Кіріспе

Siewierz – Польшаның оңтүстігінде орналасқан қала, Силезия воеводствосының Бэнжин ауданында, Siewierz коммунасының орталығы. Siewierz Даброва алқабында (Zagłębie Dąbrowskie) жатыр, бұл Кіші Польшаның тарихи және географиялық аймағының бір бөлігі.

Тарих

Сивьерц алғаш рет 1125 жылы айтылған, және оны Бьтом кастелланы басқарған. 1177 жылы Польшаның Казимир II Сивьерцті Силезия және Рациборц герцогы Миешко IV Тенглефутқа, сонымен бірге бүкіл Бьтом герцогтығымен бірге берді. Қала 13 ғасырдың басында жеке кастелянның ордасына айналды. 1241 жылы Польшаға жасалған алғашқы моңғол шапқыны кезінде моңғолдар қаланы өртеп, бекіністі толығымен қиратты. 1276 жылы Сивьерц қала мәртебесін алды. 1289 жылдың 26 ақпанында қала қақпасы алдында Куявия және Мазовия князі Владислав I Биік шынтақтың басшылығындағы одақтас әскерлер Вроцлав және Краков князі Генрих IV Пробустың әскерін жеңді. 1327–1335 жылдары Силезияның көп бөлігімен бірге Сивьерц, Бьтом герцогтығының бір бөлігі ретінде, Богемия Корольдығына бағынды. 1337 жылы Бьтом герцогы Владислав Сивьерцті Цешин герцогы Казимирге сатты. 1359 жылы Цешин герцогы Сивьерцті герцог Болко II Кішіден 2500 маркаға сатып алды. Сол жылы король Карл IV сатуды бекітті. 1443 жылдың 30 желтоқсанында Краков епископы Збигнев Олешницкий Сивьерцті қарызға батқан Цешин князі Венцеслав I-ден сатып алды. Сату 6000 праг грошенеге жасалды. Краков епископтары Сивьерц герцогтары болды, герцогтік де-факто Польша Коронасының бір бөлігіне айналды, ал қала Краков епископтарының ордасына айналды. Олар Сивьерцте де қамал салды. Осы оқиғалардың нәтижесінде Сивьерц қайтадан Кіші Польшаның құрамына кірді, және осы күнгә дейін сонда қалып отыр. 17 ғасырдың басында поляк барокко ақыны Валентий Розджинский [pl] қалада тұрды. 1790 жылы, Польша-Литва одағының құлауына жақын, Сивьерц шіркеулік герцогтығы Польша Корольдығының Тажына тікелей қосылды. 1795 жылы Сивьерцті Пруссия Польшаның үшінші бөлінісінде аннексиялады және Жаңа Силезия провинциясына қосты. 1800 жылы епископ ордасы қаладан көшірілді. 1807 жылы Наполеон Сивьерц герцогтығын (Зиверс) қайта құрды және оны Жан Ланнге берді, Пруссия Польшаның екінші және үшінші бөлісінен барлық иеліктерін беруге мәжбүр болғаннан кейін. Наполеон жеңілгеннен кейін Сивьерц Ресей Империясының билігіндегі Польша Конгресіне қосылды. Қала өнеркәсіп пен байланыс жоқтығынан үнемі құлдырап келді. 1863 жылдың ақпан айында, қаңтар көтерілісі кезінде, Сивьерц жақын маңдағы Сосновец шайқасында жеңіске жеткеннен кейін поляк көтерілісшілері басып алды. 1870 жылы қаңтар көтерілісінің құлауынан кейін, поляктарға қарсы патшалық репрессиялардың бөлігі ретінде қала мәртебесін жоғалтты. 1918 жылы Польша тәуелсіздігін қайта алды, және Сивьерц Екінші Польша Республикасының құрамына кірді. 1939 жылдың қыркүйегінде, Екінші дүниежүзілік соғысты бастарған Германияның Польшаға шабуыл жасауы кезінде, Сивьерцке нацистік Германия шабуыл жасап, басып алды, және 1939 жылдың 4 қыркүйегінде неміс әскерлері қалада 10 полякты, оның ішінде бір әйел және бірнеше жасөспірімдерді өлтірді (поляк ұлтына қарсы нацистік қылмыстарды қараңыз). Қала 1945 жылға дейін Германияның оккупациясында болды. 1962 жылы қала мәртебесін қайта алды.

Көрікті жерлер

Сивиердің ең маңызды тарихи ескерткіштері – ортағасырлық Краков епископтарының қамалының қираған қалдықтары, барокко стиліндегі Киелі Маттиас шіркеуі және Польшадағы ең көне сақталған шіркеулердің бірі – Романдық Киелі Иоанн шіркеуі.

Спорт

Жергілікті футбол клубы — LKS Przemsza Siewierz. Ол төменгі лигаларда өнер көрсетеді.

Туған қалалар бауырлас қалалар

Siewierz коммунасының туысқан қалаларын қараңыз.