Кіріспе

Қоқыс факстер – телемаркетингтің бір түрі, онда сұралмаған жарнамалар факс арқылы жіберіледі. Қоқыс факстер – спам немесе қоқыс пошта сияқты факспен жіберілетін жарнама. Бұл жарнама құралын қолдаушылар көбінесе «тарату факсі» немесе «факс жарнамасы» деген терминдерді пайдаланады, «қоқыс факс» терминінің теріс мағынасын болдырмау үшін. Қоқыс факстер көбінесе көнергіш деп есептеледі, себебі олар факстердегі тонерді, сияны және қағазды бекерге жұмсайды.

Тарих

Жәнк-факс 1980-жылдардың соңында салыстырмалы түрде арзан үстел факс машиналарының дамуы мен таралуы нәтижесінде кеңінен қолданыла бастады, бұл АҚШ-та факс машиналарының санының жылдам өсуіне әкелді. 1985 жылы доктор Хэнк Магнуски компьютерлік факс тақтасын ойлап табуы, осы факс машиналарына минималды шығынмен және күшпен жетуге мүмкіндік беретін тиімді платформаны қамтамасыз етті. Осы кезеңдегі факс машиналары әдетте қымбат термоқағазды пайдаланған, ал жәнк-факстер туралы басты шағым – олар рұқсатсыз сол қымбат қағазды тұтынатын, осылайша жарнаманы басып шығару шығындарын алушыға жүктеуі болды. АҚШ-та 1991 жылы «Телефонды тұтынушыларды қорғау туралы» заңның қабылдануы және жеке штаттардың шаралары сол кезде жәнк-факстердің пайдалануын азайтты. Дегенмен, 1990-жылдардың соңында жәнк-факс АҚШ-та қайтадан кең таралған проблемаға айналды, күніне миллиондаған факс жарнамаларын жіберуге қабілетті бірнеше ірі факс таратушылар пайда болды. Бүгінде факс жарнамасының заңдық шектеулері жақсы белгілі болғандықтан, жәнк-факстер көбінесе сенімсіз немесе қысқа мерзімді маркетологтармен байланысты қолданылады.

Ұлыбритания

1999 жылғы 1 мамырдағы үкімет заңнамасына сәйкес, тұтынушының алдын ала келісімінсіз жеке тұлғаға тікелей сату және маркетингтік факс жіберу заңсыз. Егер факс алғыш компания немесе корпоративтік ұйым болса, абонент бұрын қоңырау шалушыға осы желіге мұндай хабарламалар жібермеу керектігін жазбаша хабарламаған жағдайда, немесе абоненттің нөмірі PECR ережесінің 25-тарауында сақталатын тізілімде тіркелген болса, факс арқылы хабарласуға рұқсат етіледі. Бұл тізілімді OFCOM атынан Тікелей Маркетинг Ассоциациясы жүргізеді және ол "Факсимильдік Артықшылық Қызметі" ("FPS") деп аталады.

Канада

Сұранылмаған факстерді Канаданың радиотелевизия және телекоммуникациялар комиссиясы (CRTC) реттейді және олар белгілі бір талаптарға бағынуы тиіс, бірақ жіберушілерді жеке сотқа шақыруға құқық жоқ. Канададағы телемаркетингтік факстердің ережелері туралы ақпаратты CRTC-нің Сұранылмаған телекоммуникациялар ережелерінен табуға болады. Мұндай факстерден қашқысы келгендер CRTC-нің Ұлттық қоңырау тізіміне тіркеле алады, алайда оның тиімділігі күмәнді.

Гонконг

Телекоммуникация органы (OTA) спам-факстарға қатысты ережелерді енгізді. Шағымдар құқық бұзушылардың телефон қызметін тоқтатуға әкеледі.