеміне қабылдауға үйретті, сондай-ақ Сенегал, Гамбия, Гвинея сияқты африкалық елдер мен АҚШ үкіметі арасында гастрольдік топтарды елге шақыру бойынша жобаларды ұйымдастырды.

Хореографиялық тәсіл және стилі

Примустың қозғалыс тілін дамыту және би туындыларын жасау тәсілі американдық заманауи бидің негізін қалаушылар саналатын Грэм, Холм, Вайдман, Агнес де Милль және тағы басқалардың тәсілдерімен үндеседі. Бұл суретшілер әдебиетті зерттеп, заманауи композиторлардың музыкасын қолданды, аймақтық ерекшеліктерді дәріптеді және шығармашылық материалдың мүмкін көздері үшін түрлі этникалық топтарға жүгінді. Алайда, Примус өзінің шығармашылық күшін афроамерикандықтардың мәдени мұрасында тапты. Ол әкесінің және шешесінің арасындағы әңгімелер арқылы Батыс Үндістандық тамырлары мен африкалық тегі туралы көп мәлімет алды. Жас Перлге айтылған оқиғалар мен естеліктер оның мәдени және тарихи мұрасын қалыптастырып, шығармашылық еңбектеріне негіз салды. Примус спиричуэлдарды, джаз бен блюзді біріктіріп, содан кейін осы музыкалық жанрларды афроамерикандық жазушылардың әдеби туындыларымен үйлестірді. Оның хореографиялық дауысы – күшті болғанымен – көбінесе афроамерикандық қауым үшін және оларға арналған еді. Оның көптеген туындылары, мысалы «Құрғақ жеміс», «Негр өзендер туралы айтады», «Ауыр уақыт блюзі» және тағы басқалары өте маңызды әлеуметтік тақырыптарды қамтыды. Саяси және әлеуметтік өзгерістерге бағытталған шығармашылық ізденістері, оның бірінші және екінші дүниежүзілік соғыс аралығындағы афроамерикандықтардың мәселелерін білуіне байланысты, Примусты заманының ең саяси хореографтарының бірі етеді. Примус – керемет биші, оның эмоциялары, қуанышы және бес футқа дейінгі атқылаулары көрермендерді таң қалдырды. Оның «Ауыр уақыт блюзін» орындауын Маргарет Ллойд былай сипаттады: «Перл жүгіріп секіріп, жоғарғы бұрышта қонды да, аяқтарымен ауаны ойшаусыз жаяды. Ол сахнаның бір жағынан екінші жағына дейін қайталап орындайды, көрермендердің іштен шыққан демі бітуін сезбейді». Примустың атлетикалық қабілеті оның хореографиясын таң қалдыратын етеді. Ол дәстүрлі қозғалыстарды сақтап қана қоймай, өз стилін де қосты, оған өзгертілген жамбас айналымдары мен ырғақты өзгерістер кірді. Ол қозғалғанда Примус күштілік пен құштарлықты көрсетіп, әлеуметтік мәселелерге назар аударды. Примустың халықтың тамырлық тәжірибесінде мол хореографиялық материал жатқанына берік сенімі Альвин Эйли, Дональд МакКейл, Талли Битти, Дианна МакИнтайр, Эло Помар және тағы басқалардың ырғағы мен тақырыптарында көрініс тапты. Оның туындылары заманауи суретшілермен қайта қаралып, жаңа нұсқаларға өңделді. Көптеген хореографтар, мысалы Жауолле Вилла Жо Золар, Примустың еңбегінен шабыттанған жобалар жасады. Примустың хореографиясы, оның ішінде иілген тізелер, дене мүшелерінің бөлінуі және айқындығы, ырғақты перкуссиялық қозғалыстар Золардың және басқалардың қозғалыстарында байқалады. Олар 1957 жылы ажырасып кетті. Примус 1961 жылы биші, барабаншы және хореограф Персиваль Бордеге үйленді, олардың 1979 жылы оның қайтысымен аяқталған серіктестігі басталды. 1959 жылы, Примус Нью-Йорк университетінен білім беру саласында магистр дәрежесін алған жылы Либерияға сапар шекті, онда Ұлттық би компаниясымен бірге жер мен көкке дәстүрлі либериялық дұғаның интерпретациясы – «Фанганы» жасау үшін жұмыс істеді. Примус мұқият зерттеулерге сенді. Оның кітапханалар мен мұражайларды мұқият зерттеуі және тірі дереккөздерді пайдалануы оны битанушы ретінде қалыптастырды.

Primus' approach to developing a movement language and to creating dance works parallels that of Graham, Holm, Weidman, Agnes de Mille and others who are considered to be pioneers of American modern dance. These artists searched literature, used music of contemporary composers, glorified regional idiosyncrasies and looked to varied ethnic groups for potential sources of creative material. Primus, however, found her creative impetus in the cultural heritage of the African American. She gained a lot of information from her family who enlightened her about their West Indian roots and African lineage. The stories and memories told to young Pearl, established a cultural and historical heritage for her and laid the foundation for her creative works. Primus fused spirituals, jazz and blues, then coupled these music forms with the literary works of black writers, and her choreographic voice — though strong — resonated primarily for and to the black community. Her many works 'Strange Fruit', Negro Speaks of Rivers, Hard Time Blues, and more spoke on very socially important topics. Her creative endeavors in political and social change makes Primus arguably one of the most political choreographers of her time because of her awareness of the issues of African Americans, particularly during the period between World War I and II. Primus was a powerhouse dancer, whose emotions, exuberance, and five foot high athletic jumps wowed every audience she performed for. Her performance of Hard Time Blues was described by Margaret Lloyd: "Pearl takes a running jump, lands in an upper corner and sits there, unconcernedly paddling the air with her legs. She does it repeatedly, from one side of the stage, then the other, apparently unaware of the involuntary gasps from the audience " Primus' athleticism made her choreography awe striking. She preserved traditional movements but added her own style which includes modified pelvic rotations and rhythmic variations. As she moved Primus carried intensity and displayed passion while simultaneously bringing awareness to social issues. Primus' strong belief that rich choreographic material lay in abundance in the root experiences of a people has been picked up and echoed in the rhythm and themes of Alvin Ailey, Donald McKayle, Talley Beatty, Dianne McIntyre, Elo Pomare and others. Her work has also been reimagined and recycled into different versions by contemporary artists. Many choreographers, such as Jawolle Willa Jo Zollar, created projects inspired by Primus' work. Primus choreography which included bent knees, the isolation and articulation of body parts, and rhythmically percussive movement, can be observed in the movement of Zollar and many others. They were divorced by 1957. Primus married the dancer, drummer, and choreographer Percival Borde in 1961, and began a collaboration that ended only with his death in 1979. In 1959, the year Primus received an M. A. in education from New York University, she traveled to Liberia, where she worked with the National Dance Company there to create Fanga, an interpretation of a traditional Liberian invocation to the earth and sky. Primus believed in sound research. Her meticulous search of libraries and museums and her use of living source materials established her as a dance scholar.

Тану

1991 жылы президент Джордж Буш Примусты Ұлттық өнер медалімен марапаттады. Ол көптеген басқа да наградаларға ие болды, оның ішінде: Либерия үкіметінің қадірленген «Африка жұлдызы» ордені; Ұлттық негр әйелдер кеңесінің Құрмет грамотасы; Элвин Эйли американдық би театрының «Би саласындағы изашар» сыйлығы; Phi Beta Kappa қауымдастығының мүшелігі; Спельман колледжінің құрметті доктор дәрежесі; Америка би фестиваліндегі ең үздік оқытушы үшін алғашқы Баласарасути/Джой Энн Дьюи Бейнеке кафедрасы; Нью-Йорк штатының шетел тілдері мұғалімдерінің ұлттық мәдениет сыйлығы; Ақ үйдің балалар мен жастар мәселелері жөніндегі конференциясының алғыс айтуы.