Кіріспе

Баспада қолданылатын сияның немесе пигменттің түрі. Оффсет басуда, дақты түс немесе толық түс – бұл бір рет басу арқылы шығарылатын сияның (таза немесе қоспалы) кез келген түсі, ал процесс түсі әртүрлі түстердің нүктелер тізбегін басып шығару арқылы жасалады. Көп тараған оффсеттік басу процесінде төрт түс қолданылады: көк, күлгін, сары және қара (негізгі), олар CMYK деп белгіленеді. Күрделірек процестер алты дақты түсті (гексахроматикалық процесс) пайдалануды қамтиды, олар процеске қызғылт сары және жасыл түсті қосады (CMYKOG деп аталады). Екі қосымша дақты түс CMYK түстерін ғана қолдану арқылы ақылсыздау түстерді тиімді көшіру үшін қосылады. Дегенмен, әлемдегі оффсет техниктері стандартты емес оффсет сиясынан алынған кез келген түсті білдіру үшін "дақты түс" терминін қолданады; мысалы, металл, флуоресцентті немесе қолмен араластырылған сиялар. Көп түсті басылым жасағанда, әр дақты түске жеке литографиялық пленка қажет. Бір түстің барлық бөліктері бір пленкамен, яғни бір литографиялық тақтамен басылады. Дақты түстің нүктелік көтерілуі, сонымен қатар экран бұрышы мен сызық жиілігі, оның мақсатына сәйкес өзгереді. Ламинация және УФ-жабындар кейде "дақты түстер" деп аталады, себебі олар жеке литографиялық пленка мен басу қажеттілігі сияқты қасиеттерді бөліседі.

Компьютерлік әдістер

Баспаға дайындау кезінде түстің әртүрлі күрделі үлгілерін енгізудің әртүрлі әдістері бар. Adobe InDesign, Adobe Illustrator, CorelDRAW, QuarkXPress және Scribus сияқты бағдарламалар нүктелік түстерді қосымша каналдар ретінде жасай алады. Adobe Photoshop-ты нүктелік түстердің жұмсақ шеттерін (көбінесе қауырсынды шеттер деп аталады) жасау үшін де қолдануға болады. Adobe Photoshop қабаттарының араласу эффектісі кез келген нүктелік түс үшін қолданылуы мүмкін.

Пайдалануды оңтайландыру

Жалпы, басып шығару жұмысының құны және туындауы мүмкін мәселелер, қосымша түстер санын арттырумен бірге арта түседі, себебі қосымша процесс бояулары мен пленкалардың құны мен күрделілігі жоғарылайды, сондай-ақ дайын өнімді алу үшін басып шығару саны көбейеді. Дегенмен, осы күрделі процеске байланысты, нақты түстер ақша, паспорттар, облигациялар және басқа да маңызды құжаттардың қосалқысы жасалуына тиімді түрде кедерес жасайды. Мысалы, ақша басып шығару кезінде, кейбіреуін қанағаттандырылған көзбен көруге болады, ал кейбіреуін көру үшін арнайы жарық немесе химиялық реагенттер қолдану қажет болатын құпия түстер формуласы пайдаланылады.

Жіктеу

Нысандық түстерді жіктеу мыңдаған дискретті түстерге жеке атаулар немесе нөмірлер беруге алып келді. Нысандық түстер жүйесін жіктеуде бірнеше өнеркәсіптік стандарттар бар, мысалы: Pantone – АҚШ және Еуропадағы басым нысандық түсті басу жүйесі. Toyo – Жапонияда кең таралған нысандық түстер жүйесі. DIC Color System Guide – Жапонияда кең таралған тағы бір нысандық түстер жүйесі, ол Мунселл түстер теориясына негізделген. ANPA – Американдық газет баспагерлер қауымдастығы газеттерде нысандық түстерді қолдану үшін белгілеген 300 түстің палитрасы. GCMI – шыны қаптама институты (бұрын шыны контейнер өндірушілер институты деп аталған, сондықтан аббревиатура) әзірлеген қаптама басып шығаруда қолданылатын түстер стандарты. HKS – 120 нысандық түс және жабынған және жабынбаған қағазға арналған 3250 тоннан тұратын түс жүйесі. HKS – үш неміс түс өндірушісінің аббревиатурасы: Hostmann Steinberg Druckfarben, Kast + Ehinger Druckfarben және H. Schmincke & Co. RAL – Еуропада қолданылатын түс сәйкестендіру жүйесі. RAL CLASSIC жүйесі негізінен лак және ұнтақ бояу үшін қолданылады. Әр түс жүйесі өзінің түстерін бастапқы материалдан жасайтындықтан, бір жүйенің нысандық түстерін екіншісінің кітапханасында табу мүмкін болмайды.