Кіріспе

Америкалық журналист (1791–1876) оның ұлы, Азамат соғысының генералы. Фрэнсис Престон Блэр аға (12 сәуір 1791 – 18 қазан 1876) – американдық журналист, газет редакторы және ұлттық саясаттағы ықпалды тұлға, ол партиялық бағытына қарамастан бірнеше АҚШ президенттеріне кеңес берді. Блэр Демократиялық партияның алғашқы мүшесі және президент Эндрю Джексонның 1828 жылғы президенттік сайлауда Кентукки штатында жеңіске жетуіне көмектескен жақтасы болды. 1831 жылдан 1845 жылға дейін Блэр Демократиялық партияның басты үгіт құралы болған «Вашингтон глобусы» газетінің бас редакторы болып жұмыс істеді және үлкен табысқа жетті. Блэр президент Джексонның ықпалды кеңесшісі болды және «Ас үй кабинеті» деп аталған ресми емес кеңесшілер мен көмекшілер тобында маңызды рөл атқарды. Кентки штатынан құл иеленгеніне қарамастан, Блэр құлдықтың батыс аймақтарына таралуына қарсы болды. Ол 1848 жылғы президенттік сайлауда Мартин Ван Бюрен мен Чарльз Фрэнсис Адамс ағаның «Еркін топырақ» партиясының үміткерлерін қолдады. 1854 жылы Канзас-Небраска заңына қарсылық білдіріп, Демократиялық партиядан шығып, Республикалық партияны құруға көмектесті. Блэр Американдық Азамат соғысы кезінде президент Авраам Линкольннің кеңесшісі болды. 1861 жылы Линкольн оны полковник Роберт Лиге үлкен Одақ армиясының басшылығын ұсыну үшін жіберді, бірақ Ли бас тартты және оның орнына Конфедерацияға қосылды. Блэр 1865 жылы соғысты аяқтауға бағытталған, бірақ сәтсіз аяқталған Хэмптон Роудс конференциясын ұйымдастыруға да көмектесті. Одақтың жеңісінен кейін Блэр Республикалық партияның көптеген мүшелері қолдаған радикалды жаңарту саясатына көңілі толады. Ол партиядан шығып, демократтарға қайта қосылды. Оның ұлы, Фрэнсис Престон Блэр кіші, 1868 жылғы сайлауда партияның вице-президенттікке үміткері болды, бірақ жеңіліске ұшырады. Блэр 1876 жылы 85 жасында қайтыс болды. Оның үйі, Блэр үйі, Вашингтондағы Лафайетт алаңында, Ақ үйдің қарсысында орналасқан және қазір мемлекет басшылары мен президенттің басқа да қонақтарын қабылдау үшін пайдаланылады. Оны «әлемдегі ең эксклюзивті қонақ үй» деп атайды.

Ерте өмір және мансап

Блэр Вирджиния штатының Абингдон қаласында, Кентукки штатының бас прокуроры болған Джеймс Блэр есімді шотланд-американдық заңгер мен Элизабет Смит отбасында дүниеге келді. Кентукки штатының Франкфорт қаласында өскен және отбасы мүшелері оны «Престон» деп атаған ол, 1811 жылы Трансильвания университетін үздік бітірді. Ол заңгерлік білім алып, 1817 жылы адвокаттыққа қабылданды, бірақ дауыс кемшілігіне байланысты практикамен айналыспады. Ол журналистикаға бет бұрып, Амос Кендаллдың «Frankfort Argus» газетіне үн қосты. 1819 жылғы экономикалық дағдарыстың салдарынан туындаған әлеуметтік және қаржылық қиындықтар кезінде Блэр Кентуккидегі «Жеңілдету партиясына» қосылды. Ол Кентуккидегі «Ескі сот – Жаңа сот» даусына қатысты. 1821 жылдың мамыр айында борышкерлерге көмек көрсету мақсатында ашылған, Коммуналдық банк президенті болды. Банктің жарғысын Кентукки Апелляциялық соты (KCoA) қабылдамады, оған АҚШ-тың 7-ші апелляциялық соты қолдау көрсетті. KCoA басталған жеңілдету шараларын конституцияға қайшы деп шешті. Штат заң шығарушы органы KCoA-ны таратып, жаңа Апелляциялық сот құрды, бірақ ескі KCoA судьялары бұл актіні қабылдауға немесе соттың құжаттарын тапсыруға бас тартты. 1824 жылы Блэр «Жаңа соттың» кеңсе меңгерушісі болып тағайындалды және кеңсеге кіріп, құжаттарды тартып алған топқа жетекшілік етті. Бірнеше жылдан кейін «Жаңа сот» таратылып, Блэр қайта оралды. Эндрю Джексонның жақтасы ретінде, ол оған 1828 жылғы президенттік сайлауда Кентукки штатын жеңіп алуға көмектесті. 1830 жылы ол Джексон демократиясының ресми органы болған «The Washington Globe» газетінің редакторы болып тағайындалды. Осы қызметте және Джексонның бейресми кеңесшілер кеңесінің мүшесі ретінде, «Ас үй кабинеті» деп аталған кеңесте, ол ұлттық саясатқа зор ықпал етті. «The Washington Globe» газеті 1841 жылға дейін әкімшіліктің дауысы болды, ал 1845 жылға дейін, Блэр оның редакторы қызметінен бас тартқанға дейін Демократиялық партияның басты органы болып қала берді. Ол Джон С. Ривзбен серіктес болып баспахана ашты, Конгрестен табысты тапсырыстар алды, оның ішінде Конгресс отырыстарының стенограммаларын «The Congressional Globe» газетінде жариялады, ол кейіннен «Congressional Record» газетінің алдағысы болды. Вашингтонда Джексонға қызмет еткен кезінде Блэр 1836 жылы кейіннен Вашингтондағы Блэр үйі деп аталатын үйді сатып алды.

Саясатшы

Блэр 1844 жылғы президенттік сайлау кезінде Джеймс К. Полкті қолдады; алайда, ол Полкпен жақсы қарым-қатынас орната алмады және «The Washington Globe» газетіндегі үлесін сатуға мәжбүр болды. 1848 жылы ол президенттікке «еркін топырақ» партиясынан кандидат болған Мартин Ван Бюренді белсенді түрде қолдады. 1852 жылы Блэр Франклин Пирсті қолдады, бірақ Пирс Канзас-Небраска заңын қолдағаннан кейін оның басқаруына көңілі тоңды. Блэр басқа құлдыққа қарсы, «еркін топырақ» демократтарымен бірге жаңа Республикалық партияны ұйымдастыруға көмектесті және 1856 жылғы 22 ақпанда Питтсбургте өткен партияның алдын ала конвенциясына төрағалық етті, вигтердің, аболиционистердің, «еркін топырақ» жақтастарының және нативистердің келіспейтін топтарынан біртұтас партиялық блок құрды. Ол саяси тәжірибесін, беделін және әсерін пайдаланып, жаңа партия құруға дем берді. 1856 жылғы Республикалық Ұлттық конвенцияда ол өзінің ескі досы Томас Харт Бентонның қызы Джесси Бентон Фремонтқа үйленген Джон С. Фремонтты президенттікке ұсынуға ықпал етті. Ол қайтыс болғаннан кейін, оның қызы Элизабет үйді өмірінің соңына дейін мұраға алды. Блэр өз үйінде құлдарды қызметшілер ретінде ұстағанмен, Мексика-Америка соғысынан кейін құлдықтың қазіргі рұқсат етілген жерден тысқары жерлерге таралуына қарсы болды. 1862 жылы Блэр құлдарына «қалаған уақытта кете аласыздар» деді; кейін ол «бір адамнан басқа барлығы осы мүмкіндіктен бас тартты» деп, қызметте қалуды жөн көргендерін айтты.

Отбасы

Франсис 1812 жылғы 21 шілдеде Элиза Вайолет Гистке үйленді. Оның үш ұлы болды: Монтгомери Блэр (1813–1883), Джеймс Л. Блэр (1819–1852) және Фрэнсис "Фрэнк" Престон Блэр кіші (1821–1875), сондай-ақ екі қызы: Джульетт Блэр (1816–1819) және Элизабет Блэр (1818–1906). Монтгомери мен Фрэнсис американдық саясатта белгілі болды. Олардың көптеген еңбектерінің ішінде Монтгомери Блэр 1857 жылғы құлдыққа қатысты маңызды сот ісінде Дред Скоттты АҚШ Жоғарғы Сотында қорғады. Фрэнсис белгілі сенатор болды және 1868 жылы Демократиялық партиясынан вице-президенттікке кандидат болды. Джеймс Антарктиданы зерттеуге мичман ретінде қатысып, кейін АҚШ Әскери-теңіз күштерінде лейтенант болып тағайындалды. Ол Калифорниядағы алтын асыру кезінде байлыққа ие болды, бірақ жас кезінде қайтыс болды. Блэрдың қызы Элизабет Контр-адмирал Сэмюэл Филлипс Лиге үйленді және Мэри Тодд Линкольннің жақын досы болды. Оның туысы Бенджамин Гратц Браун (1826–1885) де саяси жолға түсті, АҚШ сенаторы және Миссури штатының губернаторы болды. Оның немересі Блэр Ли I (1857–1944) Мэриленд штатынан АҚШ сенаторы болды.

Мұра

Вашингтон Глоб газетінің он бес жыл бойы редакторы және Конгресс Глоб баспасының иесі ретінде Престон Блэр Джексон дәуірінің ықпалды саяси тұлғасына айналып, Эндрю Джексон мен Мартин Ван Бюрен президенттердің бейресми кеңесшісі болды. Жазбаларында республикалық идеалдар мен демократияны ұлттық құндылықтар ретінде қастерлеу арқылы ол американдық рухтың қалыптасуына үлкен үлес қосты. Блэр Ван Бюреннің президенттігі кезеңінде саяси беделін сақтап тұрды, бірақ Демократиялық партияның құлдық жақтастары күшейген сайын саяси ықпалын жоғалта бастады. Оған жауап ретінде ол 1854 жылы жаңа Республикалық партияның құрылуына көмектесті. Азамат соғысы басталғанда, ол Роберт Лиге Линкольннің Одақ әскерлеріне басшылық ету туралы ұсынысын жеке жеткізді, бірақ Ли одан бас тартты. Соғыс жылдарында Блэр Линкольннің бейресми саяси кеңесшісі болды. Линкольн қайта сайланғаннан кейін Блэр Хэмптон Роудс конференциясын ұйымдастырды, онда конфедераттармен бейбіт келісімдер талқыланды, бірақ маңызды мәселелер шешілмеді. Ол Азамат соғысынан кейін Оңтүстікті қайта құруға бағытталған радикалды Конгресс саясатына қарсы болды. Майами университетінің американдық тарих профессоры Уильям Эрнест Смит 1933 жылы Фрэнсис Престон Блэр мен оның ұлдары Фрэнсис және Монтгомеридің «Адамс отбасынан басқа, американдық саясатта ең ұзақ уақыт ықпал еткен отбасының өкілдері» екенін жазды. Блэрдің үш ұлының екеуі – Монтгомери Блэр және Фрэнсис Престон Блэр кіші американдық саясатта белгілі болды; оның қызы Элизабет Блэр Ли Мэри Тодд Линкольннің жақын досы болды. Блэрдің Вашингтондағы тарихы мол үйі уақыттың сынағынан өтті және қазір Блэр үйі Президенттік қонақ үйінің ресми атауы болып табылады. Мэриленд штатындағы Сильвер Спринг қаласы Блэрдің меншігінен аталған. Сильвер Спрингтегі Блэрлерге қатысты үш үйдің ішінде тек Джеймс Блэрдің үйі ғана сақталған. Өсиеті бойынша Джеймс пен Мэри Блэрдің қызы Вайолет Блэр Жанин үйді қоғамдық пайдалануға берді және оны ағасының құрметіне The Moorings атауынан Jesup Blair House деп өзгертті. Қазіргі уақытта ол Сильвер Спрингтегі 14,5 акрлық Блэр паркінің орталығында орналасқан және Мэриленд Ұлттық астанасы паркі және жоспарлау комиссиясы басқарады. 1885 жылы Вашингтондағы 635 I Street, NE мекенжайындағы жаңа мектеп Фрэнсис П. Блэр ағаның құрметіне «Блэр мектебі» деп аталды. Мектеп 1978 жылға дейін жабылып, ғимарат үлкен ауысу орталығы – Блэр Хаустың үйіне айналды.

БАҚ-тағы бейнелеу

Стивен Спилбергтің "Линкольн" (2012) фильмінде Престон Блэрді Хал Холбрук сомдайды. Рональд Максвеллдің "Құдайлар мен генералдар" (2003) фильмінде Престон Блэрді Малахи Маккорт сомдайды. Спилбергтің де, Максвеллдің де түсірілім тобы Франсис Престон Блэрді шынайы келгендей бейнелеуге тырыспады. Нақты өмірде ол жұқа бойлы, тоқшыма бас, сақалы жоқ болса, екі фильмде де оны семіз деп көрсетеді. "Линкольн" фильмінде оны сол заманғы стандарттар бойынша шашы ұзын деп бейнелесе, "Құдайлар мен генералдар" фильмінде оны бакенді мұртты етіп көрсетеді. Бұл өте таңғажайып, себебі екі фильм де сол дәуір мен ондағы адамдарды эстетикалық тұрғыдан мүмкіндігінше шынайы бейнелеуге бар күштерін салды.