Кіріспе
2004 жылғы «Диск әлемі» романы. Терри Пратчеттің «Поштаға бара жатыр» – британдық жазушы Терри Пратчеттің «Диск әлемі» сериясындағы 33-шы кітабы, 2004 жылдың 25 қыркүйегінде Ұлыбританияда жарық көрді. Прачетттің «Диск әлемі» романдарының көпшілігінен өзгеше, «Поштаға бара жатыр» кітабы тарауларға бөлінген, мұндай формат бұрын тек Прачетттің балалар кітаптарында және «Диск әлемінің ғылымы» сериясында ғана кездесетін. Бұл тараулар философиялық тақырыптардың қысқаша мазмұнымен басталады, бұл орайда кейбір викториандық романдарға және әсіресе Жюль Верн шығармаларына ұқсас. Кітаптың атауы романның мазмұнына және «ақылдан адасу» деген сөз тіркесіне сілтеме жасайды. Бұл кітап «Небула» және «Локус» сыйлықтарының «Ең үздік (фантастикалық) роман» номинациясы бойынша тізімге алынған. Пратчет оның Worldcon-нан алған ләззатына кедерлес болуы мүмкін деген оймен, кітапты «Хьюго» сыйлығына ұсынбады. Бұл Пратчеттің аталған екі сыйлықтың тізіміне алғаш рет ілігуі болды.
Going Postal is a fantasy novel by British writer Terry Pratchett, the 33rd book in his Discworld series, released in the United Kingdom on 25 September 2004. Unlike most of Pratchett's Discworld novels, Going Postal is divided into chapters, a feature previously seen only in Pratchett's children's books and the Science of Discworld series. These chapters begin with a synopsis of philosophical themes, in a similar manner to some Victorian novels and, notably, to Jules Verne stories. The title refers to both the contents of the novel, as well as to the term 'going postal'. The book was on the shortlist for both the Nebula and Locus Awards for Best (Fantasy) Novel. It would also have been shortlisted for the Hugo Award for Best Novel, except that Pratchett withdrew it, as he felt stress over the award would mar his enjoyment of the Worldcon. This was the first time Pratchett had been shortlisted for either award.
Сюжет
Диск әлемі романдарының көптеген тұсындай, оқиға Анк-Морпорк қаласында өтеді – Лондон немесе Нью-Йорк сияқты түрлі мегаполистердің тарихи және қазіргі жағдайларына негізделген қуатты қала-мемлекет. Оқиғаның басты кейіпкері – Мойст фон Липвиг, қылмыстары үшін асылуға тиіс болған, бірақ соңғы сәтте айлакер патрициан Хавелок Ветинари оның ажал жазасын жалған көрсету арқылы құтқарып қалды. Ветинари кеңсесінде Мойстке екі мүмкіндік ұсынады: қаланың құлдырап бара жатқан пошта қызметінің пошта бастығы болу жұмысын қабылдау немесе есіктен шығып, Ветинариден ешқашан жаңалық алмайтын болу. Бұл есіктен шығу өлімге алып келетінін білген Мойст жұмысты қабылдауға шешім қабылдайды. Қашуға жасаған сәукесінен кейін, Мойсті шартты түрде босатылған офицері, голем мырза Помп поштаға жеткізеді. Көріп отырғанымыздай, пошта кеңсесі ондаған жылдар бойы жұмыс істемеген, ал ғимарат көгершіндердің жібермеген хаттарымен толы. Қалған қызметкерлер – егде жастағы кіші почтальон Толливер Гроат пен оның көмекшісі Стэнли Хоулер ғана. Темірқасықпен, Ветинари Grand Trunk Company компаниясының директорлар кеңесімен кездеседі, бұл компания "клакс" деп аталатын визуалды телеграф мұнаралары жүйесіне иелік етеді және оны басқарады. Олар толық бақылауға алғаннан бері қызмет сапасының едәуір төмендегенін атап өтеді. Директорлардың көпшілігін алаңдатуға қарамастан, Ветинари, әсіресе төрағасы Ричер Гилтпен келісімге келе алмайды. Әңгімеге сәйкес, Ричер Гилт "Тумп мұнарасындағы" пентхаустағы кеңсесінен Ветинариді патрициандық лауазымнан ығыстыруды жоспарлап отыр. Мойст пошта қызметін жандандыруға тырысқанда, жұмысқа кіріспес бұрын бірнеше ай ішінде оның бірнеше ізашарлары ғимаратта ерекше жағдайларда бір-бірінен кейін қайтыс болғанын біледі. Сондай-ақ, ғимараттағы хаттар өз өміріне енгенін және нәтижесінде тыныс алуы қиын болғанын анықтайды. Мойст Анк-Морпоркқа пошта маркаларын енгізеді, хаттарды жеткізу үшін големдерді жалдайды және өзін Grand Trunk Clacks желісімен бәсекелестікке түсіреді. Ол темекі шегуші, големдердің құқықтарын қорғаушы Адора Белл Дирхартпен танысып, ғашық болады, кітап соңында олар қарым-қатынас бастайды. Дирхарт – Clacks негізін қалаушы Роберт Дирхарттың қызы, бірақ компания оның әкесінен және басқа негізін қалаушылардан алаяқтық қаржылық амалдар арқылы алынған. Оның әлі де клакс операторлары арасында пайдалы байланыстары бар. Клэкстің адал емес төрағасы Ричер Гилт пошта бастығына банши-атқышты (мырза Грайл) жібереді, бірақ пошта ғимаратының көп бөлігін өртеп жібереді. Банши кеңістікті бұрмалайтын сұрыптау машинасына аударылғанда қайтыс болады. Липвиг Анк-Морпорктан 2000 миль қашықтықтағы Генуяға Grand Trunk-тан жылдам хабар жеткізе алатынына үлкен тікелей бәс тігеді. "The Smoking Gnu" тобы, клакс бұзушылар, жүйені жоятын және Липвиг бәсекелес болатын хабарламаны тоқтататын "ағашқайырма" (Диск әлеміндегі өлтіруші хабарлама) жіберу жоспарын құрады. Липвиг Гнуды бұдан аулақ қылып, семафор мұнараларын сақтап қалуды қалайды. Оның орнына, Липвиг пен Гну Адора Беллдің қолындағы Құжат құжаттарын пайдалана отырып, хабарламаны ұстап алып, оны өлгендерден келген хабарламамен алмастырады, бұл Құжаттың кінәсін мойындауы болып табылады. Бұл жоспар сәтті аяқталады. Гилт дереу тұтқындалып, Патрицианның алдына жеткізіледі, оған кітаптың басында Мойстке ұсынылған сияқты таңдау ұсынылады: монетахананы басқару немесе бөлмеден шығу. Бірақ Гилт өлімге алып кететін есіктен өтуді таңдайды.
Теледидарлық бейімдеу
Sky One телеарнасы Терри Пратчеттің «Поштаға жіберу» атты екі бөлімді телефильмін жасады, ол 2010 жылғы 30-31 мамыр күндері көрсетілді.
Мұра
Романдағы сюжеттік идея негізінде, Терри Пратчетт қайтыс болғаннан кейін кейбір веб-сайттар оны еске алу үшін арнайы HTML тақырып жолы қолданады.