Поморие қаласы: Қара теңіз жағасындағы тар мүйіс, құмды жағажайлар, Поморие көлі және табиғи қорғаныс – Стара Планина таулары. Жағажайлардың ауданы 18,700 кв.м.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Топография
Қазіргі Поморие қаласы сол аттас тар мүйіс үстінде, Қара теңізге 3,5 шақырымға кіріп жатқан, Бургас шығанағының солтүстік-батыс жағалауында орналасқан. Оңтүстік, шығыс және солтүстік-шығыстан қала теңізбен, солтүстіктен Поморие көлімен қоршалған, ал батыс-солтүстік бағытында ғана Бургас жазығының бір бөлігі болып табылатын Поморие даласына жалғасқан. Теңіз жағалауы төмен, құмды, шығыс және батысқа қарай ашық көкжиекке ие, ал солтүстікте Стара Планина тауларымен қорғалған. Поморие шығанағының жағалауы 18 700 шаршы метрді құрайды. Теңіз түбінің тереңдігі аз, көлбеуі біртегіс, рифтер мен суық теңіз ағындары жоқ, сондықтан жүзуге қауіпсіз.
The modern city of Pomorie is located on a narrow peninsula of the same name, inserted 3.5 km into the Black Sea, on the northwest coast of the Burgas Bay. From the south, east and northeast, the city is surrounded by the sea, from the north by Lake Pomorie, and only from the west northwest it is connected to the Pomorie field, which is part of the Burgas lowland. The sea coast is low, sandy, with an open horizon to the east and west, protected to the north by Stara Planina. Pomorie Bay has 18,700 sq. m. of beaches. The seabed is shallow, with a gentle slope, without reefs and cold sea currents, and is safe for swimming.
Климат
Кёппен климаттық жіктелімі бойынша, Помориеде ылғалды субтропиктік климат (Кёппен: Cfa) басым. Помориедегі жаз мамырдың ортасынан қыркүйектің соңына дейін шамамен бес айға созылады. Жоғары маусымдағы орташа температура, жазғы теңіз температурасы күн шығар кезде шамамен және таңға қарай шамамен градусқа жетеді, орташа есеппен. Қыстары елдің ішкі аймақтарымен салыстырғанда жұмсақ, түнде орташа температура және одан төмен болады. Желтоқсан, қаңтар, ақпан айларында қар жаууы мүмкін, наурыз айында сирек кездеседі, бірақ ол жылдам еруі мүмкін. Ең жоғары температура 2007 жылдың маусым айында градусқа жеткен, ал ең төменгі температура 1942 жылдың қаңтарында градусқа дейін төмендеген.
Under the Köppen climate classification, Pomorie has a humid subtropical climate (Köppen: Cfa). The summertime in Pomorie lasts about five months from mid May until late September. Average temperatures during high season is Summertime sea temperatures stay around at sunrise and go up to at dawn, averaging Winters are milder compared with the inland part of the country, with average temperatures of and below during the night. Snow is possible in December, January, February and rarely in March; however, it can quickly melt. The highest temperature was recorded in June 2007, at and the lowest at in January 1942.
Тарих
Поморье ежелгі гректер Анхиалос (Ἀγχίαλος) деген атпен құрылған. Бұл атау ежелгі грек тіліндегі "анхи" ("жақын, қасында") және "алс" ("тұз" немесе "теңіз" деген сирек қолданылатын поэтикалық сөз) сөздерінен шыққан. Латын тілінде бұл Anchialus деп жазылған. Болгарлар қаланы Тутом деп атаған, бірақ болгар тілінде оның көбінесе қолданылатын аты Анхиало, грекше Anhialo болған. Осман билігі кезінде қала Ахиолу деп аталды. 1934 жылы қаланың аты болгар тіліндегі "по" ("жанында, қасында") және "море" ("теңіз") сөздерінен алынған Поморье деп өзгертілді, бұл түпнұсқа грек атының екі этимологиясының бірімен сәйкес келеді.
Pomorie was founded by the Ancient Greeks under the name Anchialos (Ἀγχίαλος), deriving from Ancient Greek "anchi " ("near, close to") and "als " (either "salt" or a poetic and uncommon word for "sea"). In Latin, this was rendered as Anchialus. The Bulgars called the town Tuthom, though its more common name in Bulgarian was Анхиало, Anhialo based on the Greek name. During the Ottoman rule, the town was called Ahyolu. In 1934 the town was renamed to Pomorie, from the Bulgarian "po " (in this context "by, next to") and "more" ("sea"), corresponding to one of the two etymologies of the original Greek name.
Ежелгі грек колониясы және римдік орталық
Бәлкім, б.з.д. V немесе IV ғасырда Аполлония (қазіргі Созополь) колониясы ретінде құрылған Анхиалос, Страбонның «Географиясында» шағын қала ретінде еске алынады. Б.з.д. II ғасырда Мессембрия (Несебар) оны қысқа мерзімге басып алған, бірақ Аполлония оны қайта басып алып, қаланың бекініс қабырғаларын қиратқан. Батыс Қара теңіз жағалауы б.з.д. 29-28 жылдары, 72-71 жылдардан бері аймақта үздіксіз әскери науқандар жүргізілгеннен кейін Марк Лициний Красс басқаратын римдіктер тарапынан бағындырылды. Осы уақыт аралығында бекініс қабырғасы қайта салынды, мұны 9 жылы Томиске жол тартқан Овидий куәландырды. Біздің заманымыздың I ғасырының басында Анхиалос вассалдық Одрисия патшалығының стратегиялық орталығы болды, ал VI ғасырда қалада фракиялықтар тұрғандығы Византия тарихшысы Прокопийдің мәлімдемесінде көрсетілген. 45 жылы Одрисия патшалығының тәуелсіздігі жойылғаннан кейін Анхиалос Рим провинциясы Тракияның құрамына кірді және император Траян тұсында ресми түрде қала деп жарияланды. Ол кезде қала, Аугуста Траянамен (Стара-Загора) және батысқа қарай Тунджаға дейін, солтүстікке Мессембриямен, ал оңтүстікке Бургас көлінің оңтүстік жағалауымен шектесетін кең аумақты басқарды. Анхиалос римдік қаланың сырт келбетін алды және II-III ғасырларда Северан әулеті тұсында Тракияның ең маңызды импорттық-экспорттық орталығы ретінде гүлденді.
Possibly founded in the 5th or 4th century BC as a colony of Apollonia (today Sozopol), Anchialos was mentioned in Strabo's Geographica as a small town. It was briefly captured by Messembria (Nesebar) in the 2nd century BC, but reconquered by Apollonia and its fortified walls destroyed. The western Black Sea coast was ultimately conquered by the Romans under Marcus Licinius Crassus in 29 28 BC after continuous campaigns in the area since 72 71. The fortified wall was meanwhile rebuilt, as evidenced by Ovid in 9 AD en route to Tomis. In the early 1st century AD Anchialos was the centre of a strategia of the vassal Odrysian kingdom, and the town had a Thracian population in the 6th century AD according to the early Byzantine historian Procopius. As the Odrysian kingdom's self independence was abolished in 45 AD, Anchialos became part of the Roman province of Thrace and was formally proclaimed a city under Emperor Trajan. At the time the city controlled a vast territory bordering that of Augusta Trajana (Stara Zagora) and reaching the Tundzha to the west, bordering that of Messembria to the north and the southern shore of Lake Burgas to the south. Anchialos acquired the appearance of a Roman city and throve in the 2nd and 3rd century under the Severan Dynasty, serving as the most important import and export station of Thrace.
Византияның ертедегі билігі
Алайда, солтүстіктен келген варвар тайпаларының шабуылы осы өркендеудің 3-ші ғасырдың ортасында аяқталуын білдірді, готтар Анхиалосты шамамен 270 жылы қысқа уақытқа басып алды. Диоклетиан 294 жылдың 28-30 қазаны аралығында қалада болды. Оның және Ұлы Константиннің реформалары біршама уақытқа қаланың өркендеуін қайта жаңғыртты, себебі жаңа астана Константинопольге жақын орналасқандықтан Анхиалос маңызды азық-түлікпен қамтамасыз ету орталығына айналды. Теодорих Ұлы 476 жылы Адрианопольге жол тартқанда қала арқылы өтті. 513 жылы Византияның жоғары лауазымды генералы Виталиан аймақта көтеріліс ұйымдастырып, Анхиалосты және көршілес қалаларды қысқа мерзімге басып алып, Константинопольға шабуыл жасау үшін олардың флотын пайдаланды, бірақ 515 жылы оның көтерілісі басылды. Анхиал епископтығы бастапқыда Рим провинциясы Хаемимонтоның астанасы Адрианополис митрополиясының қарастырылатын епископтығы болды. Алайда, Византия императоры Гераклийдің (шамамен 640 ж.) тұсында жазылған Псевдо-Эпифанийдің «Епископтық тізімінде» (Notitiae Episcopatuum) ол автокефальды архиепископтық ретінде көрсетілген, бүгінде Католик шіркеуі оны титулярлық орын ретінде тізімдеген. Есімі белгілі болған алғашқы епископ – 2-ші ғасырға жататын Сотас, Евсевий Кесариялық оны Монтанизмнің қарсыласы ретінде еске алған. Тимофей 343/344 жылдары Сардика соборында болды. Себастьян 381 жылы Константинополдің бірінші соборында епископтардың бірі болды. Сабатий 459 жылы Константинополь патриархының симонияға қарсы жарлығына қол қойды. Паулус 553 жылы Константинополдің екінші соборында қатысты. Якоб Константинополь патриархы Тарасийдің замандасы болды. Николай 879 жылы Константинополдағы Фотий соборында болды. Қазір тұрақты епископтық емес, Анхиал Католик шіркеуінің титулярлық орыны ретінде тізімделген. 584 жылы славяндар мен аварлардың шапқыншылығы Анхиалостың басылып алуына және оның бекіністерінің қирауына әкелді. Авар қағаны Баян қаланы бірнеше айға өз резиденциясына айналдырып, Византиямен бейбіт келісімге келді. Соғыс жорықтарының алдында император Морис қаланы қайта құрылыс жұмыстарын қадағалау үшін келді.
However, the invasion of barbarian tribes from the north meant an end to this prosperity in the middle of the 3rd century, with the Goths briefly capturing Anchialos around 270. Diocletian stayed in the city between 28 and 30 October 294. His and Constantine the Great's reforms restored the city's prosperity for a while, as the proximity to the new capital of Constantinople made Anchialos a key food supply centre. Theodoric the Great passed through the city in 476 on the way to Adrianople. A high ranking Byzantine general named Vitalian in 513 revolted in the region and briefly took control of Anchialos and the neighbouring cities to use their fleet in his attack of Constantinople until he was crushed in 515. The bishopric of Anchialus was originally a suffragan of the metropolitan see of Hadrianopolis in Haemimonto, capital of the Roman province of Haemimontus. However, the Notitiae Episcopatuum of Pseudo Epiphanius, written in the reign of Byzantine Emperor Heraclius (c. 640), gives it as an autocephalous archbishopric, today listed by the Catholic Church as a titular see. The first bishop of the see whose name is known is 2nd century Sotas, mentioned by Eusebius of Caesarea as an adversary of Montanism. Timotheus was at the Council of Sardica in 343/344. Sebastianus was one of the bishops at the First Council of Constantinople of 381. Sabbatius was a signatory of the decree of the Patriarch of Constantinople against simoniacs in 459. Paulus was at the Second Council of Constantinople in 553. Jacobus was a contemporary of Patriarch Tarasios of Constantinople. Nicolaus was at the Photian Council of Constantinople (879). No longer a residential bishopric, Anchialus is today listed by the Catholic Church as a titular see. The Slavic and Avar invasion in 584 meant Anchialos was conquered and its fortifications were destroyed. Avar Khagan Bayan turned the city into his residence for a few months and concluded a peace treaty with the Byzantines. At the eve of his campaigns, the emperor Maurice visited the city to oversee reconstruction.
Византия мен Болгария билігі
681 жылдан кейін және солтүстікке қарай Бірінші Болгар империясы құрылғаннан бастап Анхиалос екі империя арасындағы көптеген қақтығыстарда маңызды рөл атқарды. 708 жылы Юстиниан II әскері қамал маңында Болгар ханы Тервел әскерінен толық жеңіліске ұшырады. 763 жылдың 30 маусымында Телет басқарған болгарлар Византия әскерінен жеңілді. 766 жылдың 21 маусымында сол императордың 2600 ауыр кемеден тұратын флоты Анхиалосқа жол тартқанда батып кетті, онда Константин күтіп тұрған. Көптеген сарбаздар суға батып, оны Константинопольге қайтуға мәжбүр етті. 783 жылдың мамырында Ирена Фракия арқылы демонстрациялық науқан жүргізіп, Анхиалостың қираған бекіністерін қалпына келтірді. Қала алғаш рет 812 жылы Болгар империясының хан Крумы басып алды, ол Анхиалосқа славяндар мен болгарларды қоныстандырды. Византиялықтар 864 жылы қала мен аймаққа бақылауды қайта орнатты. Анхиал шайқасы 917 жылдың 20 тамызында қаланың жанында болды және патша Симеонның ең үлкен әскери жетістіктерінің бірі болды. Симеон әскері Лео Фока басқарған Византия әскерін талқандады. Болгария қаланы 971 жылға дейін сақтап тұрды, содан кейін Византия империясы оны қайта басып алып, Болгария бағынышқа түскен кезеңде екі ғасыр бойы өз қолында ұстады. Болгар мемлекеті қайта құрылғаннан кейін Анхиалос бірнеше рет қолдан-қолға өтті, оны 1366 жылдың қазанында Савой графы Амадей VI-ның венециялық атты әскерлері басып алды. Келесі жылы ол Византияға қайтарылды.
After 681 and the formation of the First Bulgarian Empire to the north Anchialos played an important role in many conflicts between the two empires. In 708 the forces of Justinian II were completely defeated near the fortress by the army of Bulgar Khan Tervel. On 30 June 763 the Bulgars under Telets suffered a defeat by the Byzantine army of Constantine V. On 21 June 766 the same emperor's fleet of 2,600 heavy ships sank en route to Anchialos, where Constantine was waiting, and most soldiers drowned, forcing him to return to Constantinople. In May 783 Irene undertook a demonstrative campaign across Thrace and restored Anchialos' destroyed fortifications. The city was first conquered by the Bulgarian Empire in 812, under Khan Krum, who settled Slavs and Bulgars in Anchialos. The Byzantines restored their control over the city and the area in 864. The Battle of Anchialus took place near the city on 20 August 917, and was one of Tsar Simeon the Great's greatest military achievements. Simeon's army routed the considerably larger Byzantine forces under Leo Phocas. Bulgaria retained the city until 971, when the Byzantine Empire reconquered it and held it for two centuries as Bulgaria was subjugated. After the restoration of the Bulgarian state Anchialos changed hands several times until it was captured by the Venetian knights of Amadeus VI, Count of Savoy in October 1366. The next year it was ceded to Byzantium.
Осман билігі
14 ғасырда Балқанға Османдықтардың басып кіргенінен кейін Анхиалос 1453 жылы Константинопольмен бірге бағынышқа дейін Византияның бекінісі болды. Османдық әкімшілік кезінде ол "Ахиолу" деп аталған Созополь маңындағы аймақты қамтитын қазаның орталығына айналды. Бұл Константинополь патриархатының епархиясының орталығы болды және 19 ғасырдың басына дейін аймақтың мәдени, діни, экономикалық және әкімшілік орталығы қызметін атқаруды жалғастырды, себебі 1453 жылдан кейін көптеген мәртебелі Византия отбасылары осы жерге қоныстанды. Анхиал қаласынан Константинопольдің екі патриархы шықты – Михаил III (1170–1178) және Еремия II Транос (1572–1579, 1580–1584, 1587–1595). 1819 жылға дейін көптеген белгілі жергілікті тұрғындар грек патриоттық ұйымы Филіки Этерияға қосылды. Грек Тәуелсіздік соғысының басталғанда (1821) қаланың өкілдерінің бір бөлігі, дін қызметкерлері және православие епископы Евгениос Осман билігімен жазаланды. 1828-1829 жылдардағы орыс-түрік соғысы кезінде Анхиалос 1829 жылдың 11 шілдесінде орыс әскерлері тарапынан басып алынып, бір жылдай сақталды. Ол кезде қаланың көп бөлігі гректермен, ал аз бөлігі болгарлар мен түріктермен қоныстанған.
After the Ottoman invasion of the Balkans in the 14th century, Anchialos remained a Byzantine bulwark until submission in 1453 together with Constantinople. Whilst under Ottoman administration, it became the centre of a kaza also encompassing the area around Sozopol as "Ahyolu". It was the centre of an eparchy of the Patriarchate of Constantinople and continued to act as a cultural, religious, economic and administrative centre of the region until the early 19th century, as many noble Byzantine families settled after 1453. Two Patriarchs of Constantinople stem from the city—Michael III of Anchialus (1170–1178) and Jeremias II Tranos (1572–1579, 1580–1584, 1587–1595). Already before 1819 many prominent locals joined the Greek patriotic organization Filiki Eteria. At the outbreak of the Greek War of Independence (1821) a part of the town's representatives, priests as well as the Orthodox bishop Eugenios were executed by the Ottoman authorities. During the Russo Turkish War of 1828 1829 Anchialos was captured by the Russian forces on 11 July 1829 and held for a year. At the time it was mainly inhabited by Greeks, with minorities of Bulgarians and Turks,
Болгарияның бөлігі
Анхиалос 1878 жылғы 27 қаңтарда Осман билігінен азат етілді және 1885 жылы Болгария біріккенге дейін Бургаз санджағындағы қаза орталығы ретінде Шығыс Румелияның бір бөлігі болды. 20-шы ғасырдың басында Анхиалос шамамен 6000 тұрғыны бар қала болды, оның 82 пайызы гректерден тұрды. Поморие – 1900 жылдардың басында Болгариядағы гректер көп тұратын және гректерге қарсы қырғындарға ұшыраған қалалардың бірі. Жергілікті грек қауымы 1905 жылдың басынан бастап болгар билігінің назарында болды. Осы оқиғаларға байланысты Болгария билігі көптеген еуропалық үкіметтер тарапынан айыпталып, сынға ұшырады. Қаланың қирауы заманауи еуропалық дипломатия тарапынан Ресейдегі еврейлерге қарсы қырғындармен салыстырылды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін, негізінен Лозенград маңынан келген Шығыс Фракиядан көптеген болгар босқындары қалаға қоныстанды, олар 20-шы ғасырдың басында қашқан гректердің орнын толтырды; 1906 жылы олар Грекияда Неа Анхиалосты құрды. 19-шы және 20-шы ғасырларда Бургастың қарқынды дамуының есебінен оңтүстік Болгарияның Қара теңіз жағалауындағы маңыздылығын біртіндеп жоғалтты. Шарап және тұз өндірісінің орталығы ретінде танылып, 1934/1935 жылдары Поморие деп аталды.
Anchialos was liberated from Ottoman rule on 27 January 1878 and became part of Eastern Rumelia as a kaza centre in Burgaz sanjak until Bulgaria unified in 1885. At the turn of the 20th century Anchialos was a town of about 6,000 inhabitants of which 82% were Greeks. Pomorie was one of the predominantly Greek inhabited towns in Bulgaria that were affected by anti Greek pogroms in early 1900s. The local Greek community was already targeted by the Bulgarian authorities from early 1905. The Bulgarian authorities were accused by most European governments due to this turn of events. The destruction of the town was compared by contemporary European diplomacy to the anti Jewish pogroms in Russia. The town accommodated many Bulgarian refugees from Eastern Thrace, mainly from around Lozengrad after World War I, who replaced the Greeks who had fled in the first decade of the 20th century; in 1906 they founded Nea Anchialos in Greece. During the 19th and 20th century it gradually lost most of its importance in the southern Bulgarian Black Sea Coast at the expense of rapidly developing Burgas. It established itself as a centre of wine and salt production and was renamed Pomorie in 1934/1935.
Құрмет
Оңтүстік Шетланд аралдарындағы Ливингстон аралындағы Поморье нүктесі Антарктидадағы Поморье атымен аталады.
Pomorie Point on Livingston Island in the South Shetland Islands, Antarctica is named after Pomorie.