Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1987 жылғы британдық-Оңтүстік Африкалық драмалық фильм
1987 British South African drama film
Cry Freedom – Ричард Аттенбороның режиссерлік және продюсерлік жұмысымен жасалған 1987 жылғы апартеид тақырыбындағы эпикалық драмалық фильм. Оқиға 1970 жылдардың соңындағы апартеидтік Оңтүстік Африкада өтеді. Сценарийді журналист Дональд Вудстың еңбектеріне сүйене отырып Джон Брайли жазған. Фильм Оңтүстік Африкалық белсенді Стив Бико мен оның досы Дональд Вудстың шын өмірдегі оқиғаларын баяндайды. Дональд бастапқыда Стивтің радикализміне күмәмен қарап, оның өмір салтын түсінуге тырысады. Бико рөлін Дензел Вашингтон, ал Вудс рөлін Кевин Клайн сомдайды. Cry Freedom дискриминация, саяси жемқорлық және зорлық-зомбылықтың салдары сияқты мәселелерді зерттейді. Фильмнің өндірісіне Universal Pictures және Marble Arch Productions бірлесіп атсалысты. Өндіріс кезінде Оңтүстік Африкада түсіруге рұқсат болмағандықтан, фильм негізінен Зимбабведе түсірілді. Фильм 1987 жылдың 6 қарашасында АҚШ-та Universal Pictures тарапынан көрсетілімге шықты. Оңтүстік Африка билігі фильмнің жарық көрген кезде Биконың жазбаларына тыйым салынған болатын, бірақ фильмді қысқартусыз және шектеулерсіз кинотеатрларда көрсетуге рұқсат берді. Фильм көбінесе жағымды пікірлерге ие болды және бүкіл әлем бойынша 15 миллион долларлық табыс әкелді. Фильм бірнеше сыйлыққа ұсынылды, соның ішінде "Оскар" сыйлығының "Ең үздік қосалқы актер", "Ең үздік түпнұсқа музыка" және "Ең үздік түпнұсқа ән" номинацияларына ие болды. Сонымен қатар, фильм Берлин халықаралық кинофестивалі мен Британдық кино және телеарналар академиясының сыйлықтарын қоса алғанда, бірқатар марапаттар жеңіп алды.
Cry Freedom is a 1987 epic apartheid drama film directed and produced by Richard Attenborough, set in late 1970s apartheid era South Africa. The screenplay was written by John Briley based on a pair of books by journalist Donald Woods. The film centres on the real life events involving South African activist Steve Biko and his friend Donald Woods, who initially finds him too radical, and attempts to understand his way of life. Denzel Washington stars as Biko, while Kevin Kline portrays Woods. Cry Freedom delves into the ideas of discrimination, political corruption, and the repercussions of violence. A joint collective effort to commit to the film's production was made by Universal Pictures and Marble Arch Productions and the film was primarily shot on location in Zimbabwe due to not being allowed to film in South Africa at the time of production. It was commercially distributed by Universal Pictures, opening in the United States on 6 November 1987. South African authorities unexpectedly allowed the film to be screened in cinemas without cuts or restrictions, despite the publication of Biko's writings being banned at the time of its release. The film was generally met with favourable reviews and earned theatrical rentals of $15 million worldwide. The film was nominated for multiple awards, including Academy Award nominations for Best Actor in a Supporting Role, Best Original Score, and Best Original Song. It also won a number of awards including those from the Berlin International Film Festival and the British Academy Film Awards.
Сюжет
Оңтүстік Африкадағы Кейп провинциясының оңтүстік-шығысындағы Шығыс Лондондағы шағын аудандардың бұзылуын көрсеткен жаңалықтан кейін, оңтүстік африкалық либералды ақ журналист Дональд Вудс (Кевин Клайн) оқиға туралы толыққанды ақпарат алуға тырысып, апартеидке қарсы белсенді Стив Биконы (Дензел Вашингтон) кездесуге бет алады. Бико Оңтүстік Африка үкіметі тарапынан ресми түрде тыйым салынған және оған Король Уильямстаундағы «тыйым салынған аймақтан» шығуға рұқсат жоқ. Вудс Бикоға тыйым салуға қарсы болғанымен, оның саяси көзқарастарына сынды көзбен қарайды. Бико Вудсты қара нәсілділер тұратын шағын ауданға барып, кедейлік жағдайды көруге және апартеид жүйесін құрайтын үкімет тарапынан енгізілген шектеулердің салдарына куә болуға шақырады. Вудс Биконың Оңтүстік Африкадағы қара нәсілді азаматтардың ақ нәсілділермен бірдей мүмкіндіктер мен бостандықтарға ие болуын қалайтынымен келісе бастайды. Вудс Биконың ой-пікірін түсінген сайын, олардың арасында баяу дамитын достық қарым-қатынас орнап келеді. Бико Оңтүстік Африканың қара нәсілді азаматтарының бас қосылған жиынында сөйлегеннен кейін тұтқындалып, Оңтүстік Африканың қауіпсіздік күштері тарапынан тексеріледі (оларға құпия хабар беруші хабарлаған). Содан кейін ол ақ нәсілді азшылықтың билік құрып отырған Оңтүстік Африка үкіметіне жолданған хабарын түсіндіру үшін сотқа жеткізіледі. Ол сотта сөз сөйлеп, зорлық-зомбылықтан бас тартуды жақтағаннан кейін, оны тексерген қауіпсіздік қызметкерлері оның шіркеуіне барып, мүліктің бұзылуына себеп болады. Вудс Бикоға бұл мәселені талқылау үшін үкімет өкілімен кездесетініне сендіреді. Содан кейін Вудс Оңтүстік Африка Республикасының Әділет министрі Джимми Крюгермен (Джон Тоу) Преториядағы үйінде кездеседі, осы арқылы жағдайды одан әрі ушықтырмауға тырысады. Министр Крюгер олардың әрекеттеріне наразылық білдіреді, бірақ кейіннен Вудсқа қауіпсіздік күштері тарапынан үйінде қысым көрсетіледі, олар өздерінің бұйрықтары тікелей Крюгерден келгенін айтады. Кейін Бико Кейптаунға барып, студенттер ұйымдастырған жиында сөйлейді. Жолда қауіпсіздік күштері оның көлігін тоқтатып, оны тұтқындап, атын айтуын сұрайды, ол «Банту Стивен Бико» деп жауап береді. Ол қатал жағдайда ұсталып, қоршауда ұрылып, миына ауыр зақым келтіреді. Дәрігер оның жарақаттарын емдеу үшін жақын маңдағы маманға кеңес беруді ұсынады, бірақ полиция оның қашып кетуінен сескеніп, одан бас тартады. Қауіпсіздік күштері оны Кейптауннан 1200 шақырым қашықтықта орналасқан Преториядағы полиция ауруханасына апаруға шешім қабылдайды. Ол түрме көлігінің артқы бөлігіне лақтырылып, тегіс емес жолмен жүріп, миының зақымдануын күшейтеді, нәтижесінде қайтыс болады. Содан кейін Вудс Биконың өліміне полицияның қатысы бар екенін әшкерелеу үшін жұмыс істейді. Ол Биконың аштықтан қайтыс болғанын растайтын полиция мәлімдемелеріне қайшы келетін оның денесінің суреттерін жариялауға тырысады, бірақ оны ұшаққа отыру алдында тоқтатады және оған қазір «тыйым салынған» екенін, демек елден шыға алмайтынын хабарлайды. Вудс пен оның отбасы қауіпсіздік полициясы тарапынан қысым көрсету науқанына ұшырайды, оның ішінде отбасылық үйге оқтар атылады, вандализм жасалады және Биконың суреті бар, қышыманы тудыратын ұнтақ себілген футболкалар жеткізіледі. Кейін ол Оңтүстік Африка билігінің сыбайлас жемқорлығы мен нәсілшілдігін әшкерелеу үшін Ұлыбританиядан пана сұрауды шешеді. Ұзақ сапардан кейін Вудс діни қызметкер болып маскираланған Лесото Корольдігіне қашып жетеді. Кейіннен оған әйелі Венди (Пенелопа Уилтон) және олардың отбасы қосылады. Австралиялық журналист Брюс Хей (Джон Харгривс), Масерудағы британдық жоғарғы комиссариаты және Лесото үкіметінің көмегімен олар Біріккен Ұлттар Ұйымының паспортымен және Лесотоның бір лауазымды адамымен Оңтүстік Африка аумағы арқылы Ботсвана арқылы Лондонға ұшып, саяси пана алады. Фильмнің эпилогында апартеидке қарсы белсенділердің (оның ішінде Бико) ұзақ тізімін көрсететін графикалық бейне көрсетіледі, олар Nkosi Sikelel' iAfrika әні орындалған кезде үкімет тарапынан тұтқындалған кезде күмәнді жағдайларда қайтыс болды.
Following a news story depicting the demolition of a slum in East London in the south east of the Cape Province in South Africa, liberal white South African journalist Donald Woods (Kevin Kline) seeks more information about the incident and ventures off to meet the anti Apartheid black activist Steve Biko (Denzel Washington), a leading member of the Black Consciousness Movement. Biko has been officially banned by the Government of South Africa and is not permitted to leave his defined 'banning area' at King William's Town. Woods is opposed to Biko's banning, but remains critical of his political views. Biko invites Woods to visit a black township to see the impoverished conditions and to witness the effect of the Government imposed restrictions, which make up the apartheid system. Woods begins to agree with Biko's desire for a South Africa where blacks have the same opportunities and freedoms as those enjoyed by the white population. As Woods comes to understand Biko's point of view, a friendship slowly develops between them. After speaking at a gathering of black South Africans outside of his banishment zone, Biko is arrested and interrogated by the South African security forces (who have been tipped off by an informer). Following this, he is brought to court in order to explain his message directed toward the South African Government, which is white minority controlled. After he speaks eloquently in court and advocates non violence, the security officers who interrogated him visit his church and vandalise the property. Woods assures Biko that he will meet with a Government official to discuss the matter. Woods then meets with Jimmy Kruger (John Thaw), the South African Minister of Justice, in his house in Pretoria in an attempt to prevent further abuses. Minister Kruger first expresses discontent over their actions; however, Woods is later harassed at his home by security forces, who insinuate that their orders came directly from Kruger. Later, Biko travels to Cape Town to speak at a student run meeting. En route, security forces stop his car and arrest him asking him to say his name, and he said "Bantu Stephen Biko". He is held in harsh conditions and beaten, causing a severe brain injury. A doctor recommends consulting a nearby specialist in order to best treat his injuries, but the police refuse out of fear that he might escape. The security forces instead decide to take him to a police hospital in Pretoria, around 700 miles (1 200 km) away from Cape Town. He is thrown into the back of a prison van and driven on a bumpy road, aggravating his brain injury and resulting in his death. Woods then works to expose the police's complicity in Biko's death. He attempts to expose photographs of Biko's body that contradict police reports that he died of a hunger strike, but he is prevented just before boarding a plane to leave and informed that he is now 'banned', therefore not able to leave the country. Woods and his family are targeted in a campaign of harassment by the security police, including bullets fired into the family home, vandalism, and the delivery of t shirts with Biko's image that have been dusted with itching powder. He later decides to seek asylum in Britain in order to expose the corrupt and racist nature of the South African authorities. After a long trek, Woods is eventually able to escape to the Kingdom of Lesotho, disguised as a priest. His wife Wendy (Penelope Wilton) and their family later join him. With the aid of Australian journalist Bruce Haigh (John Hargreaves), the British High Commission in Maseru, and the Government of Lesotho, they are flown under United Nations passports and with one Lesotho official over South African territory, via Botswana, to London, where they were granted political asylum. The film's epilogue displays a graphic detailing a long list of anti apartheid activists (including Biko), who died under suspicious circumstances while imprisoned by the Government whilst the song Nkosi Sikelel' iAfrika is sung.
Даму
Cry Freedom фильмінің негізі – Оңтүстік Африканың қара сана қозғалысының харизматикалық көшбасшысы Стив Биконың апартеидтің әділетсіздігін әшкерелеуге жасаған тытысы мен Бико қаза болғаннан кейін соның ізін жалғастыруға күш салған Daily Dispatch газетінің либералды ақ редакторы Дональд Вудстың шын оқиғасына құрылған. 1972 жылы Бико Дарбан аймағындағы әлеуметтік көтерілу жобаларымен айналысқан Қара халықтар конвенциясының (БПК) негізін қалаушылардың бірі болды. БПК Оңтүстік Африка студенттік қозғалысы (SASM) сияқты, 1976 жылғы көтерілістерде маңызды рөл атқарған, сондай-ақ апартеид режимінде кәсіподақтары мойындалмаған қара жұмысшыларды қолдаған Қара жұмысшылар жобасы секілді 70-ке жуық қара саналы топтар мен ұйымдарды біріктірді. Кейін Вудс 1978 жылы "Бико" атты кітап жазып, оның өліміне полицияның қатысқандығын ашыққа шығарды.
The premise of Cry Freedom is based on the true story of Steve Biko, the charismatic South African Black Consciousness Movement leader who attempts to bring awareness to the injustice of apartheid, and Donald Woods, the liberal white editor of the Daily Dispatch newspaper who struggles to do the same after Biko is murdered. In 1972, Biko was one of the founders of the Black People's Convention working on social upliftment projects around Durban. The BPC brought together almost 70 different black consciousness groups and associations, such as the South African Student's Movement (SASM), which played a significant role in the 1976 uprisings, and the Black Workers Project, which supported black workers whose unions were not recognised under the apartheid regime. Woods later wrote a book in 1978 entitled Biko, exposing police complicity in his death.
Түсірілім
Барлық сыртқы көріністер Зимбабведе түсірілді, сондай-ақ ішкі түсірілімдердің шамамен 70 пайызы да сонда түсірілді. Қалған ішкі түсірілімдердің бәрі Англияда жүзеге асырылды. Негізгі түсірілімдер түсірілім кезінде Оңтүстік Африкадағы саяси ахуалдың шиеленіскендігіне байланысты Зимбабве Республикасында (бұрын 1980 жылдың сәуіріне дейін Оңтүстік Родезия деп аталған) Булавайо қаласында өтті. Ричард Аттенборо кейіннен Гүкурахунди геноциді кезінде Зимбабведе түсіргені үшін сынға ілікті. "Толығымен сенің қолыңда, жаным" атты автобиографиясында Аттенборо осы репрессия туралы білмегенін жазды. Фильмде 1976 жылдың 16 маусымында болған Совето көтерілісінің көркемделіп бейнеленген тұсы бар. Полицияның салған оқтарынан жүздеген қара нәсілді африкалық мектеп оқушылары қаза тапты немесе жарақат алды. Фильмде тәжірибелі музыканттар Джордж Фентон, Джонас Гвангва және Тхули Думакуде жазған әндер орын алды. Биконың қорымдау рәсімінде "Nkosi Sikelel' iAfrika" гимні орындалды. Джонатан Бейтс фильмнің музыкасын монтаждады. Фильмді насихаттау мақсатымен Питер Габриэльдің 1980 жылғы "Бико" әнінің тікелей орындалуы жарық көрді; ән фильмнің саундтрегіне енбесе де, оның музыкалық видеосында кадрлар пайдаланылды. Фильмнің тақырыптық әні 31-ші жылдық Грэмми сыйлығында "Визуалды медиа үшін жазылған үздік ән" номинациясына ие болды, бірақ Фил Коллинстің орындаған "Busterден екі жүрек" әніне есе жіберді.
Every exterior (outdoor) scene was filmed in Zimbabwe, as were roughly 70% of interior shots. The remaining interior shots were all filmed in England. Principal filming took place primarily in the Republic of Zimbabwe (formerly called Southern Rhodesia until April 1980) in the city of Bulawayo because of the tense political situation in South Africa at the time of shooting. Richard Attenborough was later criticised for filming in Zimbabwe while the Gukurahundi genocide was underway. In his autobiography, Entirely Up to You, Darling, Attenborough wrote that he didn't know about the repression taking place. The film includes a dramatised depiction of the Soweto uprising which occurred on 16 June 1976. Indiscriminate firing by police killed and injured hundreds of black African schoolchildren during a protest march. It features songs composed by veteran musicians George Fenton, Jonas Gwangwa and Thuli Dumakude. At Biko's funeral they sing the hymn "Nkosi Sikelel' iAfrika". Jonathan Bates edited the film's music. A live version of Peter Gabriel's 1980 song "Biko" was released to promote the film; although the song was not on the film soundtrack, footage was used in its video. The title song was nominated for the Grammy Award for Best Song Written for Visual Media at the 31st Annual Grammy Awards, but lost to "Two Hearts" from Buster, performed by Phil Collins.
Қаражаты
Фильм 1987 жылғы 6 қарашада АҚШ-тың 27 кинотеатрында шектеулі көрсетіліммен шықты. Алғашқы көрсетілім аптасында фильм 19-шы орынды алып, 318 723 долларлық табыс тапты. Фильм бастапқыда 1987 жылғы 20 қарашада көрсетілуге жоспарланған, бірақ ұсынылғандай, 1988 жылғы қаңтар-ақпан айларына кейінге шегерілді. Фильм 19-21 ақпан күндері 479 экранға дейін кеңейтілді және АҚШ пен Канадада 5 899 797 доллар табыс етіп, 2 миллион долларлық кинопрокаттық түсім әкелді.
The film opened on 6 November 1987 in limited release in 27 cinemas throughout the U. S During its opening weekend, the film opened in 19th place and grossed $318,723. The film was originally set to debut on November 20, 1987, but it was delayed to January–February 1988 as proposed. The film expanded to 479 screens for the weekend of 19–21 February and went on to gross $5,899,797 in the United States and Canada, generating theatrical rentals of $2 million.
Үй медиасы
1980 жылдардың соңында кинотеатрларда көрсетілгеннен кейін, фильм екі түндік синдикаттық теледидар трансляциясы арқылы көрсетілді. Уақыт блогын толтыру үшін фильмге қосымша түсірілген материалдар қосылды. Кейін фильм 1998 жылдың 5 мамырында VHS видео форматында шықты. Фильмнің 1-ші аймақтағы кең экранды нұсқасы 1999 жылдың 23 ақпанында АҚШ-та DVD форматында жарық көрді. DVD-нің қосымша мүмкіндіктері: өндіріс ноталары, актерлар мен режиссерлердің өмірбаяндық мәліметтері, фильмнің жарқын эпизодтары, веб-сілтемелер және кинотеатрлық көрсетілім. 2019 жылы Umbrella Entertainment компаниясы Австралияда, ал 2020 жылы Kino Lorber компаниясы АҚШ-та Blu-ray дискісінде шығарды. Сонымен қатар, фильм видео бойынша сұраныс сияқты басқа да медиа форматтарында қолжетімді.
Following its cinematic release in the late 1980s, the film was released to television in a syndicated two night broadcast. Extra footage was added to the film to fill in the block of time. The film was later released in VHS video format on 5 May 1998. The Region 1 widescreen edition of the film was released on DVD in the United States on 23 February 1999. Special features for the DVD include; production notes, cast and filmmakers' biographies, film highlights, web links, and the theatrical cinematic. It was released on Blu ray Disc by Umbrella Entertainment in Australia in 2019, and in 2020 by Kino Lorber in the US. It is also available in other media formats such as video on demand.