Кіріспе

АҚШ Әскери-теңіз күштерінің эсминец класы
{|

1247 тонна (толық жүк)
|Кеме ұзындығы=314 фут (96 м)
|Кеме ені=30 фут (9 м)
|Кеме сусыруы=9 фут (3 м)
|Кеме күші=*4 қазандық, қаныққан бу
2 Парсонс тісті бу турбиналары, Испания-Америка соғысы кезінде үлкен соғыс кемелерін қорғау үшін торпедолық кемелердің қажеттілігі анықталды, сондықтан Теодор Рузвельт басқарған арнайы соғыс жоспары кеңесі осы типтегі кемелерді сұрап шұғыл есеп дайындады. Алдыңғы жылдары жоғары жылдамдықтағы эсминецтер құрылған, бірақ нәтижелері әртүрлі болды, әсіресе ауыр теңізде нашар өнімділік көрсетті және отынды үнемсіз жұмсады. Осы алғашқы эсминецтерден алынған сабақ – теңізде сенімді жүзу және кеме жүргізу қабілеттерінің маңыздылығын түсіну болды. Әскери-теңіз күштерінде крейсерлердің саны аз болды (флотта негізінен соғыс кемелері мен эсминецтер болды, 1908 жылдан бері ең бір крейсер іске қосылмаған), сондықтан эсминецтер барлау миссияларын орындады. 1915 жылғы қазан айында капитан У.С. Симс кіші эсминецтердің отынды тым көп жұмсайтынын және жаттығулар үлкен радиусы бар жылдам кемелердің қажеттілігін көрсеткенін атап өтті. Осының нәтижесінде АҚШ эсминецтерінің көлемі біртіндеп артты, 1905 жылғы 450 тоннадан 1916 жылға қарай 1000 тоннадан асып түсті. Жоғары жылдамдық, экономикалық круиз, ауыр теңізде жұмыс істеу және үлкен отын сыйымдылығы қажеттілігі үлкен корпус, мұнай отынының қолданылуы, круиздік турбиналармен жабдықталған тісті бу турбиналары және отын сыйымдылығының артуын қамтамасыз етті. Бірінші дүниежүзілік соғыс екінші жылына енгенде және АҚШ пен Германия арасындағы шиеленіс күшейгенде, АҚШ әскери-теңіз күштерін кеңейтуге мұқтаж болды. 1916 жылғы Әскери-теңіз қаражат бөлу заңы Атлант және Тынық мұхит жағалауларын қорғауға қабілетті, «теңдесі жоқ» әскери-теңіз күштерін құруды талап етті. Заң бойынша он линкор, алты «S» класты кеме, он барлаушы крейсер және 50 «Викс» класты эсминец құрылысын бастауға рұқсат берілді. Су асты кемелерінен қорғану үшін қосымша эсминецтерді құру туралы Бас кеңестің ұсынысы нәтижесінде барлығы 267 «Викс» және «Клемсон» класты эсминецтер аяқталды. Алайда, кемелердің конструкциясы соғыс кемелерінің флотымен жұмыс істеуге бағытталған күйінде қалды.

Дизайн

Жаңа жобаның талаптары жоғары жылдамдық және жаппай өндіріс болды. Бірінші дүниежүзілік соғыстағы су асты кемелерінің дамуы соғысқа дейін ескерілмеген көлемде эсминецтерге қажеттілік тудырды. Лексингтон және Омаха класты крейсерлермен жұмыс істеу үшін белгілі бір ең жоғары жылдамдық қажет болды. Соңғы жобада тегіс палуба және төрт түтік болды. Бұл алдыңғы Калдвелл класының қарапайым дамуы болды. Бұрынғы «1000 тонналық» конструкцияларға (Cassin және Tucker кластары) деген жалпы наразылық «флюш палуба» типінің толық корпус пішініне әкелді. Арқалықтың ұлғаюы және тегіс палуба корпустың беріктігін арттырды. Кейбір Калдвелл эсминецтерінің машиналары екі валмен жабдықталған күшті турбиналармен қолданылды. Қосымша қуат үшін тағы 100 тонна қозғалтқыш және редукторлар қажет болды. Жобаға салмақты азайту үшін тегіс кель және дерлік көлденең винт шахталары енгізілді. Құрылысты он түрлі құрылысшы жүргізгендіктен, кепілдік берілген жылдамдық талаптарын орындау үшін орнатылған қазандықтар мен турбиналардың түрлерінде елеулі айырмашылықтар болды. Дегенмен, негізінен екі негізгі жоба болды: біреуі – Bethlehem Steel верьтерінде (Union Iron Works қоса) салынған кемелер үшін, екіншісі – қалған кеме жасаушылықтар үшін, оны Bath Iron Works дайындады. Wickes класының кемелері аз қашықтықтағы жүзуге бейім болды, ал олардың мостигі мен артиллериялық позициялары өте ылғалды болды. Флот тереңдік зарядтарын тиімді орналастыруға мүмкіндік берген, бірақ суға батып, бұрылу радиусын ұлғайтқан, соның салдарынан суастына қарсы күреске кедерілген конус тәрізді корпуска ие болды. Clemson класы операциялық қашықтықты арттыру үшін 100 тонна жанармай багімен жабдықталды, бірақ қашықтық мәселесі тек Екінші дүниежүзілік соғыста жүріп отырып жанармаймен қамтамасыз ету дамығаннан кейін ғана шешілді.

Қару-жарақ

Негізгі қару-жарақ Калдвелл класымен бірдей болды: төрт /50 калибрлі зеңбірек және он екі торпеда түтігі. Зеңбіректердің қару-жарағы осы кезеңдегі эсминецтерге тән болса, торпедалық қару-жарақ сол кездегі американдық практикаға сәйкес келіп, әдеттегіден ірі болды. Торпедалық қару-жарақ көлемінің үлкейтуіне Бас кеңестің орталық торпеда түтіктерінен гөрі бүйірлік торпеда түтіктерін пайдалану туралы шешімі әсер етті. Мұның себебі, бүйірлік атыстан кейін қорда қалған торпедаларды сақтау қажеттігі және бұрынғы кластарда орталық орналасқан торпеда түтіктерімен байланысты туындаған мәселелер, торпедалардың ату кемесінің бортына тиюі болды. Бастапқыда Mark 8 торпедасымен жабдықталды және, бұл класс үшін стандартты торпеда болып қала берді, себебі 1940 жылы 600 Mark 8 торпедасы «Базалар үшін эсминецтер» келісімі аясында британдықтарға берілді. Көптеген кемелерде /23 калибрлі зениттік (АА) зеңбірек болды, әдетте 4 дюймдік кормалық зеңбіректің артында орналасқан. Алғашқы жобада екі 1 фунттық АА зеңбірегі қарастырылған, бірақ олар жеткіліксіз болды және 3 дюймдік зеңбірек тиімдірек болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде суастына қарсы қару-жарақтар қосылды. Әдетте, корма бөлігінде бір тереңдік зарядтағышы орналастырылған, ал корма палубасының алдында Y-тәрізді тереңдік зарядтағыш проекторы болды.

Өндіріс

АҚШ Конгресі 1916 жылғы заңмен 50 эсминец салуға рұқсат берді. Дегенмен, U-көшпелі кампаниясының масштабы айқындалғаннан кейін 111 кеме салынды. Кемелер Бат темір зауытында, «Бетлехем Стил» корпорациясының «Фор-Ривер» кеме жасау компаниясында, «Юнион Айрон Уоркс» зауытында, Маре аралы әскери-теңіз кеме жасау базасында, «Ньюпорт Ньюс Шипбилдинг» компаниясында, «Нью-Йорк Шипбилдинг» компаниясында және «Уильям Крамп энд Санс» компаниясында құрастырылды. Барлығы 267 «Викс» және «Клемсон» класты эсминец салынды. Бұл бағдарлама маңызды өнеркәсіптік жетістік деп есептелді. «Викс» кластың алғашқы кемесі 1917 жылдың 11 қарашасында суға түсірілді, ал жыл соңына дейін тағы төрт кеме суға жіберілді. 1918 жылдың шілдесінде өндіріс ең жоғары деңгейге жетті, сол кезде 17 кеме суға түсірілді, олардың 15-і 4 шілдеде. Бағдарлама соғыс аяқталғаннан кейін де жалғасты: 21 «Викс» класты (және «Клемсон» класының 9-ынан басқа) 1918 жылдың 11 қарашасындағы келісімнен кейін суға түсірілді. «Викс» класының соңғы кемесі 1919 жылдың 24 шілдесінде суға жіберілді.

Сыныптағы кемелер

111 Wickes класының эсминецтері салынды. 1940 жылдан бастап қалған көптеген кемелер де қайта жаңартылды. 16 кеме APD белгісімен жоғары жылдамдықты көліктерге айналдырылды. Сегіз кеме деминерлік кемелерге (DMS) айналдырылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қызметте қалған кемелердің көпшілігі екі мақсатты /50 калибрлі зениттік қарулармен жарақтандырылды, бұл әуе шабуылына қарсы қорғанысты жақсартты. AVD гидросамолет тасымалдаушыға айналдырылған кемелер екі зениттік қару алды, APD көліктері, DM мина тастаушылары және DMS деминерлік кемелері үш зениттік қару алды, ал эсминец класын сақтап қалғандары алты зениттік қару алды. Эсминец ретінде сақталған кемелердегі торпедалық түтіктердің жартысы алынып тасталды, ал қалғандарынан барлық торпедалар алынып тасталды. Көптеген кемелерде отын мөлшерін және қашықтығын арттыру немесе әскер орналастыру үшін қазандықтардың жартысы алынып тасталды, бұл олардың жылдамдығын төмендетті. "Уордтың" көрнекті карьерасы болды. Ол рекордтық уақытта салынды: келі 1918 жылдың 15 мамырында салынды, 17 күннен кейін 1918 жылдың 1 маусымында суға түсірілді және одан кейін 54 күн өткен соң 1918 жылдың 24 шілдесінде қолданысқа берілді. 1941 жылдың 7 желтоқсанында Перл-Харборға жасалған шабуылдың алғашқы америкалық оқтарын осы кеме атқан, әуе шабуылы басталғанға дейін жапондық шағын су асты кемесін оқпен батырды. Су асты кемесінің қирандысы 2002 жылы табылғанға дейін оның батқандығы нақты емес еді. Жоғары жылдамдықты көлік APD 16 ретінде 1944 жылдың 7 желтоқсанында камикадзе шабуылынан қирады және "О'Брайен" эсминцінің оқтарымен батырылды, осы эсминецті Перл-Харбор шабуылы кезінде "Уордтың" бұрынғы командирі басқарған. Екінші дүниежүзілік соғыста АҚШ қызметінде 13 Wickes класты кемелер жоғалды. Қалғандары 1945-1947 жылдары мақұлданып, жаратылды.

Шетелдік теңіз флотында

1940 жылы "Дистрайерлер базалар үшін" келісімі аясында 23 "Викс" класының эсминдері Корольдік теңіз күштеріне, ал 4 – Канада Корольдік теңіз күштеріне берілді. "Калдвелл" және "Клемсон" кластарының кемелерімен бірге олар "Town класының эсминдері" деп топтастырылды; Bath Iron Works дизайны "B типі", ал Bethlehem Steel дизайны "C типі" деп бөлінді. Бұл кемелердің көпшілігі АҚШ эсминдері сияқты қайта жабдықталды және конвойлерді сүйемелдеуге пайдаланылды, бірақ кейбіреулері аз қолданылды және қайта жабдықтауға тұрарлық емес деп есептелді. "Буканан", атауы өзгертілді, неміс кемесінің кейпіне түсіріліп, Сент-Назер шабуылында блок-кеме ретінде қолданылды. (Жапондықтардың капитуляциялау рәсіміне қатысқан басқа "Буканан" кейінірек салынған кеме болды.) Тағы бір эсминдер батып кетті; қалғандары 1944 және 1947 жылдар аралығында жаратылды. 1944 жылы Ұлыбритания жеті кемені Кеңес теңіз күштеріне берді, Италияның капитуляциясынан кейін КСРО талап еткен итальяндық кемелердің орнына. Бұл кемелердің барлығы соғыстан аман қалды және 1949 мен 1952 жылдар аралығында жаратылды.