Кіріспе
Австрия археологы Манфред Биетак (6 қазан 1940, Вена) – австриялық археолог. Вена университетінде египтология профессоры, ERC Advanced Grant Project "The Hyksos Enigma" жобасының жетекші зерттеушісі және Ägypten und Levante (Египет және Левант) журналының бас редакторы, сондай-ақ Австрия Ғылым академиясының Шығыс және Еуропа археология институтының төрт сериясының редакторы (2016–2020). Телл Эль-Даба, гиксостар кезеңінің астанасы Аварис орналасқан жер ретінде анықталды; ал Пирамсесс – Египеттің XIX династиясының астанасы болды. Бұл орын Тютмос III және Аменхотеп II-нің Перу-нефер теңіз базасы болған болуы мүмкін. Миной фрескаларымен безендірілген осы патшалардың сарай кешені маңызды жаңалықтардың бірі болды. Биетак Батыс Фивада (Луксор) да қазба жұмыстарын жүргізді, онда Амон Нитокристің (XXVI династия) құдайлық әйелінің бас басқарушысы Анх Хордың алып құрылысын тапты. 2013 жылдан бері Бубастистегі Орта Мемлекет сарайында қазба жұмыстарын жүргізіп жатыр.
Manfred Bietak (born in Vienna, 6 October 1940) is an Austrian archaeologist. He is professor emeritus of Egyptology at the University of Vienna, working as the principal investigator for an ERC Advanced Grant Project "The Hyksos Enigma" and editor in chief of the journal Ägypten und Levante (Egypt and the Levant) and of four series of the Austrian Academy of Sciences, Institute of Oriental and European Archaeology (2016–2020). Tell El Dab'a, which was identified as the location of Avaris, the capital of the Hyksos period; and Piramesse, which was the capital of the Nineteenth Dynasty of Egypt. The site was also most probably the naval base Peru nefer of Thutmosis III and Amenhotep II. A palace precinct of those kings, furnished with Minoan frescoes was one of the most important discoveries. Bietak has also conducted excavations in western Thebes (Luqsor), where he discovered the huge tomb of Ankh Hor, Chief steward of the Divine Wife of Amun Nitokris (26th Dynasty). Since 2013 he conducts excavations at the Middle Kingdom Palace at Bubastis.
Мансап
Биэтак Вена университетінде археологияны оқып, 1964 жылы философия докторы (Dr. phil.) ғылыми дәрежесін алды, ал 2009 жылы құрметті докторлық дәрежесімен марапатталды. 1961–1964 жылдары ол Нұбиядағы Саялада ЮНЕСКО-ның археологиялық құтқару экспедициясына қатысты және ондағы қазба жұмыстарын басқарды; 1965 жылы экспедиция директоры болды. 1966–1972 жылдары Каирдегі Австрия елшілігінде ғылыми хатшы, кейіннен ғылыми кеңесші қызметін атқарды. 1973 жылы ол Каирдегі Австрия археологиялық институтын құрды және 2009 жылға дейін оның директоры болды. Биэтак 1973–2009 жылдары Каирдегі Австрия археологиялық институтының негізін қалаушы және директоры болды. Ол Вена университетінің Египтология институтының (1984–2009) және Вена археологиялық ғылым институтының (2004–2011) төрағасы, сондай-ақ Австрия ғылым академиясының Мысыр және Левант жөніндегі комиссиясының төрағасы болды. 1999–2011 жылдары ол Австрия ғылым академиясының «Бірінші мыңжылдықта Шығыс Жерорта теңізіндегі өркениеттердің синхрондалуы» (SFB) арнайы ғылыми бағдарламасының негізін қалаушы және алғашқы спикері болды. 1997 және 2006 жылдары Францияның Collège de France колледжінде қонақ профессор болып жұмыс істеді; 2004 жылы Гарвард университетінде Марта Уиткомб атындағы қонақ профессор болды; 2016–2017 жылдары Калифорния штатының Малибу қаласындағы Гетти зерттеу институтында қонақ ғалым болды. Қазіргі таңда Вена университетінде египтологиядан зейнеткер профессор. 2015 жылы Биэтак Еуропалық зерттеулер кеңесінен «Гиксос жұмбағы» (The Hyksos Enigma) атты ERC Advanced Grant грантын жеңіп алды және ол Австрия ғылым академиясында және Ұлыбританиядағы Борнмут университетінде орналасқан осы жобаның бас зерттеушісі және жетекшісі болып табылады. Бұл жоба Орта патшалық кезеңінде (шамамен б.з.д. 2000–1800 жылдары) және Екінші аралық кезеңде (шамамен б.з.д. 1800–1530 жылдары) Нил дельтасындағы Батыс Азиялық халықтардың шығу тегін, сондай-ақ Гиксостардың Төменгі Египетте билікке қалай келгенін зерттейді. Зерттеулер Гиксостардың 15-ші әулетінің құлдырауы мен сәтсіздігіне әкелген себептерге және оның Жаңа патшалықтың египет мәдениетіне тигізген ұзақ мерзімді әсеріне де бағытталған.