Кіріспе

Odessey and Oracle – ағылшын рок-тобы The Zombies-тің екінші студиялық альбомы. Ол алғаш рет 1968 жылдың сәуір айында Ұлыбританияда CBS Records компаниясы арқылы жарық көрді. Альбом негізінен 1967 жылдың маусым және тамыз айлары аралығында жазылған. Жазу сессиялары EMI (қазіргі Abbey Road Studios) және Олимпиада студиясында Лондонда өтті. The Zombies Decca Records компаниясынан шығарылғаннан кейін осы сессияларды өз қаражатымен қаржыландырды. CBS компаниясымен келісімге келгеннен кейін екі сингл және кейіннен альбомның өзі сыншылар мен коммерциялық нарықтан елеусіз қалды, ал топ ақырында тарап кетті. Альбомнан шыққан үшінші сингл, "Time of the Season", CBS компаниясының продюсері Ал Купердің ұсынысымен Date Records лейблында жарық көргеннен кейін 1969 жылдың басында АҚШ-та күтпеген оқиға болып табылды. Альбом бірте-бірте сыншылардың мақтауына және культты жанкүйерлерге ие болды, содан бері 1960 жылдардың ең бағалы альбомдарының біріне айналды. Rolling Stone журналының "Барлық уақыттың 500 ең ұлы альбомы" тізімінде 100-ші орынды иеленді. Rolling Stone журналы 2020 жылы тізімін жаңартқанда альбом 243-ші орынға түсті.

Жазу және өндіріс

Odessey and Oracle Zombies Ұлыбританияның CBS лейблімен келісімшартқа қол қойғаннан кейін жазылды. Олар 1967 жылдың маусымында альбомға жұмыс істей бастады. Он екі әннің тоғызы EMI студиясында (қазіргі Abbey Road студиясы) жазылған. "Friends of Mine" 1 маусымда жазылды, "A Rose for Emily" 1 маусымда басталып, 10 шілдеде аяқталды (3-ші таспадан 5-ші таспаға қысқарту), "This Will Be Our Year" 2 маусымда (4-ші таспа) және 15 тамызда (соңғы таспаға қосымша жазба), "Hung Up on a Dream" 10-11 шілдеде (3-ші таспадан 7-ші таспаға қысқарту) жазылды, ал "Butcher's Tale (Western Front 1914)" 20 шілдеде (1-ші таспа) жазылды. EMI сессияларында "Сержант Пеппердің Жалғыз жүректер клубы" фильмінде қолданылған төрт тректі Studer машинасы қолданылды. Шілде айының соңында EMI қол жетімді болмаған кезде, Zombies уақытша Olympic Studios студиясына көшіп барды, онда олар "Beechwood Park", "Maybe After He's Gone" және "I Want Her, She Wants Me" жазды. Олар EMI-ге тамыздың ортасында "Care of Cell 44" (4-тен 5-ке қысқартылған) және "Brief Candles" (9-дан 10-ға қысқартылған) 16-17 тамызда және "Time of the Season" (14 қыркүйек, 1-ші таспа) жазды. Сессиялар қарашада аяқталды және соңғы трек "Changes" (5-ші таспа) 1967 жылдың 7 қарашасында жазылды. Албом мерзімге сәйкес және бюджетке сәйкес жазылғандықтан, Zombies студияда тез жұмыс істеді, алдын ала қатаң репетиция жасады. Бұл сеанстар кезінде қосымша жазбалар немесе пайдаланылмаған әндер жаздырылмағанын білдірді. "A Rose for Emily" әніне виолончель мен Mellotron бөліктері қосылды, бірақ соңғы араластыру кезеңінде алынып тасталды. Колин Бланстоун мен Пол Аткинсон "Time of the Season" әнін жазу кезінде көңілі қалды және ашуланды. Бланстоун бұл әнге мүлдем құлақ аспады. Жазушы Род Аржент оны белгілі бір жолмен орындауын талап еткенде, Бланстоунның шыдамдылығы таусылып, Аржентке өзі орындауын айтты. Бланстоун талап етілгендей ән айтты. Аржент пен Крис Уайт альбомды моноға араластырды, бірақ олар CBS-ке мастерді жеткізген кезде, оларға стерео-микс қажет екендігін хабарлады. Жазу бюджеті жұмсалған соң, Аржент пен Уайт стерео-микс үшін өз ақшаларын жұмсады. "This Will Be Our Year" әнін стереоға түсіру кезінде үлкен қиындық туды. Продюсер Кен Джонс моно-микске тікелей жанды мүйізді аспаптарды қосты. Мүйізді аспаптар бұрын көп тректі жазбаға алынбағандықтан, осы тректің моно мастерінен "қайта арналанған" стерео-микс жасалуы керек болды. Албұмды стерео-микстеу 1968 жылдың 1 қаңтарында аяқталды. Жазудың соңында топтағы мораль төмен деңгейде болды. "Care of Cell 44" және "Friends of Mine" атты екі сингл табысты болмады, ал топтың концерттерге сұранысы төмендеді, сондықтан 1967 жылдың желтоқсанының ортасында соңғы концерттен кейін топ тарап кетті.

Альбом мұқабасы

Альбом мұқабасында Арженттің Уильям Шекспирдің "Торна" ромасынан үзінді келтірген қысқа мәтіні бар. Атауындағы "odyssey" сөзінің қате жазылуы LP мұқабасының дизайнері Терри Квирктің (Уайттың досы) қатесінен туындаған. Топ шығарылым кезінде бұл қатені жасыруға тырысып, қате жазудың мақсатты болғанын мәлімдеді. Алғашқы құрамындағы бес мүше 1997 жылы Zombie Heaven жинағының тұсаукесеріне арналған шараға қысқа мерзімге қайта бірікті. Олар Лондонның Jazz Café-де "She's Not There" және "Time of the Season" әндерін орындады. 2001 жылы Бланстоун мен Арген бұрынғы Argent және The Kinks тобының бас гитарисі Джим Родфорд, оның ұлы Стив Родфорд барабанда және Кит Эйри гитарада ойнап, Zombies тобын жаңадан құрып, концерттік және жазбалармен айналыса бастады. Blunstone Argent тобы бірнеше жыл бойы гастрольдік сапарлар жасап, альбомнан бірнеше әнді орындады. 2004 жылы Пол Аткинсонға арналған қайырымдылық концертінде алғашқы құрамындағы бес мүшенің соңғы рет кездесуі өтті. Аткинсонның денсаулығы нашар болғанына қарамастан, ол олармен бірге өнер көрсетуге талап етті. Аткинсон сол жылдың соңында қайтыс болды. 2008 жылдың наурыз айында альбомның шығуына 40 жыл толуына орай төрт аман қалған мүше Лондонның Shepherd's Bush Empire сахнасында үш концертте Odessey and Oracle альбомын толық орындады. Оларға Кит Эйри, Дарьян Саханаджа және басқа да достары қосылды. The Zombies дыбысты мүмкіндігінше нақты қайта жасай білуге тырысты, сондықтан қосымша әншілер шақырылды, Саханаджа Memotron арқылы орган мен меллотрон бөліктерін толықтырды, ал Арген өзі бірнеше әнде түпнұсқа меллотронды орындады. Арген сондай-ақ 1896 жылға дейін жасалған Виктория дәуірінің сорғы органын тауып алды, осылайша Уайттың "Butcher's Tale" әнін қайта жасай алды, ал түпнұсқа орган Уайттың көп бұрын сыйға бергені немесе сатқаны белгілі болды. 40 жылдық мерекелік концерттерге билеттер тез сатылып кетті және сыншылар тарапынан жоғары бағаланды. Концерттердің бірі жазылып, түсіріліп, CD және DVD форматында "Odessey and Oracle (Revisited)" деген атпен шығарылды. Қайта қосылудың сәттілігіне байланысты олар 2009 жылдың сәуірінде Глазго, Бристоль және Манчестер қалаларында концерттер беріп, 25 сәуірде Лондондағы Hammersmith Apollo-да аяқталатын қысқа британдық гастрольдік сапарға шықты. Арген әндер авторлық құқықтан тыс қалғанға дейін альбом сахнада орындалатын соңғы рет болады деп мәлімдеді. Бірақ бұл сөздері дұрыс болмады, өйткені аман қалған мүшелер 2015 жылы Америкада альбомды толық орындау үшін қайтадан бірікті. 2016 жылы топ келесі жылы альбомның 50 жылдығына арналған соңғы гастрольдік сапарға шығатынын жариялады. Сондай-ақ, олар альбомның жасылу тарихы туралы суреттер жинағын шығаруды жоспарлап отыр. 2019 жылы аман қалған түпнұсқа мүшелері Брайан Уилсонды қолдап, 12 қыркүйекте Лос-Анджелестегі Greek Theater-де және 26 қыркүйекте Нью-Йорктегі Beacon Theatre-де тоқтаулармен бірнеше күн бойы альбомды орындады.

Қабылдау

Албом шыққан кезде көңілсіздікпен қабылданып, кейіннен жанкүйерлердің табынуына бөленіп, сыншылардың құрметін алған альбомға айналды. AllMusic-тен Брюс Эдер жасаған ретроспективті шолуда альбомға бес жұлдыз берілді, оны "1960-шы жылдардың ең керемет (және ең жақсы) альбомдарының бірі және бүкіл британдық психоделикалық жарылысынан шыққан ең ұзақ ойналатын пластинкалардың бірі" деп бағалады.

Мұра

Jam тобының мүшесі Пол Уэллер альбомды өзінің барлық уақыттағы сүйіктілерінің бірі деп атап, әсіресе оның "күзгі" дыбысын ерекше атады. 2008 жылы ол "Beechwood Park" әнін журнал үшін жасалған плейлистке қосты және түрлі радио сессияларында "Time of the Season" әнін орындады. Opeth тобының вокалисі Микаэль Окерфельдт альбомды "шедевр" деп бағалады. Колин Ларкиннің "Барлық уақыттың ең үздік 1000 альбомы" тізімінде 637-орынды иеленді. 2012 жылы Rolling Stone журналы Odessey альбомын "Барлық уақыттың 500 ең үздік альбомы" тізімінде 100-орынға қойды. Stylus журналы оны "Ең жақсы 101-200 альбом" тізімінде 196-шы орынға орналастырды. The Guardian журналы оны "Ең үздік 100 альтернативтік альбом" тізімінде 77-орынға, ал Mojo журналы "Барлық уақытта жасалған 100 ең үздік альбом" тізімінде 97-орынға қойды. NME журналы оны "Барлық уақыттың 100 ең үздік британдық альбомы" тізімінде 32-орынға, Q журналы "Барлық уақыттың 50 ең үздік британдық альбомы" тізімінде 26-орынға орналастырды. Альбом "Өлмей тұрып тыңдаған 1001 альбом" кітабына енді. Альбомдағы бірінші ән, "Care of Cell 44", Эллиот Смит және Of Montreal сияқты көптеген әртістер тарапынан қайта орындалды. "This Will Be Our Year" әні де OK Go, Mynabirds, Dear Nora, Foo Fighters және Avett Brothers сияқты әртістер тарапынан қайта жазылды. Екі ән де Pitchfork Media-ның "1960 жылдардың 200 ең үздік әні" тізіміне енді.