Кіріспе
Rickettsia prowazekii бактериясының түрі – грам-теріс, альфапротеобактериялар тобына жататын, міндетті түрде ішкі жасушалық паразит, ауадағы оттекті пайдаланатын бацилла бактериясы. Ол құрттың нәжісі арқылы жұғатын эпидемиялық тифтің этиологиялық себепшісі болып табылады. Солтүстік Америкада R. prowazekii үшін негізгі резервуар – ұшатын елік. R. prowazekii көбінесе ақуыздық микрокапсулалық және шырышты қабаттармен қоршалған; бактерияның табиғи өмірлік циклы әдетте омыртқалы және омыртқасыз жануарлардың, әдетте буынтық аяқтылардың, көбінесе адам денесінің құтырлауының қатысуын қамтиды. Буынтық аяқтылардың нәжісінде сақталатын R. prowazekii түрі бірнеше ай бойы инфекциялық қасиетін сақтайды. Геномдық тізбектеу нәтижесінде, R. prowazekii митохондрияның жартылай еркін тіршілік ететін ең жақын туысы болып есептеледі. Бұл бактерияда қамшылары жоқ және ауадағы оттекті пайдаланады. Ол грам-теріс бактерияларға жатады, себебі оның жасуша қабырғалары кристалл фиолетті бояуды ұстап тұра алмайды; грам-теріс бактериялар, әдетте, пенициллин сияқты көптеген антибиотиктерге төзімді болады.
Rickettsia prowazekii is a species of gram negative, alphaproteobacteria, obligate intracellular parasitic, aerobic bacillus bacteria that is the etiologic agent of epidemic typhus, transmitted in the feces of lice. In North America, the main reservoir for R. prowazekii is the flying squirrel. R. prowazekii is often surrounded by a protein microcapsular layer and slime layer; the natural life cycle of the bacterium generally involves a vertebrate and an invertebrate host, usually an arthropod, typically the human body louse. A form of R. prowazekii that exists in the feces of arthropods remains stably infective for months. R. prowazekii also appears to be the closest semi free living relative of mitochondria, based on genome sequencing. This bacterium lacks flagella and is aerobic. It is classed gram negative because its cell walls do not retain crystal violet Gram stain; gram negative bacteria in general are more resistant to many antibiotics such as penicillin.
Геном
R. prowazekii геномы шағын, көлемі шамамен 1 Мб және 834 белокты кодтайды. Кейбір штамдары 866 белокты кодтайды.
Емдеу
Р. prowazekii-ге қарсы вакциналар 1940 жылдары жасалды және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ әскерлері арасында тифтен болатын өлім-жітімді қысқартуда жоғары тиімділік көрсетті. Р. prowazekii инфекциясынан жазылғаннан кейін немесе оған қарсы егілгеннен кейін пайда болатын иммунитет көптеген жағдайларда өмір бойы сақталады. Дегенмен, R. prowazekii жылдар немесе ондаған жылдардан кейін қайта жандана алатын жасырын инфекцияны тудыруы мүмкін (Брилл-Цинсер ауруы деп аталады). Тетрациклин антибиотиктерімен емдеу көбінесе табысқа жетеді.