Кіріспе

Вашингтон штатындағы фиорд. Худ каналы – Пьюджет шалауының батыс бөлігін құрайтын фиорд және оның төрт негізгі бөлігінің бірі. Ол Салиш теңізін құрайтын кіші су көлемі болып табылады. Худ каналы – жасанды су жолы мағынасындағы канал емес, ол табиғи нысан.

География

Худ каналы ұзын және тар, орташа ені 1.5 миль (2 км) және орташа тереңдігі – . Оның жағалау сызығының ұзындығы – , ал батқылық жерлердің ауданы – . Оның су бетінің ауданы – , ал судың жалпы көлемі – .

Тарих

Худ каналы 1792 жылғы 13 мамырда Корольдік теңіз күштерінің капитаны Джордж Ванкувер осы теңіз күштерінің адмиралы лорд Сэмюэл Худтың құрметіне атады. Ванкувер өзінің күнделігінде "Худтың арнасы" деген атауды қолданған, бірақ карталарында "Худ каналы" деп жазған. Америка Құрама Штаттарының Географиялық атаулар жөніндегі кеңесі 1932 жылы оның ресми атауы "Худ каналы" екеніне шешім берді.

Жолдар мен көпірлер

АҚШ-тың 101-ші автожолы Куилценнің оңтүстігінде Худ каналының батыс жағалауымен созылады. Худ каналы арқылы әлемдегі үшінші ең ұзын жүзуші көпір – Худ каналы көпірі салынған, оның ұзындығы 6521 фут (1988 метр). Вашингтон штатының көлік департаментінің мәліметінше, Худ каналы көпірі – тұзды суда салынған АҚШ-тағы жалғыз жүзбелі көпір, әйтсе де Норвегиядағы Нордхордланд көпірі және Бергсойсунд көпірі сияқты басқа да көпірлер бар. Худ каналы көпірі 16 жарым футтық толқындарға төтеп бере алады.

Демалыс

Худ каналының жағалауындағы мемлекеттік парктер, оның ішінде Белфэр, Твано, Потлач, Тритон Коув, Сценик Бич, Дозуллипс және Китсап ескерткіші. Жағалаудағы ең танымал әрекеттер: жүзу, қайықпен саяхаттау, балық аулау және моллюскалар жинау. Телер ылғалды жерлері Бельфейрдегі каналдың төменгі жағында орналасқан. Онда бірнеше шақырымдық жолдар бар, сондай-ақ батпақты және сағалық құстар мен өсімдіктер үшін қорғалған орта бар. Худ каналының бойында, көбінесе батыс жағалауында көптеген шағын қалалар орналасқан. Бұл қалалар Олимпиада ұлттық орманы мен Олимпиада ұлттық паркіндегі жаяу серуендеу мен демалысқа жақын. Ең танымал аймақтардың бірі – Стейркас кемпингі және Хама Хама демалыс аймағы, олар тыныш, жасыл ормандардағы шақырымдаған жаяу жолдарға бастау болып табылады.

Аз мөлшерде оттегі

2006 жылдың қыркүйегінде Худ каналы тарихындағы ең үлкен өлі аймақ табылды. Өлі аймақтың себебі балдырлардың гүлдеуіне байланысты оттегі деңгейінің төмендеуі болуы мүмкін. Балдырлардың гүлдеуіне жылы ауа райы және каналдың оңтүстік бөлігінде судың жай айналуы себеп болады, бұл тыңайтқыштар мен септикалық жүйелерден шыққан қоректік заттардың жиналуына алып келеді. Мұхит суымен және кейбір ағаштармен келген органикалық заттар да бассейндегі азот деңгейінің жоғарылауына қосымша үлес қосуы мүмкін. Қоректік заттар мен органикалық заттардың артық болуы эутрофикация процесі арқылы судың оттегін жоғалтуына себеп болады. Худ каналында эутрофикация нәтижесінде қажетсіз балдырлар гүлдеуі пайда болды. Азот пен күн сәулесі балдырлардың өсуін күшейтеді. Жеткілікті мөлшерде тұтынушылардың болмауы бассейнде балдырлардың тым көп өсуіне әкелді, бұл антропогендік әрекеттердің ықпалында болғанымен (бірақ олармен бақыланбады). Худ каналындағы гипоксияның табиғи себептеріне тұщы судың келу уақыты, маусымдық температура өзгерістерінен туындайтын су қабаттарының қабаттануы және климаттың өзгеруі жатады. 2006 жылдың мамыр айында инвазивті түрлерді іздеген суға түсушілер 6 шақырымдық жерде теңіз бактерияларының қалың қабатын тапты, онда барлық теңіз тіршілігі өлген еді. Бұл қабат бес айдан кейін тарап кетті. Вашингтон университетінің океанографы Ян Ньютон Худ каналында ұзақ жылдар бойы оттегі деңгейінің өте төмен болғанын атап өту қажет екенін айтты. Осыған ұқсас қабаттар Вашингтон штатының Такома, Калифорния штатының Сан-Диего, Нью-Йорк және Луизиана штатының Нью-Орлеан қалаларынан да табылды. 2004 және 2005 жылдардың жаз айларында бактериялардың өсуінің күшеюіне байланысты Худ каналының төменгі бөлігінде өте төмен оттегі деңгейі байқалды. Анна шығанағы мен Линч-Коувтағы еріген оттегінің төмендеуі Skokomish тайпасының балықшыларының сол кезеңде шаян аулау көлемінің азаюына себеп болды деп есептеледі. 2010 жылы Худ каналының оңтүстік бөлігінде кең ауқымды балық өлімі болды. Жағаға жүздеген балық пен мыңдаған креветка шашылып жатты. Жергілікті океанограф Ян Ньютон судың әр литрінде 1 миллилитрден кем еріген оттегі бар екенін және мұндай төмен деңгей Худ каналындағы теңіз жануарларына өте зиянды, көбінесе өлімге алып келетінін мәлімдеді. Худ каналының гипоксиялық жағдайларының салдары үлкен балық өлімі арқылы жұртшылыққа анық көрінеді, бірақ бассейндегі оттегінің жетіспеуінен туындайтын басқа да зиянды әсерлерді анықтау маңызды. Ласось пен крабтар үшін өрбу ортасы болып табылатын теңіз шөбі Пьюджет саундтың басқа аймақтарына қарағанда Худ каналында көбірек азайды. Теңіз шөбінің жетіспеуіне байланысты су түбінде тіршілік ететін тас балықтардың саны да азайды. Гипоксияның және оның биоәртүрлілікке тигізетін зиянды әсерлерінің басқа да маңызды мысалдары Мексика шығанағында әр жазда пайда болатын кең ауқымды гипоксиялық аймақты қамтиды. Бұл мәселені шешу үшін 38 ұйымның құрылған серіктестігі – «Худ каналының еріген оттегі бағдарламасы» (HCDOP) құрылды. Бұл бағдарлама жергілікті, мемлекеттік, федералды және тайпалық үкімет саясаткерлерімен бірлесіп, теңіз тіршілігіне түсетін стресті азайтатын еріген оттегі деңгейін қалпына келтіруге және сақтауға бағытталған түзету шараларын бағалау жөнінде жұмыс істейді. HCDOP кешенді бағалау және модельдеу зерттеуі 2005 жылы теңіз процестерін және су айдындарының жүктемесін анықтау, биотадағы оттегі өзара әрекеттесуін бағалау, оттегінің қозғаушы күштерін өлшеу үшін негізгі процестерді модельдеу және ықтимал түзету шараларын бағалау үшін басталды. Puget Sound Partnership және АҚШ Геологиялық қызметі сияқты мемлекеттік органдар HCDOP-тің жалпыға қолжетімді ақпаратын Худ каналын бағалау және модельдеу бойынша өз зерттеулерін жүргізу үшін пайдаланды. Регламенттеу қиын болғанымен, ұсынылған шешімдердің көпшілігі зиянды, жақын жердегі антропогендік іс-әрекеттерді реттеуді ұсынады. Адамның қызметі Худ каналының экожүйесіне ең көп зиян келтірді. Септик резервуарларынан ағып шыққан су әр жаңбырдан кейін каналға көп мөлшерде азот құяды. Бұл мәселені шешудің ең жақсы жолы – қоғаммен бірлесіп, заманауи сарқырамаларды салу немесе кем дегенде, ескі және зақымдалған септикалық жүйелерді жаңарту. Пьюджет саундтың бірнеше округтері жергілікті жерде егжей-тегжейлі кәріз суларын жасауды өздеріне міндет етті. Пьюджет-Саундтың айналасындағы су айдындарының көпшілігі сияқты Худ-канал аймағында да орманды кесу кең таралған, нәтижесінде айналасындағы ормандық алқаптар қатты бұзылды. Бұл азотқа бай шаған ормандарының суға артық қоректік заттарды сіңіруіне себеп болды.

Мұздық

2009 жылдың желтоқсан айында бір апта бойы рекордтық суық температура болған кезде, Худ каналының кейбір бөліктерінде жұқа мұз қабаты пайда болды, жағалауға жақын жерлерде қалыңдады.