Кіріспе

Уэльс дін қызметкері Джон Уильямс (22 наурыз 1582 – 25 наурыз 1650) – Уэльс дін қызметкері және король Джеймс І-нің саяси кеңесшісі. Ол 1621–1641 жылдары Линкольн епископы, 1621–1625 жылдары Ұлы мөрдің сақтаушысы, ал 1641–1646 жылдары Йорк архиепископы қызметтерін атқарды. Ол лорд-канцлер болып қызмет еткен соңғы епископ болды.

Ерте өмір

Джон Уильямс, Линкольн епископы, кейін Йорк архиепискобы, Уэльстің Конви қаласында Эдмунд Уильямс пен Мэри Уинннің екінші ұлы болып дүниеге келді. Көптеген епископтар қарапайым отбасылардан шыққан кезде, Уильямс өзін "ежелгі әулеттен" шыққандығымен мақтан тұтты. Ол Рутхин мектебін бітіріп, кейін Кембридж университетінің Сент-Джон колледжінде 1601 жылы бакалавр (BA), 1605 жылы магистр (MA), 1613 жылы дінтану бакалавры (BD) және 1616 жылы дінтану докторы (DD) дәрежелерін алды. 1603 жылы стипендия алды және 1611–1612 жылдары университет прокторы қызметін атқарды. Ол дін қызметкері болып кірісті және 1610 жылы айтқан уағызымен корольдің назарын аударды. 1617 жылы корольдің капелланы болды.

Саяси мансап

1620 жылы ол Вестминстердің деканы тағайындалды және 1621 жылы король Джеймс I оны Линкольн епископы қызметіне жылдам көтерді, сондай-ақ Ұлы мөрдің Лорд-сақшысы етіп тағайындады. Уильямс саяси мансабының барысында король Джеймстің берік қолдаушысы болды, король оны «өз ойын білетін және оның бұйрығын орындайтын» адам ретінде бағалаған және онымен көп ортақ нәрселері болған еді. Ол Уэльс принці, болашақ Карл I-ді Букингем герцогымен Мадридке жасаған сәтсіз сапарға қарсы болғандықтан, одан алыстатты. 1625 жылы Джеймс I қайтыс болып, оның орнын Чарльз I басты, сол кезде Уильямс лорд-канцлер лауазымынан тез алынып, Парламентке қатысуына тыйым салынды. Уильямс 1628 жылы қаза тапқан Бэкингемнен аман қалды, бірақ ол жақсы көрінбеді; ол 1633 жылдан бастап Кентербери архиепискобы Уильям Лаудтың және оның күшті одақтасы Томас Уэнтуорттың, 1-ші граф Страффордтың ықпалына түсті, екеуі де Чарльз I-ге зор ықпал етті. Уильямстың пуритандарға қатысты либералды көзқарастары Жұлдызды палатаның сотымен құқықтық дауға әкелді. Лаудтың өмірбаян авторы оған қарсы мемлекеттік құпияларды ашу туралы алғашқы айыптауды бекершілік деп сипаттайды; бірақ Уильямс өзін ақтауға тырысқанда, жалған куәлік беруге қатысты айыптауға өзін ұшыратты, ол дәлелденді және 1636 жылы ол өзінің игіліктерінен айырылды, айыппұл төледі және 1640 жылға дейін Лондон мұнарасына қамалды. Лауд Уильямстың Линкольн епископы қызметінен кетуге мәжбүр болады деп күткен, бірақ оның ашуына Уильямс отставкаға кетерден бас тартты және оны қызметтен алуға ешқандай мүмкіндік болмады. Түрмеге қамалғанға дейін Уильямс өзінің епископтық резиденциясы Бакденде тұрып, көршілеріне жомарттықпен қонақжайлық көрсетті. 1640 жылы Лордтар корольді оны босатуға мәжбүр етті, ал Уильямс өзінің лауазымдарын қайта иеленді және Шіркеудің екі ұшы арасында орташа бағытты ұстануға тырысты. Ол Лауд пен Страффордқа көңіл жарытпады, екеуіне де импичмент жариялауды қолдады. Лаудтың ісінде ол Лаудтың ақырына дейін өлім жазасын мақұлдағанына ешқандай дәлел жоқ; бірақ Страффордтың жағдайы басқаша болды. Ол Лордтар палатасында епископтардың өлім жазасын қарастыратын істерде қатыспауын сәтті дәлелдеп, Страффордтың ісіне өлім жазасын берді. Кейіннен ол корольді Страффордтың өмірін сақтамауға шақырды, оның мемлекеттік қызметтегі уәдесінен бас тартқанын айтты. Ол 1641 жылы Парламент тарапынан қайтадан қамалды, бірақ 1642 жылы кепілдікпен босатылды және Йоркширдегі корольмен бірге болды, сондай-ақ ол өткен жылы тағайындалған Йорк архиепископы лауазымына отырды. Алайда, Йоркширдегі оның болуы қысқа болды, ол өмірінің соңғы жылдарын туған Солтүстік Уэльсте өткізді, бастапқыда роялистерді қолдады, бірақ ақырында 1646 жылы жергілікті парламенттік қолбасшымен келісімге келді. Ол 1646 жылдың 9 қазанында Парламент тарапынан қызметінен алынды, өйткені епископтық мемлекеттік билік пен протектораттың барлық мерзіміне жойылды.

Өлім және мұра

Уильямс 1650 жылы Гвайдердегі Уинндер туыстарымен бірге болғанда тонзиллиттен қайтыс болды және Ландайи приход шіркеуіне жерленді. Ол отбасылық иелігін қайта сатып алып, оны немере інісі сэр Гриффит Уильямсқа қалдырды. Ол немере қызы Элизабет Долбен арқылы кейінірек Йорк архиепископы Джон Долбеннің әкесінің ағасы болды. Уильямстың Солтүстік Уэльстегі Азамат соғысы кезіндегі қызметі туралы мәліметтер Норман Такердің "Прелат в Армз" (Лланддуно, 1937) кітабында кездеседі. Ол сондай-ақ Такердің "Қорған қамалы" (Лондон, 1937) көркем шығармасының басты кейіпкері, сонымен қатар Такердің "Тынышсыз шарлаймыз" (Лондон, 1950) романдарының бірінде маңызды рөл атқарады.