Кіріспе

Эвритмия – Рудольф Штайнер мен оның әйелі Мари бірлесіп, 20 ғасырдың басында жасаған экспрессивті қозғалыс өнері. Көбінесе сахналық өнер ретінде танылатын эвритмия, білім беру саласында, әсіресе Вальдорф мектептерінде, сондай-ақ антропософиялық медицинаның бір бөлігі ретінде емдік мақсаттарда да қолданылады.

Ән репертуары

Эвритмисттің қозғалыс репертуарындағы әрекеттер сөйлеудің дыбыстары мен ырғақтарына, музыканың тондары мен ырғақтарына және қуаныш пен қайғы сияқты "жандық сезімдерге" байланысты. Осы негізгі репертуар элементтерін меңгергеннен кейін, оларды еркін көркемдік өрнектерге жинастыруға болады. Эвритмист тура сызықтар мен қисықтардың ерекшеліктерін, кеңістіктегі қозғалыс бағыттарын (алға, артқа, жоғары, төмен, солға, оңға), жиырылу мен кеңеюді, сондай-ақ түсті сезінуге ұмтылады. Түс элементі костюмдер арқылы, әдетте, туындының немесе бөлігінің мінездемелік түстерімен беріледі және дене пішінін емес, қозғалысты күшейту үшін ұзын, кең маталардан жасалады, сонымен қатар жарықтандыру арқылы да көрсетіледі, ол кеңістікті қанықтырып, туындының көңіл-күйіне сәйкес өзгереді. Сондықтан эвритмия кейде "көрінетін музыка" немесе "көрінетін сөйлеу" деп аталады – бұл атаулар оның негізін қалаушы Рудольф Штайнерге тән. Бүгінгі эвритмияның көп бөлігі классикалық (концерттік) музыкаға немесе өлеңдер мен әңгімелер сияқты мәтіндерге қойылады. Кейде үнсіз туындылар да орындалады.

Ауызша мәтіндермен евритмия

Эвритмия көбінесе өлең, әңгіме немесе драма сияқты сөздік мәтіндермен орындалады. Сөздік эвритмияға сөйлеу дыбыстары, ырғақтар, поэтикалық өлшемдер, грамматика және көңіл-күй сияқты элементтер кіреді. Сөздік эвритмияда тілдің барлық дыбыстары ерекше қимыл-қозғалыс қасиеттеріне ие: «А» дыбысы дауысты әріпінің артикуляциялық орнына байланысты ашық естіледі. «К» дыбысы консонанттың тоқтаулы болуына байланысты, яғни оның артикуляция түріне байланысты өткіррек естіледі. Ескеріңіз, жазба тіліндегі әріптер емес, естілетін дыбыстардың өзі бейнеленеді.

Эвритмия - өнер түрінде

Евритмиялық ансамбльдер Швейцарияның Дорнах қаласында, Германияның Штутгарт қаласында, Нидерландының Гаага қаласында, Лондон, Швецияның Жерна қаласында және Нью-Йорк қаласының жанындағы Честнат Риджде (Нью-Йорк қаласының маңында) бар. Бұл топтардың бәрі жергілікті жерде де, халықаралық турларда да өнер көрсетеді. Тағы да көптеген шағын орындаушылар тобы бар (тізімді қараңыз). Өз ансамбльдеріне ие жоғары мектептердің қатарында Сан-Франциско Вальдорф орта мектебінің ансамблі де бар.

Педагогикалық эвритмия

1919 жылы алғашқы Вальдорф мектебі құрылғанда, евритмия оқу бағдарламасына енгізілді. Ол мектептің қозғалыс бағдарламасында гимнастикаға тиімді толықтыру ретінде тез мойындалды және қазір көптеген Вальдорф мектептерінде, сондай-ақ көптеген Вальдорф емес мектепке дейінгі орталықтарда, балабақшаларда және мектептерде оқытылады. Ол мектепке дейінгі білім беруден бастап жоғары мектепке және колледжге дейін барлық жастағы балаларға оқытылады. Оның мақсаты – қозғалыс арқылы балалардың шығармашылық қабілеттерін ояту және күшейту, баланың қиялын, ойларын және түсініктерін физикалық кеңістікте "жанды, қозғалатын формалар" ретінде көрсете алатын деңгейге жеткізуге көмектесу. Қозғалыстың дәлдігін дамыту, кеңістік сезімін кеңейту, нақты тепе-теңдікті жетілдіру және қозғалыс тәжірибесін айқын ету үшін жаттығуларда кейде таяқтар немесе доптар қолданылады. Таяқтар әдетте бір қолдың ұзындығына шамалас; доптар бір қолға қолайлы түрде сыйып кететіндей мөлшерде болады. Екеуі де жылуды жақсы қабылдайтын мыстан жасалған. Педагогикалық евритмия бойынша тәуелсіз аспирантуралық білім беру бағдарламалары болғанымен, бұл сала көбінесе көркемдік жұмыстарға бағытталған курстарға да кіріктіріледі.

Ерекшелік эвритмиясы

Эвритмия – антропософиялық медицинаның құрамдас бөлігі, бұл ғылыми емес, жалған ғылыми және тіпті "таза алдастыру" деп сынға ұшыраған балама медицина жүйесі. Антропософиялық медицинаның қағидаларына сәйкес, адамның емдеуді қажет ететін төрт аспектісі бар: рух, жан, тіршілік және дене. Терапиялық эвритмия дене, жан және рухтың "қайта бірігуіне" қол жеткізеді деп мәлімделеді. 2008 жылғы BMC Complementary and Alternative Medicine журналындағы шолу бойынша эвритмия емдеу бағдарламасына "қосымша пайдалы" болуы мүмкін, бірақ зерттеулер симптомдардың жақсарғанын көрсеткенімен, деректердің және зерттеу әдістерінің шектеулілігі осы қорытындыларды "сақтықпен қарастыруды" талап етеді.

Танымал мәдениетте

Британдық поп-дуэт Eurythmics аты "Евритмия" сөзінен туындаған. Әнші Энни Леннокс, мектепте оқыған кезінде Евритмиямен таныс болған: "Мен соңындағы Y әрпін алып тастап, орнына "микс" деп қойдым. Мен бұл сөзді ұнатып, оның ортасында Еуропаны білдіретін "EUR" мен ырғақ бар екенін байқадым."