Кіріспе

АҚШ президенті 1845-1849 жылдар аралығында Джеймс Нокс Полк (/p//oʊ//k/; 2 қараша 1795 - 15 маусым 1849) – АҚШ-тың 11-ші президенті, 1845-1849 жылдар аралығында қызмет етті. Ол сондай-ақ 1835-1839 жылдар аралығында Өкілдер палатасының 13-ші спикері, ал 1839-1841 жылдар аралығында Теннесси штатының тоғызыншы губернаторы болды. Эндрю Джексонның қолдауында өскен ол Демократиялық партия мүшесі және Джексон демократиясының жақтасы болды. Полк президенттік кезінде Мексика-Америка соғысы арқылы АҚШ аумағын кеңейткенімен, Техас Республикасын, Орегон аймағын және Мексика-Америка соғысында жеңіске жеткеннен кейін Мексикадан алынған аумақтарды (Мексикалық иеліктерді) қосып алғанымен танымал. Теннессиде сәтті заңгерлік тәжірибе құрғаннан кейін, Полк 1823 жылы штат заң шығарушы органына, ал 1825 жылы АҚШ Өкілдер палатасына сайланды, Джексонның берік қолдаушысы болды. Жолдар және құралдар комитетінің төрағасы болғаннан кейін, 1835 жылы Палата спикері болды – спикер және АҚШ президенті қызметін атқарған жалғыз адам. Полк Конгрестен кетіп, Теннесси губернаторына үміткер болды, 1839 жылы жеңіске жетті, бірақ 1841 және 1843 жылдары жеңіліске ұшырады. 1844 жылғы президенттік сайлауда ол Демократиялық партияның «қара ат» кандидаттарының бірі болды; ол партиялық конвенцияға вице-президенттікке үміткер ретінде келді, бірақ президенттікке ешбір кандидат қажетті үштен екі көпшілікті ала алмағандықтан, басты кандидатты анықтау үшін жасалған келісімнің нәтижесінде ұсынылды. Басым көпшілік дауыспен Полк Уиг партиясының өкілі Генри Клейді жеңді. Соғыс қаупімен толы келіссөздерден кейін Полк Ұлыбританиямен Орегон аймағына қатысты келісімге келді, аумақтың көп бөлігі 49-шы параллель бойымен бөлінді. Ол Мексика-Америка соғысында жеңіске жеткізіп, Мексиканың бүкіл Американың оңтүстік-батысын АҚШ-қа беруіне қол жеткізді. 1846 жылғы Уокер тарифтері арқылы тариф ставкаларының айтарлықтай төмендеуін қамтамасыз етті. Сол жылы ол өзінің тағы бір маңызды мақсатына жетті – Тәуелсіз қазынашылық жүйесін қайта орнату. Өзінің сайлауалды уәдесіне сәйкес, тек бір мерзім қызмет етуге (мұндай уәде беріп, оны орындаған АҚШ президенттерінің санатындағылардың бірі) Полк 1849 жылы қызметтен кетіп, Теннессиге оралды, бірақ көп ұзамай холерадан қайтыс болды. Бүгінде ол көбіне белгісіз болса да, ғалымдар Полкты президенттік бағдарламасының маңызды мәселелерін ілгерілету және оларды жүзеге асыру қабілеті үшін жоғары бағалайды. Ол сондай-ақ Мексикамен соғысқа елді бастап, аймақтық дауларды күшейткені үшін сынға ұшырады. Құлдарды пайдаланған, Миссисипиде плантация ұстаған және президенттік кезінде құлдардың санын арттырған Полк аумақты кеңейту саясаты арқылы елдің Тынық мұхитының жағалауына және оның барлық көршілес шекараларына жеткенін қамтамасыз етті. Ол АҚШ-ты әлемдік державаға айналуға дайындады, бірақ еркін және құл мемлекеттер арасындағы қайшылықтар күшейіп, Азамат соғысының негізін қалады.

Ерте өмір

Джеймс Нокс Полк 1795 жылғы 2 қарашада Солтүстік Каролина штатының Пайнвилл қаласында ағаш үйдің ішінде дүниеге келді. Ол фермерлер отбасындағы 10 баланың ағасы болды. Анасы Джейн оны әкесі Джеймс Нокс атымен атады. Бірақ, Джеймс Роулидің «Американдық ұлттық биографиясы» мақаласында айтылғандай, Джеймстің анасы «Джеймске өзінің қатал нанымдарын сіңіріп, өмір бойына өзін-өзі тәртіпке келтіру, еңбекқорлық, ізгілік, жеке басының қамын ойлау және адам табиғатының кемшілдігіне сену сияқты кальвинистік қасиеттерін дарытты». Джеймс кешкі ас дастарқанындағы саяси әңгімелерден үйренді; Самуил мен Езекиел екеуі де президент Томас Джефферсонды жақтап, Федералистік партияға қарсы болды. Полк бала кезінде денсаулығының нашарлығынан қиналды, бұл шекаралық қоғам үшін үлкен кемшілік еді. Әкесі оны Филадельфияның белгілі дәрігері доктор Филипп Синг Физикке апарды. Жолда Джеймс қатты ауырып қалды, содан кейін Кентукки штатының Данвилл қаласынан келген доктор Эфраим Макдауэлл оған операция жасап, тастарды алып тастады. Анестезия ретінде тек бренді болды. Операция сәтті аяқталды, бірақ Джеймс баласыз болғандықтан, оның бедеу немесе тұқымсыз болуы мүмкін еді. Ол тез жазылып, күштірек болды. Әкесі оны өзінің бірінші кәсібіне тартуды ұсынды, бірақ ол білім алғысы келді және 1813 жылы пресвитериан академиясына түсті. Ол 1813 жылы үйіне жақын жердегі Сион шіркеуінің мүшесі болды және Сион шіркеуі академиясына оқуға түсті. Содан кейін ол Теннесси штатының Мурфрисборо қаласындағы Брэдли академиясына оқуға түсті. 1816 жылдың қаңтар айында Полк Солтүстік Каролина университетіне екінші семестрде екінші курсқа қабылданды. Полк отбасы университетпен байланыста болды, ол сол кезде шамамен 80 студенті бар шағын мектеп еді; Сэмюэл Теннессидегі жер агенті болды, ал оның туысы Уильям Полк – сенімді. Полктің бөлмедесі Флориданың алғашқы губернаторы болған Уильям Данн Мозли еді. Полк Диалктикалық қоғамға қосылды, онда ол пікірталастарға қатысып, президенті болды және шешендік өнерді үйренді. Полк 1818 жылдың мамыр айында құрметпен бітірді. Бітіргеннен кейін Полк Теннесси штатының Нэшвилл қаласына оралып, әйгілі сот адвокаты Феликс Грандидің басшылығымен заңгерлік білім алды, ол оның алғашқы ұстазы болды. 1819 жылдың 20 қыркүйегінде ол Теннесси штатының сенатының хатшысы болып сайланды, ол кезде Мурфрисборо қаласында отырды және Гранди сайланды. Ол 1821 жылы қарсылықсыз қайта сайланды және 1822 жылға дейін қызмет етті. 1820 жылдың маусым айында ол Теннесси штатының адвокатурасына қабылданды, ал оның алғашқы ісі – әкесін қоғамдық төбелес жасады деген айыптан қорғау болды; ол бір доллар айыппұл төлеп, оны босатуға қол жеткізді. Оның заңгерлік тәжірибесі оның саяси мансабын қаржыландырды.

Теннесси штатының заң шығарушысы

1822 жылғы қыркүйекте заң шығарушы орган сессиясын аяқтаған кезде Полк Теннесси штатының Өкілдер палатасына үміткер болуға ниеттенді. Сайлау 1823 жылғы тамызда өтетін болды, бұл оған үгіт-насихат жүргізуге жеткілікті уақыт берді. Көптеген сайлаушылар Полк туысқандарының мүшелері болғанымен, жас саясаткер белсенді түрде үгіт жүргізді. Адамдар Полктің шешендігіне риза болды, соның нәтижесінде оған «Стоптың Наполеоны» деген лақап ат қойылды. Сайлау кезінде Полк сайлаушыларына спирттік сусындар ұсынды және ағымдағы Уильям Янсиді жеңіп шықты. 1822 жылдың басында Полк Сара Чайлдресске көңіл білдірді, олар келесі жылы никелесіп, 1824 жылғы 1 қаңтарда Мурфрисборо қаласында үйленді. Роули Сара Полктің әдемілігі, зиялылығы және тартымды әңгімелесуі күйеуінің көбінесе қатал мінезін жұмсартуға көмектескенін атап өтті. Джексон Полктер мен Чайлдрестер отбасыларының досы болды, тіпті Сара Полк пен оның бауырлары оны «Эндрю аға» деп атағандығының куәліктері бар. Джеймс Полк 1824 жылы оның президенттік амбицияларын тез қолдады. 1823 жылы Теннесси штатының заң шығарушы органы АҚШ Сенатына кімді сайлау керектігі туралы келісімге келе алмады (1913 жылға дейін сенаторларды халық емес, заң шығарушылар сайлаған), сол кезде Джексонның кандидатурасы ұсынылды. Полк әдеттегі одақтастарынан бас тартып, Джексонға дауыс берді, ол жеңіске жетті. Сенатқа сайлау Джексонның президенттік мүмкіндіктерін арттырды, өйткені ол әскери жетістіктерімен салыстырылатын қазіргі саяси тәжірибе алды. Осылайша, Джексон президенттік лауазымға ие болғанға дейін жалғасқан одақ бастау алды. 1824 жылғы АҚШ президенттік сайлауында Джексон ең көп сайлаушы дауысын алды (ол халықтың дауысында да көш бастады), бірақ сайлау коллегиясында көпшілік дауыс жинамағандықтан, сайлау АҚШ Өкілдер палатасына жіберілді, ол екінші орын алған Джон Куинси Адамсты таңдады. Полк, басқа Джексонның қолдаушылары сияқты, Өкілдер палатасының спикері Генри Клей төртінші орын алғандықтан (Палата тек үш жетекші кандидаттан таңдауға құқылы) Адамсқа қолдауын сыбайлас жемқорлықпен саудаластырды деп сенді, бұл оған жаңа Мемлекеттік хатшы лауазымын алуға мүмкіндік берді. Полк 1824 жылғы тамызда Теннесси штатының 6-шы сайлау округінен Өкілдер палатасына келесі жылғы сайлауға қатысатынын жариялады. Округ Мори округінен оңтүстікке қарай Алабама штатының шекарасына дейін созылып жатты, ал бес үміткер үшін қарсаңды үгіт-насихат күтілуде. Полк үгіт-насихатты соншалықты белсенді жүргізді, тіпті Сара оның денсаулығына алаңдады. Үгіт-насихат кезінде Полктің қарсыластары 29 жастағы Полктің Палатадағы орынға жауапкершілік алуға тым жас екенін айтты, бірақ ол 10 440 дауыстан 3669 дауыспен сайлауда жеңіске жетіп, сол жылдың соңында Конгреске өтті.

Джексонның шәкірті

1825 жылы желтоқсанда Конгрестің кезекті сессиясына Вашингтонға келген Полк Бенджамин Берчтің пансионатында Сэм Хьюстонды қоса алғанда Теннессидің басқа да өкілдерімен бірге тұрды. 1826 жылдың 13 наурызында Полк өзінің алғашқы маңызды сөйлемін жасады, онда Сайлаушылар алқасын тарату қажеттігін және президенттің халықтың тікелей дауысымен сайлануын ұсынды. Адамс пен Клей арасындағы жемқорлық келісімге наразы болған Полк Адамс әкімшілігінің өткір сынышысы болды және оның саясатына жиі қарсы дауыс берді. Сара Полк күйеуінің Конгрестегі алғашқы жылы Колумбияда болды, бірақ 1826 жылдың желтоқсанынан бастап Вашингтонға онымен бірге келді; ол оған хаттармен көмектесті және Джеймстің сөздерін тыңдады. Полк Джексонмен тығыз байланыста болды, және 1828 жылы Джексон президенттікке кандидат болғанда оның сайлауалды штабында кеңесші болды. Джексон Адамсты жеңгеннен кейін Полк жаңа президенттің ең белгілі және адал қолдаушыларының біріне айналды. Джексонның тапсырмасымен Полк федералды қаржыландырылатын «ішкі жақсартуларға», мысалы, Буффалодан Нью-Орлеанға дейінгі жол салу жобасына қарсылық көрсетті. 1830 жылдың мамырында Джексонның Мейсвилл жолына вето қоюына риза болды, себебі Джексон бір штаттың ішіндегі жолдың ұзартылуын қаржыландыру туралы заң жобасын конституцияға қайшы деп танып тосқауылдады. Джексонның оппозициясы ветолық хабарламаны Полк жазғанын айтты, бірақ ол оны жоққа шығарды, хабарламаның толығымен президенттің екенін мәлімдеді. Полк Джексонның АҚШ-тың Екінші банкін қайта бекітуге қарсы күресінде Джексонның ең белгілі өкілі болды. Филадельфиялық Николас Биддл басқарған Екінші банк федералдық қаражатты ғана емес, сонымен қатар АҚШ-тағы несиелердің көп бөлігін бақылады, себебі ол жергілікті банктердің шығарған валютасын алтынмен немесе күміспен өтеуге талап ете алатын. Джексон сияқты батыстың азаматтары Екінші банкке қарсы болды, оны шығыстың мүддесін қорғайтын монополия деп санады. Полк, Палатаның Жолдар және салықтар комитетінің мүшесі ретінде, Екінші банкке қатысты тергеу жүргізді. Комитет банк жарғысын жаңару туралы заң жобасын қабылдағанмен (1836 жылы мерзімі бітуі тиіс), Полк банкты айыптаған азшылықтың күшті баяндамасын жариялады. Бұл заң жобасы 1832 жылы Конгресте қабылданды, бірақ Джексон оған вето қойды және Конгрес ветоны жоққа шығара алмады. Джексонның бұл әрекеті Вашингтонда қызу пікірталас тудырды, бірақ көпшілік қолдауға ие болды, және ол 1832 жылы қайта сайланды. Оңтүстік штаттарының көпшілігі сияқты Полк импортталған тауарларға төмен тарифтерді жақтады және бастапқыда 1832-1833 жылдардағы жойылу дағдарысы кезінде Джон К. Калхунның Тарифтерге қарсылығына көңіл білдірді, бірақ Калхун сепаратизмді жақтағанда Джексонның жағына өтті. Содан кейін Полк Джексонға адал болды, президент федералды билікті нығайтуға тырысқанда. Полк сепаратизмді айыптады және Оңтүстік Каролинаға қарсы Күш заңын қолдады, ол федералды тарифтерді жоюға билік иелігін талап еткен. Бұл мәселе Конгресс келісімге келген тарифтер арқылы шешілді.

Жолдар мен құралдар Төрағасы және Палата Төрағасы

1833 жылдың желтоқсанында, бес мәрте қатарынан сайланғаннан кейін, Полк Джексонның қолдауымен «Жолдар мен қаражаттар» комитетінің төрағасы болды – Палатадағы ықпалды лауазым. Осы қызметте Полк Джексонның Екінші банкіден федералдық қаражатты алуын қолдады. Полк комитеті Екінші банктың қаржылық жағдайын күмәндететін және Джексонның оған қарсы шараларын қолдайтын есеп жариялады. 1834 жылдың сәуірінде «Жолдар мен қаражаттар» комитеті штаттық сақтау банктерін реттеу туралы заң жобасын ұсынды. Бұл заң қабылданғаннан кейін Джексон «жақын банктерге» қаражат салуға мүмкіндік алды, ал Полк Екінші банктегі үкіметтік үлестерді сатуға рұқсат беретін заңды қабылдады. 1834 жылдың маусымында Палата спикері Эндрю Стивенсон Ұлыбританиядағы елші болу үшін Конгрестен кетті. Джексонның қолдауымен Полк Теннесси штатынан Джон Белл, Калхунның ізбасары Ричард Генри Уайльд және Пенсильваниядан Джоэл Барлоу Сазерлендке қарсы спикерлікке түсті. Он дауыс беруден кейін, әкімшілікке қарсы көптеген дауыстарға ие болған Белл Полкті жеңді. Джексон 1835 жылдың желтоқсанында келесі Конгресс басталғанда Полкті Палата спикері етіп сайлауға көмектесу үшін саяси міндеттемелерді пайдаланды, тіпті Полкке Жаңа Англия оны спикер ретінде қолдайтынын растаған хат жіберді. Олар сәтті болды; Полк Беллді жеңіп, спикерлік лауазымын иеленді. Томас М. Леонардтың айтуынша, «1836 жылға қарай, Өкілдер палатасының спикері ретінде Полк өзінің конгресс мансабының шыңына жақындады. Ол Палатада Джексон демократиясының ортасында болды және әйелінің көмегімен Вашингтонның әлеуметтік ортасына еніп алды». Спикерлік лауазымының беделі оларды пансионаттан Пенсильвания авенюіндегі өз үйлеріне көшуге мәжбүр етті. 1832 жылы Теннесси сайлаушыларының 90 пайызы Джексонды қолдаған, бірақ штаттағы көптеген адамдар Екінші банкты жоюға наразы болды немесе Ван Бюренге қолдау көрсетуге дайын емес еді. Палата спикері ретінде Полк Джексонның, кейін Ван Бюреннің саясатын іске асыру үшін жұмыс істеді. Полк демократтардан төрағалар мен көпшілік құрамын тағайындады, соның ішінде жаңа «Жолдар мен қаражаттар» комитетінің төрағасы ретінде Нью-Йорк радикалы К. Кэмбреленгті тағайындады, бірақ спикердің дәстүрлі бейтараптығын сақтауға тырысты. Полк спикерлік қызметіндегі екі маңызды мәселе – құлдық және 1837 жылғы экономикалық дағдарыс болды. Полк «сүріну ережесін» қатаң сақтады, оған сәйкес Өкілдер палатасы құлдыққа қатысты азаматтардың петицияларын қабылдамайды және талқыламайды. Бұл Массачусетстен конгрессмен және аболиционист болған Джон Куинси Адамстың наразылығын тудырды. Адамсты үнсіз қалдырудың орнына Полк көбінесе мәнсіз айқайласуларға қатысты, бұл Джексонды Полк жақсы басшылық танытуы керек деген қорытындыға әкелді. Ван Бюрен мен Полк Джексонның 1836 жылғы бұйрығы – «Түрлі айналым» жою үшін қысымға ұшырады, ол үкіметтік жерлерді алтын мен күміспен төлеуді талап еткен. Кейбіреулер бұл банктер шығарған қағаз ақшаға сенімсіздік тудырып, дағдарысқа себеп болды деп сенді. Мұндай аргументтерге қарамастан, Полк пен оның кабинетінің қолдауымен Ван Бюрен «Түрлі айналым» жобасын қолдады. Полк пен Ван Бюрен үкіметтің өзінің салымдарын қадағалауға мүмкіндік беретін тәуелсіз қазынашылық жүйесін құруға тырысты (жақын банктерді пайдаланбастан), бірақ заң жобасы Палатада жеңіліске ұшырады. Палата ережелерін жақсы білетін Полк оның отырыстарын ұйымдастыруға тырысты. Көптеген әріптестерінен айырмашылығы, ол өзінің ар-намысына қаншалықты қорлық көрсетілсе де, ешкімге жекпе-жекке шақырмады. Экономикалық төмендеу демократтардың орындарына нұқсан келтірді, сондықтан 1837 жылдың желтоқсанында Палата спикері ретінде қайта сайлануға түскенде, ол тек 13 дауыспен жеңіске жетті және 1839 жылы жеңіліске ұшырады деп болжады. Полк сол кезде президенттік амбицияларына ие болды, бірақ Палата спикері ешқашан президент болмағанын жақсы білді (Полк әлі күнге дейін екі лауазымды да атқарған жалғыз адам). Палатада жеті мерзім, оның ішінде екі спикер ретінде қызмет еткеннен кейін, ол 1839 жылғы сайлауда Теннесси губернаторы лауазымына түсу үшін қайта сайлануға түспейтінін мәлімдеді.

Теннесси штатының губернаторы

1835 жылы демократтар Теннесси штатының губернаторы лауазымын тарихта алғаш рет жоғалтты, сондықтан Полк партияға көмектесу үшін үйіне оралуға шешім қабылдады. Теннессиде ақтар мен вигтердің ықпалы күшті болды; штат Джексон билігінің кезінен бері саяси бағытын өзгерткен еді. Штаттық Демократиялық партияның төрағасы ретінде Полк өзінің алғашқы штаттық сайлау кампаниясын бастады. Ол губернаторлық тағы үшін үшінші рет сайысқа түскен вигтердің өкілі Ньютон Кэннонға қарсы шықты. Полктің Теннессиді вигтерден «құтқаруға» шақырылуы оны штаттық Демократиялық партияның басшысы деп жасырап мойындады. Теннесси губернаторының өкілеттігі шектеулі болды – губернатордың вето құқығы болған жоқ, ал штаттық басқару аппаратының кішкентай көлемі саяси ынталандыру мүмкіндіктерін шектеді. Бірақ Полк бұл лауазымды ұлттық амбицияларына жетуге арналған трамплин ретінде қарастырды, мамыр айында Балтиморде өтетін 1840 жылғы Демократиялық ұлттық конвентте Ван Бюреннің вице-президенттікке үміткері болуға тырысты. Полк вице-президент Ричард Ментор Джонсонды тізімнен шығарып тастаса, оның орнын басуға үміттенеді; Джонсон көптеген оңтүстік ақ адамдарына екі қызының әкесі болғандықтан және оларды ақ қоғамға енгізуге тырысқандықтан ұнамайтын еді. Джонсон Кентуккиден келгендіктен, Полктің Теннессиде тұруы Ван Бюреннің Нью-Йорктік билетін теңгерте түсер еді. Конвент халықтың дауысы берілгеннен кейін шешім қабылданатынын айтып, вице-президенттікке ешкімді ұсынбауға шешім қабылдады. Конвенттен үш апта өткен соң, Джонсон партияда тым танымал екенін мойындап, Полк өзінің кандидатурасын қайтарып алды. Вигтердің президенттікке үміткері, генерал Уильям Генри Харрисон «Типпекано және Тайлер де!» деген ұранмен жарқын кампания жүргізіп, ұлттық және Теннессидегі сайлауда жеңіске жетті. Полк Ван Бюрен үшін күш жіберді, бірақ нәтижеге көңілі толмады; Нешвилл маңындағы Эрмитажға оралған Джексон вигтердің басқаруына қорқынышпен қарады. 1840 жылғы сайлауда Полк сайлаушылар алқасының вице-президенттік сайлауында адал емес сайлаушыдан бір дауыс алды. 1841 жылы Харрисонның бір айлық билікте қайтыс болуы президенттік лауазымды вице-президент Джон Тайлерге қалдырды, ол көп ұзамай вигтермен ажырасты. Губернатор ретіндегі оның жалғыз үлкен жетістігі – Теннессидің екі виг сенаторын демократтармен алмастыруға қол жеткізу болды. Харрисонның кампаниясының табысынан шабыттанған вигтер 1841 жылы шекаралық Уилсон округінен келген жаңадан сайланған заң шығарушы Джеймс С. Джонсты Полкке қарсы шығарды. «Жұқа Джимми» Полкке қарсы ең тиімді қарсыластардың бірі болды және оның сайлауалды пікірталастардағы жеңіл мінезі Полктің қаталдығына қарсы тиімді болды. Екеуі Теннессидің ұзындығы және Джонстың штаттарға артық федералдық кірістерді бөлуді және ұлттық банк құруды қолдауын талқылады, бұл Теннесси сайлаушыларының көңілінен шықты. 1841 жылдың тамызындағы сайлау күні Полк 3000 дауыспен жеңілді, бұл оның сайлаудағы алғашқы жеңілісі болды. Бұл жолы 3833 дауыспен. Үш жыл ішінде екінші рет жеңілгеннен кейін Полктің саяси болашағы белгісіз болды.

Демократиялық кандидатура

Жеңіліске қарамастан, Полк АҚШ-тың келесі вице-президенті болуға бекінді, оны президенттікке жол деп есептеді. 1844 жылғы Демократиялық партияның басты үміткері Ван Бюрен болды, ал Полк оның серігі болу үшін сақтықпен науқан жүргізді. Бұрынғы президенттің құлдыққа қатысты көзқарастарынан қорқып, оңтүстік штаттары қарсылық көрсетті, ал ол 1837 жылғы экономикалық дағдарысты басқаруда – Specie Circular-ді күштен жоймаудан бас тартқандықтан – батыстағылардың (қазіргі АҚШ-тың орталық батысы) наразылығын тудырды, олар оның қатаң ақша саясаты аймақтарына зиян келтірді деп сенді. Полк Ван Бюреннің қолдауын алуға үміттене, хатта Ван Бюрен/Полк тіркемесі Теннесси штатын жеңіп ала алатынын айтты, бірақ оны көндіре алмады. Сол кезде АҚШ-тағы ең маңызды саяси мәселе – аумақтық кеңею болатын. Ұлыбритания Техаста ықпалын кеңейтуге тырысты: Ұлыбритания құлдықты жойған, ал Техас та солай істесе, солтүстіктегідей, қашқан құлдарға батыста пана болатын еді. АҚШ-та болмаған Техас Американың континентке таралуының тағдыры деп саналған нәрсеге кедерілген болар еді. Клей 1844 жылғы сәуірде Уиг партиясының ұлттық конвентінде президенттікке ұсынылды, оның серігі Нью-Джерсиден келген Теодор Фрелингхуйзен болды. Техасты аннексиялауға қарсылар құлдықтың таралуына мүмкіндік береді деп алаңдаған кезде Кентүкидегі құл иесі Клей бұл мәселеде сақтық танытты. Джексон Ван Бюрен/Полк тіркемесін жақтап, Клей Техасты аннексиялауға қарсы газеттерде жариялануға арналған хат шығарғанда қуанды, бірақ Ван Бюреннің де солай істегенін білгенде қатты ренжіді. Ван Бюрен солтүстік-шығыстағы қолдауын жоғалтудан қорқып, осылай істеді, бірақ оның бұрынғы оңтүстік-батыстағы жақтастары оның әрекетіне таң қалды. Ал Полк Ван Бюреннің хатынан төрт күн бұрын жарияланған аннексияны қолдайтын хат жазған. Джексон 1844 жылғы 13 мамырда Эрмитажда Полкпен кездесіп, оның қонағына оңтүстік немесе оңтүстік-батыстан экспансионист ғана сайлануы мүмкін екенін түсіндірді, ал оның пікірінше, Полкке ең көп мүмкіндік бар. Полк бастапқыда бұл жоспарды "толық сәтсіздікке ұшырауы мүмкін" деп ойлап таң қалды, бірақ оны қабылдауға келісті. Полк бірден конвентте президенттікке ұсынылуы үшін өзінің адал серіктеріне нұсқау беру үшін хат жазды. Дегенмен, батыс және оңтүстік экспансионистерінің Ван Бюренге қарсылығына байланысты, 1844 жылғы Балтиморда өткен Демократиялық партияның ұлттық конвентінде Полктің басты серігі Гидеон Джонсон Пиллоу Полк компромистік кандидат ретінде шыға алады деп сенді. Полк конвент кезінде Колумбияда болып, Ван Бюреннің кандидатурасын толық қолдайтынын мәлімдеді және вице-президенттікке үміткер болады деп есептелді. Полк Техасты аннексиялауды жақтаған бірнеше ірі демократтардың бірі болды. Конвент 1844 жылғы 27 мамырда ашылды. Ең маңызды мәселе – кандидатқа, бұрынғы демократтар конвентінде болғандай, делегаттардың үштен екісінің дауысы қажет пе, әлде көпшілік дауыс жеткілікті ме деген сұрақ болды. Екі үшін дауыс беру Ван Бюреннің кандидатурасын оңтүстік делегаттарының қарсылығына байланысты жоққа шығарар еді. Оңтүстік штаттарының қолдауымен үштен екі ережесі қабылданды. Ван Бюрен бірінші президенттік сайлауда көпшілік дауысқа ие болды, бірақ қажетті үштен екісін жеңе алмады, ал оның қолдауы баяу төмендеді. Жеті рет дауыс бергеннен кейін конвент тұйыққа тіреліп қалды: Касс үштен екісіне жете алмады, ал Ван Бюреннің жақтастары оның мүмкіндіктеріне көңілі тоймады. Делегаттар тұрақсыздықты жоя алатын жаңа кандидатты қарастыруға дайын болды. Конвент жетінші дауыс беруден кейін тоқтатылған кезде Полктің атын ұсынуға мүмкіндік күткен Пиллоу, Полкке вице-президенттікке ұсынуды жоспарлаған саясаткер және тарихшы, ұзақ жылдар бойы Полктің тілшісі болған Массачусетс штатының Джордж Банкрофтымен кеңесті. Банкрофт Ван Бюреннің кандидатурасын қолдады және Нью-Йорк сенаторы Сайлас Райтті билеттің басына көруге дайын болды, бірақ Ван Бюреннің адамы ретінде Райт келіспеді. Пиллоу мен Банкрофт егер Полк президенттікке ұсынылса, Райт екінші орынды қабылдауы мүмкін деп шешті. Сегізінші дауыс беру алдында Нью-Йорк делегациясының басшысы, бұрынғы бас прокурор Бенджамин Ф. Батлер, Ван Бюреннің егер ол ұсынылмаса, Райттың пайдасына бас тартатын алдын ала жазылған хатын оқыды. Бірақ Райт (Вашингтонда болған) өзінің қолдаушысына да бас тартатынын және Ван Бюреннің Техасқа қатысты ұстанымын қолдайтынын жазған алдын ала жазылған хат тапсырды. Егер Райттың хаты оқылмағанда, ол, әдетте, ұсынылар еді, бірақ оның болмауынан Батлер Полктің жақтастарын Ван Бюреннің орнына Полкке дауыс беруге шақырды, ал Банкрофт Полктің атын конвентке ұсынды. Сегізінші дауыс беруде Полк Кассқа қарағанда 44 дауысқа ғана ие болды (114 дауыс), Ван Бюрен 104 дауыс алды, бірақ тұйыққа тірелу аяқталуға жақын болды. Батлер Ван Бюреннің кандидатурасын ресми түрде қайтарды, көптеген делегациялар Теннессилікке қолдау көрсетті, ал тоғызыншы дауыс беруде Полк 233 дауысқа ие болды, Касс 29 дауыс алды, осылайша ол Демократиялық партияның президенттікке үміткері болды. Ұсыну бірауыздан мақұлданды. Конвент содан кейін вице-президенттікке үміткерді қарастырды. Батлер Райтты жақтады, конвент келісті, тек Грузиядан келген төрт делегат ғана қарсы дауыс берді. Райттың ұсынуы туралы хабар телеграф арқылы Вашингтондағы оған жіберілді. Президенттікке ұсынудан бас тартқан Райт вице-президенттікке де бас тартты. Миссисипи штатының сенаторы, Полктің жақын серігі Роберт Дж. Уолкер, Пенсильваниядан келген бұрынғы сенатор Джордж М. Далласты ұсынды. Даллас барлық топтарға қанағаттандырды және үшінші дауыс беруде ұсынуды жеңіп алды. Делегаттар платформаны қабылдап, 30 мамырда конвентті аяқтады. Көптеген замандас саясаткерлер, соның ішінде Пиллоу мен Банкрофт, Полктің ұсынуына қол жеткізгендері үшін өзіне еңбекақы төледі, бірақ Уолтер Р. Борнеман ең көп еңбекақы Джексон мен Полкке тиесілі деп есептеді, "екі ең көп еңбекақы төлеген адамдар Теннессиде болды, бірі Эрмитажда бекінген қарт кумир, екіншісі Колумбияда күтіп отырған сабырлы саясаткер". Уигтер Полкті "Джеймс К. Полк кім?" деп әйелдеп мазақтады, оны ешқашан естімегендей әрекет етті. Ол Конгрестің спикері және Теннесси штатының губернаторы болғанмен, бұрынғы президенттердің барлығы вице-президент, Мемлекеттік хатшы немесе жоғары шенді генерал болып қызмет еткен. Полк алғашқы "қара жылқы" президенттік үміткері деп сипатталды, бірақ оның ұсынуы Франклин Пирс немесе Уоррен Г. Гардинг сияқты болашақ үміткерлерге қарағанда аз сенімсіздік тудырды. Партиясының қысымына қарамастан, Клей Полк демократтарды біріктіре алатынын мойындады. Райт Ван Бюренге жасалған "надандыққа" ашуланып, Полк осы құйрыққа қатыспағанына кепілдік беруді талап етті. Полк Ван Бюренге адал болғанын айтқаннан ғана Райт оның науқанына қолдау көрсетті. Президенттік үміткерлердің сайлауға қатыспау немесе кеңсеге ұмтылуға көрінбеу салты бойынша Полк Колумбияда болып, ешқандай сөз сөйлемеді. Ол науқанын басқарғанда Демократиялық партияның шенеуніктерімен кең ауқымды хат алмасты. Полк өзінің қабылдау хатында және газеттерде жарияланған азаматтардан келген сұрақтарға берген жауаптары арқылы өз көзқарастарын білдірді. Полктің науқаны үшін ықтимал қауіп – тариф тек кіріс үшін ғана болуы керек пе, әлде американдық өнеркәсіпті қорғау мақсатында болуы керек пе деген мәселе болды. Полк жарияланған хатында тариф мәселесін шешті. Тарифтер үкімет операцияларын қаржыландыру үшін жеткілікті болуы керек екенін ұзақ жылдар бойы айтқанын еске түсірді, ол осы ұстанымда тұрды, бірақ оның ішінде үкімет американдық мүдделерге, соның ішінде өндірушілерге "әділ және дұрыс қорғауды" ұсынуы мүмкін екенін жазды. Ол көптеген демократтарға қанағаттандырған осы ұстанымды кеңейтуден бас тартты, бірақ...

Орегон өлкесін бөлу

Ұлыбритания мен АҚШ-тың әрқайсысы саяхатшы-зерттеушілердің саяхаттары арқасында Орегон аймағына құқық талғап отырды. Ресей мен Испания әлсіз талаптарынан бас тартты. Аймақтағы жергілікті халықтардың өздерінің дәстүрлі жерлеріне қойған талаптары ескерілмеді. Алыстағы және беймәлім аумақ үшін соғысқа барудың орнына Вашингтон мен Лондон бейбіт келісімге келді. Бұрынғы АҚШ әкімшіліктері аймақты 49-шы параллель бойынша бөлуді ұсынған, бірақ бұл Ұлыбританияға қанағаттандырмады, себебі олардың Колумбия өзені бойында коммерциялық мүдделері болды. Ұлыбритания ұсынған бөліс Полк үшін қабылдауға болмайтын, өйткені ол Пьюджет шығанағын және Колумбия өзенінің солтүстігіндегі барлық жерді Ұлыбританияға беруге келіспеді. Ұлыбритания 49-шы параллельді Тынық мұхитына дейін кеңейтуге де дайын болмады, себебі бұл Пьюджет шығанағына толық қол жеткізілгендігін және Фрейзер өзені бойындағы олардың елді мекендерінің оқшаулануын білдіретін еді. Орегон 1844 жылғы сайлауда маңызды мәселе болған жоқ, бірақ 1845 жылы Орегон аймағына, көбінесе американдықтардан құралған, көптеген қоныс аударушылардың келуі және АҚШ-тағы экспансионизм рухының артуы, Техас пен Орегон халықтың назарын аударғандықтан, Ұлыбританиямен келісімге келуді шұғыл етуде. Көптеген демократтар АҚШ-тың теңізден теңізге дейін созылуы керек деп сенді, бұл философия "Тағдыр манифесті" деп аталды. Полк өз сөзінде бүкіл аумаққа талап қоюдан аулақ болды, бірақ Демократиялық партияның бағдарламасында осындай талап қойылуы көзделген. Полк соғысқа бейім болғанына қарамастан, Орегон үшін соғыс салдарынан қауіпті деп санады, сондықтан Полк пен Бьюкенен британдықтармен келіссөздер жүргізуді бастады. Өзінің ізашарлары сияқты Полк та 49-шы параллель бойынша бөлуді ұсынды, бірақ Пакенхэм оны дереу қабылдамады. Бьюкенен Мексика және Ұлыбританиямен екі майданда соғысқа түсуден сақтанды, бірақ Полк екі елмен де соғысқа баруға дайын болды. 1845 жылдың желтоқсанында Конгреске жолдаған жылдық үндеуінде Полк Ұлыбританияға Орегонның бірлесіп иеленуін тоқтату ниеті туралы бір жылдық мерзім беруді сұрады (1818 жылғы келісімде көзделген). Ол бұл үндеуінде Монро доктринасынан АҚШ-тың еуропалық державаларды араластырудан тыю ниетін білдіру үшін цитата келтірді, бұл 1823 жылдан бері алғаш рет қолданылды. Ұзақ талқылардан кейін Конгресс 1846 жылдың сәуір айында бұл шешімді қабылдады, даудың бейбіт жолмен шешілетініне үміт білдірді. Британдық сыртқы істер министрі лорд Абердин Пакенхэм ұсынған ұсынысты қабылдамағанын білген соң, АҚШ-тан келіссөздерді қайта ашуды өтінді, бірақ Полк британдықтар жаңа ұсыныс жасамайынша келіссөздерді қайта бастауға дайын болмады. Ұлыбритания Абордэн үшін алыс аумақтан гөрі АҚШ-пен жақсы сауда қатынастарын маңызды деп санады. 1846 жылдың ақпан айында Лондондағы американдық өкілі Луи Маклейнге Вашингтонның Ұлыбританияның континентті 49-шы параллель бойынша бөлу ұсынысын жақсы қабылдайтыны айтылды. 1846 жылдың маусым айында Пакенхэм 49-шы параллельде шекара сызығын белгілейтін ұсыныс ұсынды, бірақ Ұлыбритания Ванкувер аралының барлығын сақтап қалды, сондай-ақ британдықтарға Хадсон шығанағы компаниясының 1859 жылғы жарғысының мерзімі аяқталғанға дейін Колумбия өзенінде шектеулі навигация құқықтары берілді. Полк пен оның кабинетінің көпшілігі бұл ұсынысты қабылдауға дайын болды. Сенат 41-14 дауыспен Орегон шартын ратификациялады. Полктің Ұлыбританиямен соғысқа баруға дайындығы көптерін қорқытты, бірақ оның қатал келіссөз тактикасы ағылшындардан (әсіресе Колумбия өзеніне қатысты) олардың жеңіске жетпеуі мүмкін болатын жеңіске жетті.

Техастың қосылуы

Тайлер қол қойған аннексия туралы резолюция президентке Техастан аннексияны бекітуді сұрау немесе келіссөздерді қайта ашу мүмкіндігін берді; Тайлер дереу бірінші нұсқамен елші жіберді. Полк елшінің жолын жалғастыруға рұқсат берді. Ол сондай-ақ, АҚШ Техасты қорғайтыны және Техас талап еткендей Рио-Грандеде, ал Мексика талап еткендей Нюесс өзенінде емес, оңтүстік шегарасын белгілейтініне кепілдік берді. Техастағы қоғамдық пікір аннексияны қолдады. 1845 жылдың шілдесінде Техас конвенциясы аннексияны ратификациялады, одан кейін сайлаушылар оны мақұлдады. 1845 жылдың желтоқсанында Техас 28-ші штат ретінде қосылды. Бірақ Мексика 1845 жылдың наурызындағы бірлескен резолюция қабылданғанда АҚШ-пен дипломатиялық қарым-қатынасты үзіп тастаған еді; Мексика Техастың тәуелсіздігін ешқашан мойындамағандықтан, аннексия шиеленісті күшейтті.

Соғыс жолы

1845 жылы аннексиядан кейін Полк соғыс болу мүмкіндігіне дайындық бастады, бригада генералы Закари Тейлор басқаратын армияны Техасқа жіберді. Американың құрлық және теңіз күштеріне Мексиканың кез келген агрессиясына жауап беруге, бірақ соғысқа себеп болмауға бұйрық берілді. Полк Мексиканың қысымға көніп, бас иетінін ойлады. Полк күш көрсетудің келіссөздерге алып келетініне үміттенді. Мексикалық қоғамдық пікір жаулық болды және президент Хосе Хоакин де Эррера Слайделлді қабылдаудан бас тартты. Бірақ көп ұзамай Эррера, Техасты қайтарып алуға міндеттенген генерал Мариано Паредес басқарған әскери төңкеріс салдарынан биліктен қуылды. Слайделл Вашингтонға соғыс жақындап келе жатқаны туралы хабарлады. Полк Слайделлге жасалған қарым-қатынасты қорлау және "соғысқа толыққанды себеп" деп санады, сондай-ақ Конгрестен соғыс жариялау туралы өтініш беруге дайындалды. Осы уақытта наурыздың соңында генерал Тейлор Рио-Гранде өзеніне жетіп, әскерін Матаморос (Тамаулипас) қаласының қарсы жағына орналастырды. Сәуір айында мексикалық генерал Педро де Ампудия Тейлордың Нюес өзеніне қайтуын талап еткеннен кейін, Тейлор Матаморосқа блокада салды. 25 сәуірде Рио-Гранде өзенінің солтүстік жағында болған қақтығыста ондаған американдық әскерлер қаза тапты немесе тұтқынға алынды, бұл оқиға Торнтон ісі деп танылды. 9 мамырда Вашингтонға хабар жеткен соң Полк Конгреске Мексиканың "американдықтардың қанын американдық жерде төккенін" айтып, соғыс жариялау туралы хабарлама жіберді. Өкілдер палатасы көп дауыспен соғыс жариялау және президентке 50 мың ерікті сарбазды қабылдауға рұқсат беру туралы резолюцияны мақұлдады. Сенатта Калхун бастаған соғысқа қарсылар Полктің оқиғалардың баяндалуын күмәндандырды. Бірақ палатаның резолюциясы Сенатта 40-2 дауыспен, Калхун дауыс беруден бас тартып, қабылданды, бұл Мексика-Америка соғысының басталуын білдірді.

Соғыстың барысы

Алғашқы шайқастардан кейін Тейлор және оның әскерінің көп бөлігі өзеннен шығып, жабдықтау желісін қамтамасыз ету үшін Форт Техас деген уақытша базаны қалдырды. Рио-Грандеге қайтып бара жатқанда генерал Мариано Ариста басқаратын мексикалық әскерлер Тейлордың жолын кесуге тырысты, ал басқа әскерлер Форт-Техасты қоршауға алды, егер ол фортты босатуға үміттенсе, АҚШ армиясының генералын шабуылға мәжбүр ететін еді. Соғыстың алғашқы ірі қақтығысы Пало-Альто шайқасында Тейлордың әскерлері Аристаны даладан ығыстырып, мексикалықтардың жүздеріне қарсы тек төртеуі ғана қаза болды. Келесі күні Тейлор мексикалық армияны жеңіске ұшыратып, Ресака-де-ла-Пальма шайқасында жеңіске жетті. Алғашқы табыстар соғысқа қолдауды арттырды, бірақ Конгрестегі біржақты дауыс беруге қарамастан, ел терең бөлінді. Көптеген солтүстік вигтер соғысқа қарсы болды, сондай-ақ басқалар да, Полк патриотизмді пайдаланып, елді соғысқа итермеледі деп ойлады, оның мақсаты құлдықты кеңейту болды. Полк екі жоғары офицерге, генерал-майор Винфилд Скотт пен Тейлорға сенімсіздікпен қарады, өйткені екеуі де вигтер болғандықтан, оларды демократтармен алмастыруға тырысқан еді, бірақ Конгресс мақұлдамайды деп сезінді. Ол Скоттқа соғыста бас қолбасшы болуды ұсынды, генерал оны қабылдады. Полк пен Скотт бұрыннан білетін және ұнатпайтын еді: президент Скотт өзінің партиясының 1840 жылғы сайлауға президенттік номинациясын іздегеніне қарамастан, тағайындады. Полк Скотттың өзі мен әскерін Вашингтондан Рио-Грандеге әкелуде тым баяу екеніне сенді және Скотттың Конгресстегі ықпалын пайдаланып, әкімшіліктің генералдар санын ұлғайту жоспарын жеңуіне ашуланды. Содан кейін Ресака-де-ла-Пальмадағы Тейлордың жеңісі туралы хабар келді, Полк Тейлорды майданда қолбасшылыққа, ал Скотты Вашингтонда қалдыруға шешім қабылдады. Полк сондай-ақ Комодор Коннерге Антонио Лопес де Санта-Аннаның Гаванадағы жер аударылуынан Мексикаға оралуына рұқсат беруді бұйырды, ол АҚШ-қа аумақты белгілі бір бағаға беру туралы келісімшартқа келеді деп ойлады. Полк Санта-Аннамен келіссөздер жүргізу үшін Кубаға өкілдерін жіберді. Полк Стивен У. Керни бастаған әскер экспедициясын Санта-Феге, Техастағы бастапқы талаптардан тыс аумаққа жіберді. 1845 жылы Полк француз немесе британдықтардың араласуынан қорқып, лейтенант Арчибальд Гиллеспиді Калифорнияға американдықтарға көтеріліс тудыруды бұйырды, бұл аумақты аннексиялауды ақтауға пайдалы болар еді. Гиллеспимен кездескеннен кейін армия капитаны Джон С. Фремонт солтүстік Калифорниядағы отарлаушыларды Сономадағы мексикалық гарнизонды құлатуға бастап, бұл "Аю туы көтерілісі" деп аталды. 1846 жылдың тамызында Кернидің басқаруымен американдық әскерлер Нью-Мексико провинциясының астанасы Санта-Феді бір оқ атпай-ақ басып алды. Сонымен бірге Комодор Роберт Ф. Стоктон Лос-Анджелеске келіп, Калифорнияны басып алғанын жариялады. Американдық әскерлер бүліктерді басып жаншудан кейін, АҚШ Нью-Мексико мен Калифорнияны тиімді бақылауға алды. Дегенмен, соғыстың батыс майданы Полк үшін саяси қиындыққа айналды, өйткені Фремонт пен Керни арасындағы дау Полк пен Миссуридің күшті сенаторы (және Фремонттың қарындасының күйеуі) Томас Харт Бентон арасындағы жарысқа әкелді. Соғыстың басындағы жеңістерге байланысты халықтың алғашқы қуанышы біртіндеп жоғалып кетті. 1846 жылдың тамызында Полк Конгрестен мексикалық жерлерді сатып алу үшін 2 миллион доллар (~$ in) бөлуді сұрады. Полк өтініші қарсылық тудырды, өйткені ол бұрын Мексиканың кейбір бөліктерін аннексиялау туралы тілегін жарияламаған еді (Техастың талап еткен жерлерін қоспағанда). Жаңадан иеленген жерлерде құлдық болады ма, жоқ әлде еркін болады ма, әрі қатал және ашулы секциялық пікірталас болды. Демократиялық конгрессмен, Пенсильваниядан Дэвид Уилмот, бұрын Полк әкімшілігінің берік қолдаушысы, ақшаны пайдаланып сатып алынған кез келген жерде құлдықты тыйым салатын Уилмот шарты заңына түзету енгізді. Уилмот шарты қоса берілген қаржы бөлу туралы заң жобасы палатада қабылданды, бірақ сенатта өліп қалды. Бұл келіспеушілік Полк партиясына зиян келтірді, демократтар 1846 жылғы сайлауда Палатаны бақылаудан айырылды. Бірақ 1847 жылдың басында Полк қосымша полктарды жинауға арналған заң жобасын қабылдауға жетті және ақырында қаржы бөлуге рұқсат алды. Соғысты тез аяқтау үшін 1846 жылдың шілдесінде Полк Санта-Анна Калифорнияның кейбір бөліктерін сатады деген үмітпен Мексиканың бұрынғы президенті, генерал Антонио Лопес де Санта-Анна басқаратын төңкерілген билікке қолдау көрсетуді қарастырды. Санта-Анна Гаванадағы Испанияның колониясы болған Кубада жер аударылып жүрді. Полк Санта-Аннамен құпия келіссөздер жүргізу үшін елші жіберді. Гаванадағы АҚШ консулы Р. Б. Кэмпбелл Санта-Аннамен байланысқа түсудің жолын іздеді. Испан тегіндегі АҚШ азаматы, полковник Алехандро Хосе Аточа Санта-Аннаны білді және бастапқыда делдал ретінде әрекет етті. Полк Аточамен байланыстарын күнделігіне жазды, ол Санта-Анна АҚШ-пен келісімшартқа келуге мүдделі екенін айтты, ол аумақты алғанда Мексикаға қарыздарын өтеуге жеткілікті төлем жасалады. Полк Аточаға сенімсіздікпен қарады және өзінің өкілі, Александр Слиделл Маккензиді (Джон Слиделлдің туысы) Санта-Аннамен кездесуге жіберді. Маккензи Санта-Аннаға Полк оны билікке көруге ниеттенгенін және егер олар келісімге келсе, АҚШ-тың теңіз блокадасы Санта-Аннаның Мексикаға оралуына мүмкіндік беру үшін қысқа мерзімге көтерілетінін айтты. Полк Мексикамен келісімшарт жасауға немесе келісімге қол қойылғанға дейін Мексикаға төлем жасау үшін Конгрестен 2 миллион доллар сұрады. Блокада шындығында қысқа мерзімге көтерілді және Санта-Анна АҚШ-пен келісімшарт жасауға ниеттенген үкіметке басшылық ету үшін емес, өз Отанының әскери қорғанысын ұйымдастыру үшін Мексикаға оралды. Санта-Анна Полк алданып қалғанына риза болды; Полк Санта-Аннамен "алданған" еді. АҚШ-пен келісімге келудің орнына Санта-Анна Мексиканы қорғады және соңғы деміне дейін күресті. "Оның әрекеттері соғысты кем дегенде бір жылға ұзартуы мүмкін, және Полк тілеген қысқа соғыстың арманынан басқа ешкім бұрынғыдан гөрі көп үлес қоспады." Бұл Полктің Мексикаға қатысты ұстанымын қатайтты және ол Мексиканың Персика портына, Мексиканың Персика шығанағындағы ең маңызды портына американдық әскерін тасымалдауды бұйырды. Содан кейін әскерлер Мексиканың жүрегі арқылы Мексика қаласына баруы керек еді, бұл соғысты аяқтауға көмектеседі деп үміттенді. Солтүстік-Шығыс Мексикадағы әскерін жалғастырып, Тейлор 1846 жылдың қыркүйегінде Монтеррей шайқасында Ампудиа басқаратын мексикалық армияны жеңді, бірақ Ампудианың күштеріне қаладан кетуге рұқсат берді, бұл Полктің наразылығын тудырды. Полк Тейлор дұшпанды агрессивті түрде қумайды деп сенді және Веркрус экспедициясының басқаруын Скоттқа ұсынды. Полк Тейлорға болған сенімсіздігі виг генералы тарапынан қайтарылды, ол партиялық президент оны жоюға тырысып жатыр деп қорқынышпен қарады. Сәйкесінше, Тейлор Монтеррейге жақын қалу туралы бұйрыққа бағынбады. Салтильоны басып өткен Тейлордың әскері Санта-Анна басқаратын үлкен мексикалық күшпен Буэна-Виста шайқасында шайқасты. Алғашқы хабарлар Мексикаға жеңіс сыйлады, осыған байланысты үлкен қуаныш болды, бірақ Санта-Анна шегінді. Мексикалық шығындар американдықтардан бес есе көп болды, ал жеңіс Тейлорды американдық қоғамда одан да батыр әскери жетекші етті, бірақ Полк батырлықты солдаттарға жатқызуды жөн көрді, емес, виг генералына. АҚШ Веркрус арқылы Мексиканың жүрегіне басып кіруімен және соңынан Мексика қаласын басып алуымен соғыстың бағытын өзгертті. 1847 жылдың наурызында Скотт Веркруске қонды және қаланың бақылауын тез алды. Мексикалықтар сары безгек және басқа да тропикалық аурулар АҚШ күштерін әлсіретеді деп күтті. Веркрусты басып алғаннан кейін Полк Бухананның бас хатшысы Николас Тристі Скотттың армиясына қосылып, мексикалық көшбасшылармен бейбіт келісімге келуге жіберді. Тристіге Альта Калифорния, Нью-Мексико және...

Бейбітшілік: Гваделупе-Идальго келісімшарты

Келіссөздердегі үлкен тоқырауға байланысты Полк Тристке Вашингтонға оралуға бұйрық берді, бірақ дипломат 1847 жылдың қарашасының ортасында бұл бұйрық туралы хабарлама келгенде, оны елемеді. Ол қалды және келесі айда Полкке ұзақ хат жазып, өз шешімін түсіндірді. Полк Скотттың орнына тағайындалған Батлерді Мексика қаласынан күшпен шығарып жіберуді қарастырды. Тристің бұл қарсылығына ашуланған Полк, оған келісімшартқа қол қою үшін біраз уақыт беруге шешті. 1848 жылдың қаңтар айында Трист Мексика билігінің өтініші бойынша, Мексика қаласына жақын орналасқан шағын Гуадалупе-Идальго қаласында мексикалық шенеуніктермен кездесіп, келісімге келді. Трист Мексикаға Баха-Калифорнияны қалдыруға дайын болды, өйткені оның нұсқауларында мұндай мүмкіндік қарастырылған, бірақ Альта-Калифорнияны беру кезінде маңызды Сан-Диего портын қосу үшін сәтті келіссөз жүргізді. Келісімге Рио-Гранде шекарасы және Мексикаға 15 миллион доллар төлеу кірді. 1848 жылдың 2 ақпанында Трист пен мексикалық делегация Гваделупе-Идальго шартына қол қойды. Полк бұл құжатты 19 ақпанда алды, ал 20 ақпанда өткен Кабинет отырысынан кейін, оны қабылдаудан басқа амалы қалмады деп шешті. Егер ол одан бас тартса, Палатадағы билік Уигтерге тиесілі болғандықтан, Конгресс соғысты жалғастыру үшін қаржыландыруға келіспеуі мүмкін еді. Бьюкенен мен Уокер де Мексикадан көбірек жер алуды қалап, келіспеді, бұл Президенттің де қолдаған ұстанымы еді, бірақ ол Бьюкененнің мұндай көзқарасын оның жеке амбицияларымен байланыстырды. Кейбір сенаторлар келісімге қарсы болды, себебі олар Мексиканың территориясын қосақысы келмеді, ал басқалары Тристің келіссөздерінің ресми емес сипатынан күдіктенді. Полк Сенат оны қарастыра бастағаннан кейін екі апта бойы күткенімен, кейде келісім жеңіліп қалуы және Бьюкенен мен Уокер оған қарсы жұмыс істеп жатқаны туралы естіді. Ол екі Кабинет мүшесінің келісімді қолдау үшін лоббилеуіне риза болды. 10 наурызда Сенат 38–14 дауыспен келісімді ратификациялады, бұл дауыс партиялық және географиялық шекараларды кесіп өтті. Сенат ратификациялаудан бұрын келісімге бірнеше түзетулер енгізді, сондықтан Полк Мексика үкіметі оларды қабылдамайтынынен қорқып жүрді. 7 маусымда Полк Мексиканың келісімді ратификациялағанын білді. Полк келісімді 1848 жылдың 4 шілдесінен бастап күшіне енгізіп, соғысты аяқтады деп жариялады. Калифорнияны қосып алғаннан кейін Полк өзінің төрт маңызды президенттік мақсатына да қол жеткізді. Миссури келісімі Луизиана сатып алынған жерлердегі құлдықтың географиялық шегін 36°30′ ендіктің солтүстігіндегі штаттарда құлдықты тыйым салу арқылы шешкен, ал Полк бұл шекараны жаңадан алынған территорияға дейін кеңейтуге тырысты. Бұл Орегон мен Сан-Францискода құлдықты заңсыз етер еді, бірақ Лос-Анджелесте рұқсат берер еді. Мұндай құлдықтың кеңейтілуі Палатада солтүстікке бейім екі партиялық одақпен жеңіліске ұшырады. 1848 жылы Полк Орегон территориясын құру және онда құлдықты тыйым салу туралы заңға қол қойды. 1848 жылдың желтоқсан айында Полк Калифорния мен Нью-Мексикода аумақтық үкіметтер құруға тырысты, бұл міндет Калифорниядағы алтын ірілісінің басталуымен ерекше маңызды болды. Құлдық мәселесі бұл идеяны тоқтатты. Ақыры 1850 жылғы келісіммен бұл мәселе шешілді. Полк Ішкі істер департаментін құру туралы заңға (1849 жылдың 3 наурызы) күмәнмен қарады. Ол федералды үкіметтің штаттардан мемлекеттік жерлерді тартып алуынан қорқады. Дегенмен, ол заңға қол қойды.

Басқа бастамалар

Жаңа Гранада Республикасындағы Полк елшісі Бенджамин Алден Бидлак Малларино-Бидлак шартын келісіп бекітті. Вашингтон бастапқыда американ тауарларына салынатын баж салығын жоюды көздегенімен, Бидлак пен Жаңа Гранаданың Сыртқы істер министрі әскери және сауда байланыстарын күшейтетін кең ауқымды келісімге қол қойды. АҚШ Панама тасмуындағы Жаңа Гранаданың егемендігіне кепілдік берді. Бұл сондай-ақ 1855 жылы ашылған Панама теміржолын салуға мүмкіндік берді. Американдықтар салған және басқарған, АҚШ әскерімен қорғалған теміржол Калифорния мен Орегонға жылдам және қауіпсіз сапар жасауға мүмкіндік берді. Бұл келісім Вашингтонның 19 ғасырда жасаған жалғыз одағы болды. Ол Орталық Америкадағы американдық беделді нығайтты және ондағы британдық ықпалға қарсы салмақ ретінде танылды. Полк Кубаны қосып алуға ниеттенгенімен, аннексияға дейін аралды басып алуға тырысқан Нарсисо Лопестің филибүстерлік экспедициясын қолдаудан бас тартты.

Салық саясаты

Өзінің инаугурациялық сөзінде Полк Конгрессті үкіметтік қаражатты банктерде немесе басқа да қаржы институттарында емес, Қазыналықта сақтауды көздейтін Тәуелсіз қазынашылық жүйесін қайта орнатуға шақырды. Полк инаугурациялық сөзінде ұлттық банкке қарсы екенін нақты айтты және 1845 жылдың желтоқсанында Конгреске жолдаған алғашқы жылдық үндеуінде үкіметтің өз қаражатын өзі ұстауы керектігін мәлімдеді. Конгресс әрекет етуде кешікті; Өкілдер палатасы 1846 жылдың сәуірінде, ал Сенат тамыз айында бірде-бір виг депутатының қолдауысыз заң жобасын қабылдады. Полк 1846 жылдың 6 тамызында Тәуелсіз қазынашылық заңына қол қойды. Бұл жүйе 1913 жылы Федералдық резерв туралы заң қабылданғанға дейін күшінде болды. Полктің ішкі саясаттағы тағы бір маңызды қадамы – тарифті төмендету болды. Полк Қаржы министрі Роберт Уокерге жаңа, төмендетілген тариф жобасын дайындауды тапсырды, оны Полк Конгресске ұсынды. Екі тараптан келген қарсылықтарға қарамастан, заң жобасы Палатада және 1846 жылдың шілдесінде Сенатта, вице-президент Даллас дауыс теңдігін бұзуға мәжбүр болған тартысты дауыспен қабылданды. Даллас, протекционистік Пенсильваниядан болса да, заң жобасын қолдады, өйткені оның саяси болашағы әкімшілікті қолдаумен байланысты екенін түсінді. Полк Уокер тарифін заңға айналдырды, бұл 1842 жылғы тарифпен белгіленген ставкаларының айтарлықтай төмендеуіне әкелді. АҚШ-та тарифтерді төмендету және Ұлыбританияда Астық заңдарының жойылуы ағылшын-американ саудасының өркендеуіне ықпал етті. Осы тұрғыда ол өзінің құрмет тұтатын Джексонның ізімен кетті, ол 1830 жылы ұқсас себептермен Мейсвилл жол заңына вето қойған болатын. Ішкі жақсартуларға федералдық қаржыландыруға қанағаттанбаған Полк мұндай барлық заң жобаларына қатысты қатаң ұстанымда болды. 1849 жылдың 3 наурызында, Конгресс сессиясының соңғы күні және өзінің қызметінің соңғы толық күні заңдарға қол қою үшін Капитолийге келгенде, ол ішкі жақсартулар туралы заң жобасы Конгресс қабылдап алуы мүмкін деп қорқып, өзімен бірге вето хабарламасының жобасын алып келді. Заң жобасы қабылданбады, сондықтан ол қажет болған жоқ, бірақ жобаның жақсы жазылғанын сезінген ол оны өзінің құжаттарының арасында сақтап қалды.

1848 жылғы сайлау

Бір мерзімге ғана қызмет етуге берген уәдесін орындаған Полк қайта сайланудан бас тартты. 1848 жылы Демократиялық ұлттық конвенцияда Льюис Касс кандидат ретінде ұсынылды. 1848 жылы Уигтердің ұлттық конвенциясы президенттікке Закари Тейлорды, ал вице-президенттікке Нью-Йорк штатының бұрынғы конгрессмені Миллард Филлморды ұсынды. Мартин Ван Бюрен Демократтардан бөлініп шыққан "Еркін топырақ" тобын жетекке алды. Полк бұрынғы одақтасының саяси бетбұрысына таңырқап, көңілі қалды және құлдықты жоюға бағытталған аймақтық партияның бүлігіне алаңдады. Полк Касс үшін үгіт сөздері айтпады, Ақ үйіндегі жұмыс үстелінде отырып қалды. Бірақ ол сайлау науқаны кезінде Ван Бюреннің жақтастарын федералдық қызметтен шеттетуге рұхсат берді. Тейлор үштік сайлауда көпшілік дауысының көп бөлігін және сайлаушылардың көпшілігін алып жеңіске жетті. Полк Тейлорды жоғары бағаламағандықтан нәтижеге көңілі толмады, оны нашар шешім қабылдайтын, маңызды мәселелерде пікірі аз адам деп есептеді. Дегенмен, Полк дәстүрді сақтап, сайланған президент Тейлорды Вашингтонға шақырып, Ақ үйінде салтанатты кешкі ас ұйымдастырды. Полк 3 наурызда Ақ үйден шығып кетті, бірақ соңғы кездесулер мен заңдарға қол қою үшін қонақүйінен немесе Капитолийден жұмысын жалғастырды. Ол 5 наурызда Тейлордың инаугурациясына қатысты (президенттік инаугурация күні 4 наурыз 1937 жылға дейін сенбіге келді, сондықтан салтанат бір күнге кейінге жылдырылды), және жаңа президенттің өте жақсы емесіне қарамастан, оған сәттілік тіледі.

Президенттікке дейінгі өмір және қайтыс болуы (1849)

Полктің Ақ үйdeгі қызметі денсаулығына зиян келтірді. Президенттік лауазымға толы қуатпен және жігермен келген Полк, мемлекеттік қызмет жылдарынан шаршап, президенттік қызметін тастап кетті. 6 наурызда Вашингтондан шығып, Оңтүстік АҚШ-тағы салтанатты саяхатына қадам басты, ол Нэшвиллде аяқталды. Полк екі жыл бұрын онда үй сатып алуға уағдаласқан, кейін Полк Плейс деп аталған, бұл үй бір кезде оның ұстазы Феликс Грандиге тиесілі болған. Джеймс пен Сара Полк Атлант мұхитының жағалауынан төмен қарай, содан кейін Тераң Оңтүстік арқылы батысқа қарай сапарлады. Оларды ыстық қарсы алып, той-думандар ұйымдастырылды. Полктер Алабамаға жеткен кезде, ол қатты суық тиді және жақын арада холера жұққандар туралы хабарлар оны алаңдатты. Полктің өзен кемесіндегі бір жолаушы осы аурудан қайтыс болды, ал Нью-Орлеанда оның көп таралғаны туралы әңгімелер тарады, бірақ жоспарды өзгерту үшін кеш болған еді. Денсаулығына қаулы болғандықтан, ол қаладан дереу кеткісі келді, бірақ Луизиананың жомарттығы оны қызықтырды. Миссисипи өзенімен жоғары қарай бағытталған кемедегі бірнеше жолаушы осы аурудан көз жұмды, ал Полк өте нашар сезініп, төрт күнге жағаға түсіп, қонақүйde қалды. Дәрігер оған холера жоқ екенін айтты, және Полк 2 сәуірде Нэшвиллге зор қарсы алумен келді. Джеймстің анасына Колумбияға барып қайтқаннан кейін Полктер Полк Плейске қоныстанды. Шаршаған бұрынғы президент қайтадан қуатқа ие болғандай көрінді, бірақ маусым айының басында ол қайтадан ауырды, көптегендер оны холерамен ауырғанын айтты. Бірнеше дәрігердің бақылауында ол бірнеше күн бойы жатты және көптен бері құрмет тұтқан методист шіркеуіне крещениеден өтуді шешті, бірақ оның анасы Колумбиядан өзінің пресвитериан пасторымен келді, ал оның әйелі де шын ниетті пресвитериан болған. 15 маусым күні жұмада Полк 53 жасында Нэшвиллдегі Полк Плейс үйіnde қайтыс болды. Дәстүрлі айтуынша, ол өлер алдында: «Сара, мен сені мәңгілікке дейін жақсы көремін, мен сені жақсы көремін» деген сөздерді айтқан. Борнеман олардың айтылғанына қарамастан, Полктің өмірінде осы сезімді жалған ететін ештеңе болмағанын атап өтті. Оның қазасынан кейін Сара Полк 42 жыл Полк Плейсте тұрып, 1891 жылдың 14 тамызында 87 жасында қайтыс болды. Олардың үйі, Полк Плейс, 1901 жылы бұзылды.

Жерлеу

Полктің сүйегі екі рет көшірілді. Ол қайтыс болғаннан кейін, жұқпалы аурудан қайтыс болуына байланысты заң талабына сәйкес, қазіргі Нэшвилл қалалық зиратына жерленді. Содан кейін Полк 1850 жылы Полк Плейс (оның өсиетінде көрсетілгендей) жеріндегі қабірге көшірілді. 1893 жылы Джеймс пен Сара Полктің денелері Нэшвиллдегі Теннесси штатының Капитолийі аумағындағы қазіргі демалыс орнына көшірілді. 2017 жылдың наурыз айында Теннесси Сенаты Полктардың сүйегін Колумбиядағы отбасылық үйге көшірудің "алғашқы қадамы" саналатын қаулыны бекітті. Мұндай көшіру үшін штат заң шығарушыларының, соттардың және Теннесси тарихи комиссиясының келісімі қажет. Бір жыл өткен соң, Полкті қайтадан жерлеу жоспары Теннесси заң шығарушылары тарапынан жеңіліске ұшырады, бірақ қайта қаралып, бекітілді және Теннесси губернаторы Билл Хасламның қол қоймауына байланысты күшіне енді. 2018 жылдың қараша айында штаттың Капитолий комиссиясы бұл мәселе бойынша аргументтерді тыңдады, оның барысында ТГК қабірді көшіруге қарсылығын қайталады және дауыс беру мерзімі шексіз кешіктірілді.

Полька және құлдық

Полк өмірінің көп бөлігінде құлдарға ие болды. Әкесі Полкқа 32 км² жер қалдырып, 53 құлды жесірі мен балаларына бөлді. Джеймс тікелей немесе қайтыс болған ағаларынан 20 құлды мұра етті. 1831 жылы ол әкесі қалдырған плантация жерлерін өңдеу үшін құлдарды жіберіп, Теннесси штатының Сомервилл маңындағы мақта плантациясына айналды. Төрт жылдан кейін Полк Сомервилл плантациясын сатып, қайын інісімен бірге 3,7 км² жерді сатып алды – Миссисипи штатының Коффивилл қаласының жанындағы мақта плантациясы, кірісін арттыруды үміттенді. Миссисипидегі жер Сомервиллдегіден бай болды, сондықтан Полк құлдарды сол жерге көшірді, оларды оңтүстікке жіберуін жасыруға тырысты. 1839 жылдың басынан бастап Полк қайын інісінің үлесін сатып алып, Миссисипидегі барлық плантацияларға ие болды және қалған өмірінің көп бөлігін қатыспай басқарды. Ол кейде келіп тұратын, мысалы, 1844 жылдың сәуір айында Демократиялық конвенцияға дейін Миссисипидегі плантациясында болды. Мұрагерлік құлдарға қоса, 1831 жылы Полк тағы бес құлды сатып алды, көбінесе Кентуккиде, 1870 доллар жұмсады; ең кішісі 11 жаста болған. Үлкен балаларды қымбатқа сатуға болатындықтан, құл сатушылар жас жайында жалған айтуға көшкен. 1834-1835 жылдары ол 2-ден 37 жасқа дейінгі тағы бес құлды сатып алды, ең кішісі ең үлкенінің немересі болды. Жұмсалған сома 2250 долларға жетті. 1839 жылы ол ағасы Уильямнан 8 құлды 5600 долларға сатып алды. Бұл үш жас ересек және отбасының көп бөлігін құрады, бірақ Джеймс Полк бұрын иеленген және құлдықтан қашуға әрекеттенгені үшін құл саудагеріне сатылған әкесі жоқ еді. Алты жылдағы төрт науқанның (үшіншісі губернаторлыққа, біреуі президенттікке) шығыны Полкты Ақ үйге көшкенге дейін құл сатып алудан тоқтатты. Президенттік жалақы Ақ үй қызметшілерінің жалақысын жабуға тиіс болған заманда Полк оларды Теннессидегі үйінен құлдармен ауыстырды. Полк президенттік жалақысымен құлдарды сатып алмады, мүмкін саяси себептерге байланысты. Оның орнына ол плантациясынан түскен табысын құл сатып алуға жұмсады, өкіліне құпия сақтауды бұйырды: «Менің жеке ісім жұртқа қатысты емес, сондықтан оны өзіңде сақта». Полк плантацияны президенттік қызметтен кейін өзі мен әйелі үшін жайлы өмірді қамтамасыз ету жолы ретінде қарастырды; ол заңгерлік практикаға оралуға ниеттенген жоқ. Жұмыс күшінің артуы зейнеткерлік кірісін арттырады деп үміттене отырып, ол 1846 жылы 12 мен 17 жас аралығындағы жеті құлды сатып алды. 17 жасар және 12 жасар балалардың бірі мүлікті сату кезінде бірге сатып алынды; агент бірнеше апта ішінде кіші баланы Полкке қайта сатты, пайда тапты. 1847 жылы тағы тоғыз құл сатып алынды. Үшін ол Гидеон Пиллоудан сатып алды, ал оның өкілі 10 мен 20 жас аралығындағы алты құлды сатып алды. Бұл сатып алу кезінде Мексика соғысы басталды және Полк төлемді Пиллоуға армиядағы лауазымды ұсынған хатпен бірге жіберді. Пиллоудан сатып алынған адам Полк бұрын иеленген және бұзылғандықтан сатылған, оның әйелі мен баласы еді. Полк президент болып тұрғанда сатып алған басқа құлдардың ешқайсысы 20 жастан кіші болған жоқ, олардың бәрі ата-анасымен бірге келген, және тек бір жағдайда ғана екі құл бірге сатып алынғандықтан, олардың ешқайсысының еріп жүретін бауыры болмауы мүмкін, өйткені әрқайсысы Полк плантациясындағы өмірге тап болды. Полкке тиесілі құлдарға қатысты тәртіп уақыт өте келе өзгерді. Теннессидегі плантацияда ол Герберт Байлс есімді бақылаушыны жұмысқа алды, ол салыстырмалы түрде кешірімді болды деген қауесет бар. 1833 жылы Байлстың ауруы Полкты оны Эфраим Бинландпен ауыстыруға мәжбүр етті, ол тәртіпті күшейтіп, жұмысты арттырды. Полк өзінің бақылаушысын қолдады, ұрып-соғудан және басқа да қатыгездіктерден шағымданған қашқындарды қайтарып берді, «барлық есептер бақылаушының жүрексіз мал екенін көрсетсе де». Бинленд Миссисипи плантациясы үшін жұмысқа алынды, бірақ Полктің серіктесі оны тым қатал деп тапқандықтан көп ұзамай жұмыстан шығарды, өйткені құлдар жаңа плантациядан ағаштарды тазалаудың қиын жұмысын атқаруға кірісті, осылайша оны мақта өсіру үшін пайдалануға болады. Оның орнын басқан адам бір жылдан кейін тым мейірімді болғандықтан босатылды; келесісі 1839 жылы дизентериядан қайтыс болды. Басқалары да келді, 1845 жылға дейін ғана Полк қанағаттанарлық бақылаушы Джон Мейрсты тапты, ол 1860 жылы Сара Полк плантациясында жұмыс істеп тұрғанда, жесір әйелі құлдарының көп бөлігінің жартысын сатты. Мейрстің алдыңғы бақылаушыларының көптегені қашқан, олардың көпшілігі Полк туыстарының немесе достарының плантациясында қорғау іздеді; Мейрстің жұмысқа орналасқаннан бастап 1847 жылдың соңына дейін тек бір адам қашқан, бірақ бақылаушы Полкке 1848 және 1849 жылдары үш қашқан құл туралы (бұрын қашқан біреуін қоса) хабарлауға тиіс болды. Полктің 1849 жылдың 28 ақпанындағы өсиеті, Полк пен Сара Полк екеуі қайтыс болғанда құлдары босатылатыны туралы міндеттеме емес, үміт білдірді. Миссисипи плантациясы Сара Полкке жесірлік кезеңінде асырау үшін арналған деп күтілді. Сара Полк 1891 жылға дейін өмір сүрді, бірақ құлдар 1865 жылы АҚШ-та құлдықты жойған XIII түзетуге сәйкес босатылды. 1860 жылы құлдардың жартысын сату арқылы Сара Полк оларды босатудың толық құқығынан бас тартты, және оның жаңа серіктесі плантация мен құлдардың жартысына 28 500 доллар төлегендіктен, егер ол құлдық заңды болғанда оларды босатуға рұқсат бермес еді. Джексон сияқты Полк аумақтық кеңею мен экономикалық саясатқа қарағанда құлдық саясатын екінші деңгейлі мәселе деп қарады. 1840 жылдары құлдық мәселесі күшейе түсті, ал Полктің кеңею табыстары оның бөлінуін еселеді. Полк құлдықтың кеңеюін қолдады, оның көзқарасы отбасының Теннессиге қоныстану тәжірибесімен қалыптасқан. Ол оңтүстік құқықтарына сенді, яғни құл иеленуші штаттардың федералды үкіметтен осы институтқа араласпау құқығы және оңтүстік азаматтардың құлдарын жаңа аумаққа алып жүру құқығы. Полк Уилмот шарасына қарсы болғанымен, оңтүстік арандатуын да айыптады және солтүстік және оңтүстік көшбасшыларының құлдық мәселесін саяси пайда үшін пайдалануға тырысқанын айтты.

Негізгі дереккөздер

Маңызды болуы мүмкін, бірақ бастапқы көздер болып табылатын материалдар. Катлер, Уэйн және басқалар. Джеймс К. Полктің хат алмасуы. 1972–2014 жылдар. Он төрт томдық Полкке және одан келген хат алмасудың толық ғылыми басылымы. Полк, Джеймс Нокс. Джеймс К. Полктің хат алмасуы: Цифрлық нұсқасы (Вирджиния университеті баспасы, 2021). онлайн. Полк, Джеймс К. Полк: Президенттің күнделігі, 1845–1849: Мексика соғысы, Орегонның қосылуы және Калифорния мен Оңтүстік-Батысты бағындыруды қамтиды. 296-том. "Каприкон кітаптары", 1952. Полк, Джеймс К. Джеймс К. Полктің президенттік кезеңіндегі күнделігі, 1845–1849, Мило Милтон Куайф редакциялаған, 4 том. 1910 жыл. Аллан Невинстің қысқартылған нұсқасы. 1929 жыл, онлайн.