Кіріспе

Дунгуань – Қытайдың Гуандун провинциясының орталық бөлігіндегі префектуралық деңгейдегі қала. Жеміш өзені дельтасындағы маңызды өнеркәсіптік орталық, Дунгуань солтүстікте провинция астанасы Гуанчжоумен, солтүстік-шығыста Хуйчжоумен, оңтүстікте Шэньчжэньмен және батыста Жеміш өзенімен шектеседі. Қала Жеміш өзені дельтасының құрамына кіреді, 2020 жылғы халық санауы бойынша 9 муниципалитетке таралып, 65,57 миллионнан астам тұрғыны бар. Экспорт көлемі бойынша Дунгуань Қытай қалалары арасында Шэньчжэнь, Шанхай және Сучжоудан кейін ғана тұр, экспорттық тауар айналымы 65,54 миллиард долларды құрайды. Бұл қалада сондай-ақ әлемдегі ең ірі сауда орталықтарының бірі – Жаңа Оңтүстік Қытай сауда орталығы орналасқан, ондағы қызмет белсенділігі артып келеді. Қала географиялық және мәдени тұрғыдан Вейтоу түрінде кантондық, ал Фэнганг және Цинси округтерінде хакка мәдениетіне жатады. Дегенмен, қазіргі тұрғындардың көп бөлігі Қытайдың басқа аймақтарынан келген экономикалық мигранттардың көптігіне байланысты мандарин тілінде сөйлейді. Қалада Гуандун ғылым және технология университеті, Гуандун медицина университеті және Дунгуань технология университеті сияқты бірнеше университет орналасқан.

Экономика

Перл өзені дельтасы аймағында Донггуан ауылдық ұжымдар, жергілікті Қытай Коммунистік партиясы кадрлары және шетелдік инвесторлар арасындағы бірлескен өндірісті алғаш рет іске қосқан қалалық аймақ болды. 1990 жылдары осы типтегі кәсіпорындар тікелей шетелдік инвестициялардың шамамен 20 пайызын және Қытай Халық Республикасының (ҚХР) экспортының шамамен 50 пайызын құрады. Бүгінде Донггуан – ірі өндіріс орталығы, бірақ 2007–2008 жылдардағы қаржы дағдарысының салдарынан экономикалық белсенділігі айтарлықтай төмендеді. Ең ірі өнеркәсіптік сектор – электроника және байланыс құралдарын өндіру. Донггуандағы нысандары бар халықаралық компаниялардың қатарында DuPont, Samsung Electronics, Nokia, Coca Cola, Nestlé және Maersk бар. Донггуан ғылым және технология мұражайы 2005 жылдың желтоқсан айында ашылды және 2003 жылы құрылған Сонгшан көл ауданындағы жоғары технологиялық сауда паркі болып табылады. Мұражайдың Оңтүстік Калифорниядағы Бреа Олинда біріктірілген мектеп округінің Global IT Academy академиясымен серіктестігі қаланың технологиялық бизнесті тартуға баса назар аударғанын көрсетеді. 2005 жылы қалалық әкімдік бес жыл ішінде технологиялық инфрақұрылымды жақсартуға 500 миллион АҚШ долларын инвестициялау жоспарын жариялады. Қала әкімшілігі тікелей шетелдік инвестицияларды іздеуде ерекше прогрессивті саналады. Инвесторлардың арасында бразилиялық аяқ киім өндірушілері де болды. Бразилия 1970 және 1980 жылдары арзан аяқ киім өндіруде табысқа жеткен. 2013 жылы Донггуандағы бразилиялық қауымдастық 4000 адамды құрады. Донггуан Шанхай, Шэньчжэнь және Сучжоудан кейін Қытайдағы төртінші ірі экспорттық аймақ болғанымен, Қытайдан тыс жерлерде Шэньчжәндікіндей танымалдылыққа ие бола алмады. Мұның себебі қаланың экономикалық даму үшін ірі корпорацияларды қаржылық жеңілдіктермен тікелей тартудың орнына инфрақұрылымдық инвестицияларға баса назар аударғандығы болуы мүмкін. Дегенмен, Орталық үкіметтің Ұлттық даму және реформалар комиссиясының жоғары деңгейдегі өкілдері Донггуанды алдағы жылдары технология саласындағы ең маңызды өсу аймақтарының бірі деп атады. Осы жоспар аясында Донггуанның жергілікті үкіметі 2015 жылға дейін 100 миллиард юаньдық фотоэлектрлік өндіріс индустриясын құру және қолдау жоспарын жариялады. Қаржы дағдарысының салдарымен күресу үшін Донггуан қаласы өнеркәсіптік қайта құруға қадам басып, төрт негізгі платформаға назар аударуда: мемлекеттік қызметтер, қолдау шаралары, технологияны жаңарту және нарықты кеңейту. Қалалық әкімдік бұл процестің тәуелсіз инновациялық қабілетін арттырғанын және 2008 жылы патенттік өтінімдер санын көбейткенін мәлімдеді. 2014 жылдың 9 ақпанында Қытайдың Орталық теледидары Донггуандағы секс-индустриясы туралы арнайы репортаж көрсетті. Сол күні Гуандун провинциясының полициясы барлық сауналарды, барларды, аяқ массаж орталықтарын, караокелерді және секс-индустриясымен байланысты басқа да кәсіпорындарды тінту жасап, жапты. Бұл шараның экономикалық салдары 50 миллиард юаньға, шамамен 8 миллиардтан астам АҚШ долларына бағаланды. Бұл шараның қалдық әсері такси жүргізушілері мен мейрамханалардың табысына да әсер етті, олар тікелей секс-индустриясымен байланысты болмаса да, клиенттер ағынының артуынан пайда көріп отырды. Қала Forbes China журналының Қытайдағы ең инновациялық қалалар тізімінде 13-орынды, ал Foreign Policy журналының әлемдегі ең динамикалық қалалар тізімінде 18-орынды иеленді.

Тарих

Бұл аймақтағы адамдардың ең ерте қоныстанған іздері 5000 жылға дейін созылады. 1839 жылы, Бірінші опиум соғысының бастапқы кезінде, қазіргі Дунгуан қаласына қарасты Хуменде көп мөлшерде тәркіленген опиум жойылды. Соғыстың бірнеше маңызды шайқастары осы аймақта болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қала, Екінші Қытай-Жапон соғысы кезіндегі оккупацияға қарсы партизандық күрестің базасы болды. Бұрын Хуйян префектурасының құрамында болған және экономикасы Хуйчжоу қаласының өзінен де басым болғандықтан, Дунгуан 1985 жылы қала мәртебесін алды, ал үш жылдан кейін префектуралық қала мәртебесіне көтерілді. Осы кезеңде қала ауыл шаруашылығымен айналысатын қаладан өндіріс орталығына айналып, орташа жылдық өсуі 18 пайызға дейін жетті.

География

Географиялық тұрғыдан алғанда, қаланың шығыс бөлігі көбінесе төбелі, ал батыс бөлігі жазық, сонымен қатар жағалауға ие. Дунгуан қаласының орталық бөлігі солтүстікке қарай Гуанчжоудан, оңтүстікке қарай Шэньчжэньден, Гонконгтан және теңіз арқылы Макаодан қашықтықта орналасқан. Ол Гуанчжоу-Шэньчжэнь экономикалық дәлізінің ортасында, құрлық және теңіз көлігінің торабы болып табылады. Дунгуанның жалпы аумағының 27 пайызы су, 25 пайызы орман, 13 пайызы егістік жерді құрайды, ал 35 пайызы толыққанды дамытылған.

Климат

Дунгуанда қыста құрғақ, ылғалды субтропиктік климат (Кёппен климаттық жіктелімі: Cwa) басым, жыл бойы күн сәулесі мол және жауын-шашын көп. Қала Рахтер тропигінің оңтүстігінде жатыр. Жылдық орташа температура 22,9 °C (73 °F) және орташа жауын-шашын мөлшері жоғары. Наурыз айында 23 пайыз, ал қазан айында 57 пайызға жететін айлық күн сәулесінің мүмкіндігіне қарай, қала жылына 1892 сағатқа жуық күн сәулесін алады.

Ауа

Донггуан қаласына Гуанчжоу Байюн халықаралық әуежайы, Шэньчжэнь Баоань халықаралық әуежайы қызмет көрсетеді, бірақ бастысы Гонконг халықаралық әуежайы арқылы байланыс жасалады; Гонконг халықаралық әуежайына (HKIA) билет алған жолаушылар Хюмендегі Хюмен паром терминалынан HKIA Skypier-ге пароммен өте алады. Сонымен қатар, Донггуан мен HKIA арасында автобус қатынасы да бар.

Жол

Көптеген шетелдік саяхатшылар Дунгуанға Гонконг арқылы ұшады, ол 170-тен астам елдің азаматтарына виза береді. Қонақ үйге қонғаннан кейін, келушілер Қытайдың құрлық бөлігіне кіру үшін виза алуға өтініш беруі керек. Гонконгтан Дунгуанға автобуспен, пароммен немесе пойызбен саяхаттауға болады. Құрлықпен саяхаттайтын жолаушылар кедендік және иммиграциялық рәсімдерден өту үшін Гонконг-Қытай шекарасында көліктен түсуі керек, бірақ Хунг Хом станциясынан Дунгуанға, Гуанчжоуға және одан әрі қатынасатын қалалық теміржол (бұрынғы Коулун-Кантон теміржолы) қызметімен саяхаттайтындарға бұл талап қойылмайды. Адамдар Гонконг пен Дунгуан арасында көлікпен де жүре алады. Рұқсат етілген бизнес-лицензиясы және жүргізуші куәлігі бар адамдар Гонконгқа жету үшін Шэньчжэньдегі кеден арқылы өте алады. Әдетте, мұндай сапар үш сағатқа созылады. 2018 жылы G4 тас жолы (Бейжің-Гонконг-Макао тас жолы) ашылды, ал Дунгуан G4 тас жолына жақын орналасқан қалалардың бірі. Бұл Дунгуан тұрғындарына G4 тас жолы арқылы сол қалаларға баруға мүмкіндік береді. Хумен Жеміш өзені көпірі – Жеміш өзені үстінен салынып, аспалы көпір болып табылады. 1997 жылы құрылысы аяқталды, оның басты құрылымы… Екінші Хумен Жеміш өзені көпірінің құрылысы 2014 жылдың басында басталады.

Темір жол

Дунгуань Гуандунның өңірлік теміржол торабының бірі болып табылады, мұнда Гуанчжоу-Коулун темір жолы, Гуанчжоу-Мейчжоу-Шантоу темір жолы және Пекин-Коулун темір жолы түйіседі. Қалаға және қаладан тыс теміржол қызметтері Донгуань теміржол вокзалы арқылы жүзеге асырылады, онда Гуанчжоудағы Гуанчжоу шығыс теміржол вокзалына және Гонконгтағы Хунг Хом теміржол вокзалына тікелей пойыз қатынасы бар. Хумен теміржол вокзалында жоғары жылдамдықты теміржол қызметтері де қолжетімді. Дунгуань теміржол транзиті үшін жоспарланған төрт метро желісінің (1-желі, 4-желі) ішінде 2-желісі 2015 жылдың басында іске қосылуы жоспарланған. Алайда, ол 2016 жылдың мамыр айында ашылды. 2-желі Батыс Дунгуан қалаларын байланыстырады, соның арқасында қаланың орталық бөлігі Хоуцзи, Хумен және Чанъанмен байланысады. Бұл, сондай-ақ, Жемір өзені дельтасының теміржол транзиттік түйіндерімен байланысы арқылы Дунгуанның Гуанчжоу, Шэньчжэнь, Гонконг сияқты басқа қалалармен өңірлік көлігін қолдайды.

Спорт және мәдениет

Дунгуан "Ұлттық баскетбол қаласы" деп аталады және Қытайда үш кәсіби баскетбол клубына ие префектуралық деңгейдегі жалғыз қала. 1993 жылы құрылған Гуандун "Оңтүстік жолбарыстары" Қытайдағы алғашқы кәсіби баскетбол клубы және Қытай баскетбол қауымдастығының (CBA) 11 чемпионатын жеңіп алды. 2010 жылғы Азия ойындарының ауыр атлетика жарыстары Донгуан аренасында өтті. 16 000 орындық Донгуан баскетбол орталығы 2019 жылғы FIBA баскетбол әлем чемпионатының бірнеше аренасының бірі болды. Бұл арена 2015 жылғы Судирман кубогының бадминтон турнирін де қабылдады. Дунгуан Юлан театры – Қытайдың ең жаңа көп мақсатты өнер орындарының бірі. Ашылған лотос гүлінің жапырақтарын еске түсіретін көп қабатты сыртқы дизайнымен, ол Дунгуан қаласының айқын символына айналды. Жаңа мәдени орталықта екі театр орналасқан, онда "Ромео мен Джульетта" және қытай классикасы "Көңілді махаббат" сияқты қойылымдар көрсетіледі. Бүгінгі күнге дейін Дунгуан өзінің күшімен жеті түпнұсқа мюзикл шығарды және Қытайдың 30-дан астам қаласында 60 қойылымнан тұратын гастрольдік көрсетілімдер ұйымдастырды.

Әлеуметтік мәселелер

Қала мен провинция соңғы кезде баспасөз және журналистердің назарына шоғырланды. Мұнда көптеген жас қытай жұмысшылары, басымдықпен әйелдер (әдетте "фабрика қыздары" деп аталады), ауыл шаруашылығы аймақтарынан келгендер қаланың фабрикаларында және өндіріс/жинау орындарында жұмыс істейді, олардың көпшілігі үлкен жатақханаларда орналасқан, әдетте бір бөлмеде бірнеше адам болады. High Tech Misery in China сериясынан шыққан мақала 2008-2009 жылдар аралығында қаланың ірі пернетақта өндірушілерінің бірінде (Dongguan Meitai Plastics & Electronics Factory) жұмыс жағдайларын зерттеу туралы мәліметтер келтіреді; мақалада Meitai фабрикасы жас, көбінесе әйел жұмысшылар үшін нашар жағдайларға байланысты жағымсыз назарға ілікті. Мақалада осы жағдайлардың толық сипаттамасы, фотосуреттер, жұмыс беруші ережелерінің аудармалары және танымал компьютер брендтері осы пернетақта жеткізушісінің өнімдерін пайдаланатынының дәлелдері бар. Сонымен қатар, Дунгуан Қытайда түрлі жезөкше үйлері, массаж орталықтары, түнгі клубтары, сауналар мен караоке барларымен әйгілі болды. Қалада 120-дан астам жоғары санаттағы сәнді қонақүйлер және заңсыз жыныстық қызметтер ұсынатын немесе секс-операторларға пәтерлерді жалға беретін жүздеген орташа деңгейдегі орындар бар, ал қызмет көрсету секторының көп бөлігі келушілер әкелген саудадан пайда көреді. Көптеген бизнес заңсыз болғанымен, полицияның осы қызметті шектеуге бағытталған операциялары ұзақ уақыт бойы тиімсіз болды, себебі жергілікті әкімшілік пен басқа да лауазымды тұлғалардың сыбайлас жемқорлыққа байланысты мүдделері осы салада болды. 2014 жылдың 9 ақпанында CCTV телеарнасы Дунгуандағы жезөкшелік туралы хабар таратты. Оған жауап ретінде, сол күні Дунгуан полициясы жезөкше үйлеріне, массаж орталықтарына, түнгі клубтарына, сауналар мен караоке барларына қарсы кең ауқымды шабуылдар жасады, бұл қаланың Қытайдың секс астанасы ретіндегі күндері санаулы екенін көрсететін пікірлерге әкелді.

Білім

Қалада 650 білім беру мекемесі бар: бір жалпы колледж, телеуниверситет, техникалық және кәсіптік училищелер, 550 бастауыш мектеп және 480 балабақша. Сонымен қатар, Донггуандағы шетелдіктердің көптігіне байланысты, көптеген халықаралық мектептер бар. Балабақшалардағыларды қоса алғанда, кәсіби оқытушылардың саны 20 268 адамды құрайды. Мектепке дейінгі, негізгі, кәсіптік, жоғары және өмір бойы білім беруді қамтитын, салыстырмалы түрде біріккен білім беру жүйесі құрылған. Жоғары сынып білімі 1995 жылдан бері дамып келеді. Дунгуан технологиялық университеті Донггуан қаласында орналасқан. Тунгва Вензель халықаралық мектебінде олимпиадалық мөлшердегі жүзу бассейні және Оңтүстік Қытайдағы алғашқы падель корттарының бірі бар. TWIS 2021 жылдың желтоқсан айында Донггуандағы алғашқы Халықаралық бакалавриат (IB) білімі үздіксіз берілетін мектеп атанды. Қазіргі таңдағыда PYP (Бастауыш жылдық бағдарламасы), Орта жылдық бағдарлама (MYP) және Дипломдық бағдарламаны (2021 жылдың 25 қазанында аккредиттелген) ұсынады. Мектептің мекенжайы: No. 17 Keyuan Road, Songshan Lake High Tech Industrial Zone, Dongguan, Guangdong, China.