Кіріспе

Кентербери архиепископы Уильям Уэйк (26 қаңтар 1657 – 24 қаңтар 1737) – Англия шіркеуінің дін қызметкері және 1716 жылдан өліміне дейін Кентербери архиепископы болды.

Өмір

Уэйк Блэндфорд Форумда, Дорсет графтығында дүниеге келді және Оксфордтың Крайст колледжінде білім алды. Ол діни қызметкерлік санатына өтті және 1682 жылы елшінің капелланы ретінде Парижге барды; Ричард Грэм, Престон виконты (1648–1695). Мұнда ол астананың көптеген ғалымдарымен танысып, француз дін қызметкерлерінің мәселелеріне қызығушылық танытты. Сондай-ақ, Оксфорд епископы Джон Фелл үшін грек тіліндегі Жаңа өсиеттің париждік қолжазбаларын жинақтады. 1685 жылы Англияға оралды. 1688 жылы Грей Инн шіркеуінде уағыз оқушы болды, ал 1689 жылы Оксфордтағы Крайст колледжінің каноны болды. 1693 жылы Пикадиллидегі Сент-Джеймс шіркеуінің пасторы болып тағайындалды. Он жыл өткен соң Эксетердің деканы болды, ал 1705 жылы Линкольн епископы болып кірді. 1716 жылы Томас Тенисонның қайтысынан кейін Кентербери архиепископы лауазымына ауыстырылды. Тенисон оның ұстазы болды және патшайым Аннаның қарсылығына қарамастан, оның епископ болуына жауапты болды, себебі ол епископтарды тағайындауды өзінің құқығы деп есептеді және Тенисонның пікірлеріне сенбеді. 1718 жылы француз шіркеуінің басшыларымен Галликан және Англия шіркеулерінің бірігуі туралы келіссөздер жүргізді, бұл Римнің талаптарына қарсы тұру мақсатында болды. Діни емес ағымдарға қатысты төзімділік танытып, тіпті егер бұл наразылық білдірушілердің алаңдаушылығын басаңдатуға көмектессе, Ортақ дұға кітабын қайта қарауды ұсынды. Оның көптеген жазбалары бар, олардың ең бастысы – «Англия шіркеуі мен дін қызметкерлерінің тарихы» (Лондон, 1703). Осы еңбектерінде ол Англикандық дәрежелерді қорғап, бірнеше құжаттарға сілтеме жасап, Нагс-Хед аңызын қайта жоққа шығарды. Бұл жұмыс Вильгельм патшаның және Кентербери архиепископы Томас Тенисонның Эрастиандық саясатына қарсы «жоғары шіркеу» оппозициясының аргументтерін жоққа шығару мақсатымен жазылған. Ол Ламбет сарайында, өзінің ресми резиденциясында қайтыс болды. Ол белгілі ағылшын геологы Этелдред Беннеттің әкесі болды. Ол Суррейдегі Кройдон аббаттығында жерленген.

Жинақтар

Уэйк өзінің баспа кітаптары, қолжазбалары және монеталарынан тұратын жинақтарын Крайст Черчқа мұра етіп қалдырды. Қолжазбалар жинағына Уэйктің хат алмасуының 31 томдық жинағы кіреді. Қолжазбалар жинағында Жаңа Өсиеттің кішкентай әріптермен жазылған қолжазбалары бар: 73, 74, 506, 520. Бұл қолжазбалар шамамен 1731 жылы Константинопольден Англияға әкелінді.