Алан Шепард: Америкалық астронавт және айға қонған саяхатшы

Кіріспе

Америкалық ғарышкер және Айды зерттеуші (1923–1998)

Алан Бартлетт Шепард-кіші (18 қараша 1923 – 21 шілде 1998) – американдық ғарышкер. 1961 жылы ол ғарышқа сапар жасаған екінші адам және алғашқы американдық болды, ал 1971 жылы 47 жасында Айда жүрген бесінші және ең үлкен адам атанды. Анаполистегі АҚШ Әскери-теңіз академиясының түлегі Шепард Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде теңіз күштерінде қызмет етті. 1947 жылы әскери-теңіз авиаторы, ал 1950 жылы сынақ ұшқышы болды. 1959 жылы ол NASA Mercury Seven бағдарламасының алғашқы ғарышкерлерінің бірі болып таңдалды, ал 1961 жылдың мамырында Freedom 7 деп атаған ғарыш кемесінде Mercury Redstone 3 миссиясын жүзеге асырды. Оның кемесі ғарышқа шықты, бірақ орбитаға түсе алмады. Ол ғарышқа сапар жасаған екінші адам және тұңғыш американдық болды. Mercury бағдарламасының соңғы кезеңдерінде Шепард Mercury Atlas 10 (MA 10) миссиясын басқаруға жоспарланған, ол үш күндік миссия болмақ. Ол өзінің алғашқы ғарыш кемесінің құрметіне Mercury Spacecraft 15B Freedom 7 II деп атады, бірақ миссия тоқтатылды. Шепард Gemini бағдарламасының алғашқы экипаждық миссиясының командирі болып тағайындалды, бірақ 1963 жылдың қазан айында Ménière ауруына байланысты миссиядан шеттетілді – бұл ішкі құлақтың ауруы, қатты бас айналу мен жүрек айнуға себеп болатын. 1968 жылы хирургиялық жолмен емделді, ал 1971 жылы Шепард Apollo 14 миссиясын басқарды, Apollo Lunar Module Antares ұшағын пилоттады. Ол Mercury Seven ғарышкерлерінің ішінде Айда қыдырған жалғыз адам болды. Миссия барысында ол Ай бетінде екі гольф добын соқты. Шепард 1963 жылдың қарашасынан 1969 жылдың тамызына дейін (оның миссиядан шеттетілген кезеңінің шамамен уақыты) және 1971 жылдың маусымынан 1974 жылдың 30 сәуіріне дейін Астронавттар кеңсесінің бастығы болды. 1971 жылдың 25 тамызында ол контр-адмирал шеніне көтерілді, бұл шенге жеткен алғашқы ғарышкер. Ол 1974 жылдың 31 шілдесінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінен және NASA-дан зейнеткерлікке шықты.

Ерте өмір

Алан Бартлетт Шепард кіші 1923 жылғы 18 қарашада Нью-Гэмпшир штатының Дерри қаласында, 64 East Derry Road мекенжайында Алан Бартлетт Шепард аға мен Паулин Ренза Шепардтың отбасында дүниеге келді. Оның Полли деп аталған кіші әпкесі болды. Екеуі де «Mayflower» кемесімен келген жолаушы Ричард Уорреннің ұрпақтары еді және Шепард әулеті арқылы Сыртқы Гебрид аралдарындағы Бернерейден келген шотланд эмигранттарымен туыс болды. «Барт» деп аталған Алан Бартлетт Шепард аға, Шепардтың әкесінің әкесіне тиесілі Дерри Ұлттық банкінде жұмыс істеді. Барт 1915 жылы Ұлттық гвардияға қосылып, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Америка экспедициялық корпусымен Францияда қызмет етті. Ол соғыстар арасында Ұлттық гвардияда болды және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қайтадан әрекетке шақырылып, подполковник шеніне дейін көтерілді. Шепард Дерридегі Адамс мектебінде оқыды, онда оның оқу жетістіктері мұғалімдеріне жақсы әсер етті. Ол алтыншы сыныпты өткіріп, Дерридегі Оук-стрит мектебінде орта мектепке түсті, онда сегізінші сыныпты да өткірді. Ол Америка Скауттарының «Бірінші сыныпты скаут» атағына ие болды. 1936 жылы ол әкесі оқыған және атасы сенімді тұлғасы болған Дерридегі Pinkerton Academy жеке мектебіне түсті. Ол 9-12 сыныптарды бітірді. Ұшуға қызығушылық танытқан ол академияда модельдік ұшақтар клубын құрды, ал 1938 жылғы Рождестводағы сыйлығы – Дуглас DC-3 ұшағындағы сапар болды. Келесі жылы ол Манчестер әуежайына велосипедпен бара бастады, онда ол ұшақта тегін ұшуға немесе бейресми сабақтарға қатысу үшін кездейсоқ жұмыстар істеді. 1940 жылы Шепард Pinkerton Academy-ны бітірді. Еуропада Екінші дүниежүзілік соғыс басталғандықтан, әкесі оны армияға шақыруды қалады. Шепард орнына теңіз күштерін таңдады. 1940 жылы Аннаполистегі АҚШ Әскери-теңіз академиясына емтиханды оңай тапсырды, бірақ он алты жасында сол жылы оқуға қабылданбады. Теңіз күштері оны 1941 жылы Әскери-теңіз академиясына дайындық мектебі – адмирал Фаррагут академиясына жіберді. Фаррагутта өткізілген тесттерде оның IQ-сы 145 көрсеткенімен, бағалары орташа болды. Әскери-теңіз академиясында Шепард су спортын ұнатып ойнады. Ол жарыстарда жеңіске жеткен белсенді және бәсекелес жауынгер болды, соның ішінде Аннаполис Яхта клубы ұйымдастырған регатада жеңіске жетті. Ол академияның барлық қайықтарын, соның ішінде 27 метрлік «Freedom» шхунасын жүргізуді үйренді. Сондай-ақ, ол жүзуге қатысты және сегіз адамдық қайықпен жарысты. 1942 жылғы Рождество демалысында ол әпкесімен бірге Principia колледжіне барды, ол соғыстағы саяхат шектеулеріне байланысты үйіне бара алмады. Ол жерде ол Луиза Брюермен танысты, оның ата-анасы ду Понт отбасының зейнеткерлері болды және Ренза Шепард сияқты, шын ниетті христиан ғалымдары еді. Соғыс салдарынан Аннаполистегі әдеттегі төрт жылдық оқу мерзімі бір жылға қысқартылды. Ол 1944 жылғы 6 маусымда 1945 жылғы түлектер қатарында болды, 915 студенттің арасында 463-орынды иеленді, бастық шеніне ие болды және ғылым бакалавры дәрежесін алды. Келесі айда ол Луизамен құпия түрде никелесті. Авиация бойынша бір айлық оқудан кейін Шепард 1944 жылғы тамызда «Когсвелл» эсминціне тағайындалды. АҚШ Теңіз күштерінің саясаты бойынша авиацияға үміткерлер теңізде қызмет етуі керек еді. Сол кезде эсминец Тынық мұхитында белсенді қызметте болды. Шепард 30 қазанда Улитидегі теңіз базасына оралғанда оған қосылды. Теңізде екі күннен кейін «Когсвелл» жапондық суасты қайығы торпедалаған «Рено» крейсерінен 172 теңізшіні құтқаруға көмектесті, содан кейін зақымдалған кемені Улитиге қайтарды. 1944 жылғы желтоқсанда кеме «Кобра» тайфунының құрбаны болды, осы дауылда тағы үш эсминец батып кетті. 1945 жылғы қаңтарда «Когсвелл» Лингаен шығанағына шабуыл жасауда камикадзелермен күресті. «Когсвелл» 1945 жылғы ақпанда күрделі жөндеуге АҚШ-қа оралды. Шепард үш аптаға демалысқа жіберілді, сол уақытта ол мен Луиза үйленуге шешім қабылдады. 1945 жылғы 3 наурызда Уилмингтон қаласындағы Сент-Стефан лютеран шіркеуінде той өтті. Оның әкесі Барт оның куәгері болды. Жаңа үйленген жұбайлар 1945 жылғы 5 сәуірде Лонг-Бич теңіз жағалауындағы «Когсвелл» кемесіне қайта оралғанға дейін қысқа уақыт бірге болды. Соғыстан кейін олардың екі қызы болды: 1947 жылы туған Лора және 1951 жылы туған Джули. 1956 жылы Луизаның әпкесі қайтыс болғаннан кейін, олар оның бес жасар қызы Джудит Уильямсты тәрбиеледі, оны Джулимен шатасуды болдырмау үшін Элис деп атады, бірақ оны ресми түрде қабылдаған жоқ. Көп ұзамай олардың алты немересі болды. Шепардтың «Когсвелл» кемесімен екінші сапарында ол кемедегі 20 мм және 40 мм зениттік пуляларға жауапты болған артиллерия офицері болып тағайындалды. Олар Окинава шайқасында камикадзелермен күресті, онда кеме қауіпті радарлық күзетші рөлін атқарды. Радарлық күзетшілердің міндеті – кемелерге жақындап келе жатқан камикадзелер туралы ескерту еді, бірақ олар көбінесе жапондық ұшақтар алғаш көретін кемелер болғандықтан, шабуылға ұшырау ықтималдығы да жоғары болды. «Когсвелл» 1945 жылғы 27 мамырдан 26 маусымға дейін осы міндетті атқарды, содан кейін 38-ші топқа қосылды. Кеме Жапонияға жасалған одақтас теңіз шабуылдарына қатысты және 1945 жылғы қыркүйекте Жапонияның капитуляциясы кезінде Токио шығанағында болды. Шепард сол айдың соңында АҚШ-қа оралды. Ол Чесапик шығанағы көпірін айналып өтіп, Оушен-Сити, Мэриленд және база үстінен төмен ұшқаннан кейін станция командирі, контр-адмирал Альфред М. Прайдтан сотқа тартылудан мүжілді, бірақ Шепардтың жоғары лауазымдағы офицерлері Джон Хайланд пен Роберт М. Элдер оның ісіне араласты. Шепардтың келесі тағайындамасы – Калифорния штатындағы Моффетт Филд әскери-теңіз базасында орналасқан «Banshee» ұшағында ұшатын VF 193 түнгі истребитель эскадрильясы болды. Эскадрилья командир Джеймс Д. «Jig Dog» Рамаждың 19-шы әуе тобының құрамына кірді. Әскери-теңіз авиаторларының реактивтік ұшақтардағы тәжірибесі әлі де сирек болғандықтан, Рамаж Элдердің кеңесімен Шепардты осы эскадрильяға шақыруды сұрады, ол VF 193-тің әпкесі эскадрильясы VF 191-ді басқарды. Рамаж Шепардты өзінің қанатты серігі етіп тағайындады, бұл шешім 1954 жылы оның оттегі жүйесі бұзылғанда және Шепард оны қондыруға көмектескенде Рамажтың өмірін сақтап қалды. Эскадрильяның операциялық офицері ретінде Шепардтың ең маңызды міндеті – әріптес авиаторларына реактивтік ұшақтарды ұшу туралы білімін беру болды, осылайша олардың өмірін сақтап қалды. Ол батыс Тынық мұхитындағы «Орискани» ұшақ тасушысында екі рет қызмет етті. 1953 жылы Корея соғысы кезінде Кореяға соғыс сапарына шықты, бірақ 1953 жылғы шілдеде Корея қару тоқтату туралы келісімге қол қойылды және Шепард соғысқа қатыспады. Контр-адмирал Джон П. Уитни Шепардты әдемідеп қызмет етуге шақырды, бірақ Шепард ұшуды қалады. Сондықтан Шепардтың өтініші бойынша Рамаж адмиралмен сөйлесіп, Шепардты Патукцентке қайтарды. Ол McDonnell F3H Demon, Vought F8 Crusader, Douglas F4D Skyray және Grumman F11 Tiger ұшақтарын сынақтан өткізді. Vought F7U Cutlass ұшағы тік айналым кезінде төңкеріліп түсуге бейімді болды. Бұл ерекше жағдай емес еді, көптеген ұшақтар осылай істейтін, бірақ әдетте пилот рульді жіберсе, ұшақ өзін түзететін. Бірақ F7U-да осы әрекетті жасағанда Шепард ұшақты түзете алмады. Ол айналымнан шыға алмады және катапультамен секіріп шығуға мәжбүр болды. 1957 жылы ол Douglas F5D Skylancer ұшағының сынақ пилоты болды. Шепард бұл ұшақты ұнатып, оның жөнінде жағымсыз баяндама жасады. Теңіз күштері оның тапсырысын тоқтатып, орнына F8U ұшағын сатып алды. Ол F11F ұшағының жөнінде де жағымсыз баяндама жасады, өйткені жоғары жылдамдықпен сүңгіген кезде қозғалтқышы істен шықты. Ол қозғалтқышты қайта іске қосып, қазадан құтылды. Шепард Сынақ пилоттар мектебінде оқытушы болды, содан кейін Ньюпорт, Род-Айлендтегі Әскери-теңіз соғыс колледжіне түсті. Ол 1957 жылы бітірді және Атлант мұхитының Бас қолбасшысы штабындағы Ұшақтарға дайындық офицері болды. Осы уақытқа дейін ол 3600 сағаттан астам ұшу тәжірибесіне ие болды, оның 1700 сағаты реактивтік ұшақтарда болды.

Alan Bartlett Shepard Jr. was born on November 18, 1923, at 64 East Derry Road in Derry, New Hampshire, to Alan Bartlett Shepard Sr. and Pauline Renza Shepard He had a younger sister, Pauline, who was known as Polly. The two were descendants of Mayflower passenger Richard Warren, and were related to Scottish emigrants from Berneray in the Outer Hebrides, through the Shepard line. Alan Bartlett Shepard Sr., known as Bart, worked in the Derry National Bank, owned by Shepard's grandfather. Bart joined the National Guard in 1915 and served in France with the American Expeditionary Force during World War I. He remained in the National Guard between the wars, and was recalled to active duty during World War II, rising to the rank of lieutenant colonel. Shepard attended Adams School in Derry, where his academic performance impressed his teachers. He skipped the sixth grade and proceeded to middle school at Oak Street School in Derry, where he also skipped the eighth grade. He achieved the Boy Scouts of America rank of First Class Scout. In 1936, he went to the Pinkerton Academy, a private school in Derry that his father had attended and where his grandfather had been a trustee. He completed grades 9 to 12 there. Fascinated by flight, he created a model airplane club at the academy and his Christmas present in 1938 was a flight in a Douglas DC 3. The following year he began cycling to Manchester Airfield, where he would do odd jobs in exchange for the occasional ride in an airplane or informal flying lesson. Shepard graduated from Pinkerton Academy in 1940. Because World War II was already raging in Europe, his father wanted him to join the Army. Shepard chose the Navy instead. He easily passed the entrance exam to the United States Naval Academy at Annapolis in 1940 but at sixteen was too young to enter that year. The Navy sent him to the Admiral Farragut Academy, a prep school for the Naval Academy from which he graduated with the Class of 1941. Tests administered at Farragut indicated an IQ of 145 but his grades were mediocre. At the Naval Academy, Shepard enjoyed aquatic sports. He was a keen and competitive sailor, winning several races, including a regatta held by the Annapolis Yacht Club. He learned to sail all the types of boats the academy owned, up to and including Freedom, a 90 feet (27 m) schooner. He also participated in swimming and rowed with the eight. During his Christmas break in 1942, he went to Principia College to be with his sister, who was unable to go home owing to wartime travel restrictions. There he met Louise Brewer, whose parents were pensioners on the du Pont family estate and like Renza Shepard, were devout Christian Scientists. Owing to the war, the usual four year course at Annapolis was cut short by a year. He graduated with the Class of 1945 on June 6, 1944, ranked 463rd out of 915, and was commissioned as an ensign and awarded a Bachelor of Science degree. The following month he became secretly engaged to Louise. After a month of classroom instruction in aviation, Shepard was posted to a destroyer, Cogswell, in August 1944; it was US Navy policy that aviation candidates should first have some service at sea. At the time the destroyer was deployed on active service in the Pacific Ocean. Shepard joined it when it returned to the naval base at Ulithi on October 30. After just two days at sea Cogswell helped rescue 172 sailors from the cruiser Reno, which had been torpedoed by a Japanese submarine, then escorted the crippled ship back to Ulithi. The ship was buffeted by Typhoon Cobra in December 1944, a storm in which three other destroyers went down, and battled kamikazes in the invasion of Lingayen Gulf in January 1945. Cogswell returned to the United States for an overhaul in February 1945. Shepard was given three weeks' leave, in which time he and Louise decided to marry. The ceremony took place on March 3, 1945, in St. Stephen's Lutheran Church in Wilmington, Delaware. His father, Bart, served as his best man. The newlyweds had only a brief time together before Shepard rejoined Cogswell at the Long Beach Navy Yard on April 5, 1945. After the war, they had two children, both daughters: Laura, born in 1947, and Julie, born in 1951. Following the death of Louise's sister in 1956, they raised her five year old niece, Judith Williams—whom they renamed Alice to avoid confusion with Julie—as their own, although they never adopted her. They eventually had six grandchildren. On Shepard's second cruise with Cogswell, he was appointed a gunnery officer, responsible for the 20 mm and 40 mm antiaircraft guns on the ship's bow. They engaged kamikazes in the Battle of Okinawa, where the ship served in the dangerous role of a radar picket. The job of the radar pickets was to warn the fleet of incoming kamikazes, but because they were often the first ships sighted by incoming Japanese aircraft, they were also the most likely ships to be attacked. Cogswell performed this duty from May 27 until June 26, 1945, when it rejoined Task Force 38. The ship also participated in the Allied naval bombardments of Japan, and was present in Tokyo Bay for the Surrender of Japan in September 1945. Shepard returned to the United States later that month. He narrowly avoided being court martialed by the station commander, Rear Admiral Alfred M. Pride, after looping the Chesapeake Bay Bridge and making low passes over the beach at Ocean City, Maryland, and the base; but Shepard's superiors, John Hyland and Robert M. Elder, interceded on his behalf. Shepard's next assignment was to VF 193, a night fighter squadron flying the Banshee, that was based at Naval Air Station Moffett Field, California. The squadron was part of Commander James D. "Jig Dog" Ramage's Air Group 19. Naval aviators with experience in jet aircraft were still relatively rare, and Ramage specifically requested Shepard's assignment on the advice of Elder, who commanded VF 193's sister squadron, VF 191. Ramage made Shepard his own wingman, a decision that would save Ramage's life in 1954, when his oxygen system failed and Shepard talked him through a landing. As squadron operations officer, Shepard's most important task was imparting his knowledge of flying jets to his fellow aviators to keep them alive. He served two tours on the aircraft carrier Oriskany in the western Pacific. It set out on a combat tour off Korea in 1953, during the Korean War, but the Korean Armistice Agreement ended the fighting in July 1953, and Shepard did not see combat. Rear Admiral John P. Whitney requested Shepard's services as an aide de camp, but Shepard wanted to fly. Therefore, at Shepard's request, Ramage spoke to the admiral on his behalf, and Shepard was instead sent back to Patuxent. He flight tested the McDonnell F3H Demon, Vought F 8 Crusader, Douglas F4D Skyray and Grumman F 11 Tiger. The Vought F7U Cutlass tended to go into an inverted spin during a snap roll. This was not unusual; many aircraft did this, but normally if the pilot let go of the stick the aircraft would correct itself. When he attempted this in the F7U, Shepard found this was not the case. He was unable to break out of the spin and was forced to eject. In 1957, he was project test pilot on the Douglas F5D Skylancer. Shepard did not like the plane, and gave it an unfavorable report. The Navy canceled orders for it, buying the F8U instead. He also filed an unfavorable report on the F11F after a harrowing incident in which the engine failed on him during a high speed dive. He managed to restart the engine and avoid a fatal crash. Shepard was an instructor at the Test Pilot School, and then entered the Naval War College at Newport, Rhode Island. He graduated in 1957, and became an Aircraft Readiness Officer on the staff of the Commander in Chief, Atlantic Fleet. By this time he had logged more than 3,600 hours of flying time, including 1,700 hours in jets.

Меркурий жеті

1957 жылдың 4 қазанында Кеңес Одағы алғашқы жасанды спутникті – Спутник-1-ді ұшырды. Бұл Американың технологиялық басымдығына деген сенімін күйретті және «Спутник дағдарысы» деп аталатын үлкен алаңдаушылық толқынын тудырды. Президент Дуайт Д. Эйзенхауэр оған жауап ретінде ғарыш жарысын бастады. Ұлттық аэронавтика және ғарыш басқармасы (NASA) 1958 жылдың 1 қазанында ғарыш технологиясын дамыту үшін азаматтық мекеме ретінде құрылды. Оның бірінші бастамаларының бірі 1958 жылдың 17 желтоқсанында жарияланды. Бұл «Меркурий» жобасы болды, мақсаты – адамды Жер орбитасына шығару, оны қауіпсіз түрде Жерге қайтару және ғарыштағы қабілеттерін бағалау. NASA Эйзенхауэрден әскери сынақ ұшқыштарының қатарынан алғашқы астронавттарды іріктеуге рұқсат алды. АҚШ Қорғаныс министрлігі сынақ ұшқыштары мектептерінің 508 түлегінің қызметтік деректерін алды. Олардың ішінде 110-ы ең төменгі талаптарға сай келді: үміткерлер 40 жастан кіші болуы керек, бакалавр дәрежесі немесе оған теңдес білімі болуы керек және 183 сантиметрден (5 фут) аспауы керек. Бұл талаптардың бәрі қатаң сақталмаса да, «Меркурий» жобасының ғарыш кемесінің өлшеміне байланысты бойдың шектеуі қатаң болды. 110 үміткер үш топқа бөлінді, алғашқы топтағылар ең перспективті деп танылды. 1959 жылдың 2 ақпанында Пентагонға жиналған 35 адамнан тұратын алғашқы топқа Шепард та кірді. Әскери-теңіз күштері мен теңіз жаяу әскері офицерлерін Әскери-теңіз операцияларының бастығы адмирал Арли Берк қарсы алды, ал АҚШ Әскери-әуе күштері офицерлеріне АҚШ Әскери-әуе күштері штабының бастығы генерал Томас Д. Уайт сөз сөйледі. Екеуі де ғарыш бағдарламасын қолдауға уәде берді және еріктілердің мансабына зиян келтірмейтініне сендірді. Содан кейін NASA қызметкерлері оларға «Меркурий» жобасы туралы баяндады. Олар бұл қауіпті кәсіп екенін мойындады, бірақ оның ұлттық маңызы зор екенін атап өтті. Сол күні кешке Шепард әріптес әскери-теңіз авиаторлары Джим Ловелл, Пит Конрад және Уоли Ширрамен күндізгі оқиғаларды талқылады. Олар мансаптары туралы алаңдады, бірақ ерікті болуға шешім қабылдады. Бір аптадан кейін 34 үміткерден тұратын екінші топқа да ақпарат берілді. 69 үміткердің 6-сы бойы бойынша шектеуден асып кетті, 15-і басқа себептермен іріктелмеді, ал 16-сы қатысудан бас тартты. Бұл NASA-ға 32 үміткерді қалдырды. Күткеннен көп болғандықтан, NASA қалған 41 үміткерді қарауды қажет деп санамады, өйткені 32 үміткер жоспарланғандай 12 астронавтты іріктеу үшін жеткілікті санды құрады. Сондай-ақ, үміткерлердің көп болуы оқу кезінде көптеген адамдардың бас тартатынын көрсетті, бұл «Меркурий» миссияларын ұшуға міндетті емес астронавттарды даярлауға әкелуі мүмкін. Сондықтан таңдалған астронавттардың санын алтыға дейін азайту туралы шешім қабылданды. Содан кейін Лавлейс клиникасы мен Райт аэроғарыштық медициналық зертханасында қатаң физикалық және психологиялық сынақтар өтті. Осы кезеңде тек бір үміткер – Ловелл медициналық себептермен іріктелмеді, ал кейіннен диагнозы қате екені анықталды; тағы он үш үміткер шартты түрде ұсынылды. NASA ғарыш тапсырмалар тобының директоры Роберт Р. Гилрут қалған он сегіз үміткерден тек алтысын ғана таңдау мүмкін емес екенін түсінді, содан кейін жеті астронавт таңдалды. Шепард 1959 жылдың 1 сәуірінде таңдалғаны туралы хабарланды. Екі күннен кейін ол Луизамен бірге Бостонға туған апасы Энннің үйлену тойына барды және ата-анасы мен әпкесіне жаңалықты жеткізе алды. Жеті астронавттың есімдері 1959 жылдың 9 сәуірінде Вашингтондағы Доли Мэдисон үйінде өткен баспасөз конференциясында жарияланды: Скотт Карпентер, Гордон Купер, Джон Гленн, Гас Гриссом, Уоли Ширра, Алан Шепард және Дик Слейтон. Алдағы қиындықтардың ауқымы бірнеше аптадан кейін, 1959 жылдың 18 мамырында, жеті астронавт Кеп Канавералға жиналғанда, олардың орбитаға шығаратын SM 65D Атлас зымыранының алғашқы ұшырылуын көру үшін анық болды. Ұшырылғаннан бірнеше минут өткен соң, ол жарылып, түнгі аспанды жарықпен жауып жіберді. Астронавттар таң қалды. Шепард Гленнге бұрылып: «Олар осы мәселені шешкеніне қуаныштымын», – деді.

On October 4, 1957, the Soviet Union launched Sputnik 1, the first artificial satellite. This shattered American confidence in its technological superiority, creating a wave of anxiety known as the Sputnik crisis. Among his responses, President Dwight D. Eisenhower launched the Space Race. The National Aeronautics and Space Administration (NASA) was established on October 1, 1958, as a civilian agency to develop space technology. One of its first initiatives was publicly announced on December 17, 1958. This was Project Mercury, which aimed to launch a man into Earth orbit, return him safely to the Earth, and evaluate his capabilities in space. NASA received permission from Eisenhower to recruit its first astronauts from the ranks of military test pilots. The service records of 508 graduates of test pilot schools were obtained from the United States Department of Defense. From these, 110 were found that matched the minimum standards: the candidates had to be younger than 40, possess a bachelor's degree or equivalent and to be 5 feet (2 m) or less. While these were not all strictly enforced, the height requirement was firm, owing to the size of the Project Mercury spacecraft. The 110 were then split into three groups, with the most promising in the first group. The first group of 35, which included Shepard, assembled at the Pentagon on February 2, 1959. The Navy and Marine Corps officers were welcomed by the Chief of Naval Operations, Admiral Arleigh Burke, while the United States Air Force officers were addressed by the Chief of Staff of the United States Air Force, General Thomas D. White. Both pledged their support to the Space Program, and promised that the careers of volunteers would not be adversely affected. NASA officials then briefed them on Project Mercury. They conceded that it would be a hazardous undertaking, but emphasized that it was of great national importance. That evening, Shepard discussed the day's events with fellow naval aviators Jim Lovell, Pete Conrad and Wally Schirra, all of whom would eventually become astronauts. They were concerned about their careers, but decided to volunteer. The briefing process was repeated with a second group of 34 candidates a week later. Of the 69, six were found to be over the height limit, 15 were eliminated for other reasons, and 16 declined. This left NASA with 32 candidates. Since this was more than expected, NASA decided not to bother with the remaining 41 candidates, as 32 candidates seemed a more than adequate number from which to select 12 astronauts as planned. The degree of interest also indicated that far fewer would drop out during training than anticipated, which would result in training astronauts who would not be required to fly Project Mercury missions. It was therefore decided to cut the number of astronauts selected to just six. Then came a grueling series of physical and psychological tests at the Lovelace Clinic and the Wright Aerospace Medical Laboratory. Only one candidate, Lovell, was eliminated on medical grounds at this stage, and the diagnosis was later found to be in error; thirteen others were recommended with reservations. The director of the NASA Space Task Group, Robert R. Gilruth, found himself unable to select only six from the remaining eighteen, and ultimately seven were chosen. Shepard was informed of his selection on April 1, 1959. Two days later he traveled to Boston with Louise for the wedding of his cousin Anne, and was able to break the news to his parents and sister. The identities of the seven were announced at a press conference at Dolley Madison House in Washington, D. C., on April 9, 1959: Scott Carpenter, Gordon Cooper, John Glenn, Gus Grissom, Wally Schirra, Alan Shepard, and Deke Slayton. The magnitude of the challenge ahead of them was made clear a few weeks later, on the night of May 18, 1959, when the seven astronauts gathered at Cape Canaveral to watch their first rocket launch, of an SM 65D Atlas, which was similar to the one that was to carry them into orbit. A few minutes after liftoff, it spectacularly exploded, lighting up the night sky. The astronauts were stunned. Shepard turned to Glenn and said: "Well, I'm glad they got that out of the way."

Еркіндік 7

Басқа ғарышкерлердің, әсіресе Джон Гленннің, қатаң бәсекелесіне тап болған Шепард темекі шегуді тастап, Гленннің таңертеңгі жүгіру әдетіне көшті. 1961 жылдың 19 қаңтарында Гилрут жеті астронавтқа Шепардтың ғарышқа алғашқы американдық экипажға тағайындалғанын хабарлады. Кейінірек Шепард Луизаның ғарышқа алғашқы адамды құшақтап тұрғанын айтқан кездегі жауабын еске түсірді: "Орыс кісісі кіргеніне кім рұқсат берді?" Оқу барысында 120 рет симуляциялық ұшу жасады. Бұл ұшу бастапқыда 1960 жылдың 26 сәуірінде жоспарланған болса да, жоспарланбаған дайындық жұмыстарымен бірнеше рет кейінге жылдырылды, алдымен 1960 жылдың 5 желтоқсанына, содан кейін 1961 жылдың қаңтар айының ортасына, 1961 жылдың 6 наурызына, 1961 жылдың 25 сәуіріне, 1961 жылдың 2 мамырына және ақырында 1961 жылдың 5 мамырына. 1961 жылдың 12 сәуірінде кеңес ғарышкері Юрий Гагарин ғарышқа шығып, Жерді айналып өткен алғашқы адам болды. Бұл американдықтардың мақтанышына ауыр соққы болды. Шепард жаңалықты естігенде, қолын үстелге соншалықты күшпен соқты, NASA-ның байланыс қызметкері оның қолының сынуынан қорқып қалды. 1961 жылдың 5 мамырында Шепард Mercury Redstone 3 миссиясын сәтті аяқтап, ғарышқа саяхат жасаған екінші адам және алғашқы американдық атанды. Ол өзінің ғарыш кемесіне Mercury Spacecraft 7, "Freedom 7" деп ат қойды. Ол сағат 01:10-да оянды, таңғы асы апельсин шырынынан, беконға оралған филе миньоннан және жұмыртқадан тұрды. Оған костюм техникі Джозеф В. Шмитт көмектесті және ол 03:55-те трансферлік фургонға отырды. Ол 05:15-те порталға көтеріліп, бес минуттан кейін ғарыш кемесіне кірді. Ұшу тағы екі сағат бес минуттан кейін болады деп күтілді, сондықтан Шепардтың костюмі дене қалдықтарын жоюға арналған ешқандай мүмкіндікке ие болмады, бірақ капсуланың орындығына бекітілгеннен кейін, ұшырудың кешігуі оны төрт сағаттан астам уақыт бойы сол костюмде ұстады. Шепард ұшып кетер алдында шыдамдылығынан айырылып, ішіндегі зәрді костюмге құюға мәжбүр болды. Ұшу кезінде астронавттың жағдайын бақылайтын медициналық сенсорлар, оларды қысқа тұйықталудан сақтау үшін өшірілді. Зәр оның арқасының төменгі бөлігінде жиналып, іш киіміне сіңіп кетті. Шепардтың ұшуынан кейін ғарыш костюмі өзгертілді, ал шілде айында Гас Гриссомның Mercury Redstone 4 суборбиталды ұшуы кезінде костюмге сұйық қалдықтарды жинау функциясы енгізілді. Гагариннің Freedom 7-ден үш есе үлкен Vostok ғарыш кемесінде 108 минуттық орбиталды ұшуынан айырмашылығы, Шепард 15 минуттық суборбиталды траекториямен ұшты, ол белгілі бір биіктікке жетіп, содан кейін Атлант мұхитының ракеталық полигонына құлады. Гагариннің ұшуы толығымен автоматты түрде болғаннан айырмашылығы, Шепард Freedom 7-нің, әсіресе ғарыш кемесінің кеңістіктегі орналасуын бақылай алды. Шепардтың ұшырылуын миллиондаған адам тікелей эфирде көрді. Ол Redstone зымыранының үстінде ұшырылды. Джин Кранцтің 2000 жылғы "Жете алмау – опция емес" кітабында айтылғандай: "Репортерлер Шепардтан Redstone зымыранының үстінде отырып, ұшып кетуді күтіп отырғанда не ойлағанын сұрағанда, ол: "Бұл кеменің әр бөлігін ең төмен бағамен сатып алғандар салған" деп жауап берді. Атлант мұхитында сәтті құтқарылғаннан кейін Шепард "ұшуды сәтті деп санамағанын" айтты. Құлап кеткенде емес, бірден тоқтағанда ауырады". Құлау реактивті ұшақтың авианосецке қонғанмен салыстырмалы күшпен болды. Бірнеше минуттан кейін құтқару тікұшағы келді, ал капсула ішінара судан көтеріліп, Шепардтың негізгі люк арқылы шығуына мүмкіндік берді. Ол есіктен шығып, арқанға ілініп, тікұшаққа тартылды, ол астронавтты және ғарыш кемесін Lake Champlain авианосеціне жеткізді. Барлық құтқару процесі он бір минутқа созылды. Шепард ұлттық батыр ретінде құрметтелді, Вашингтон, Нью-Йорк және Лос-Анджелесте парадтармен марапатталды және президент Джон Ф. Кеннедиден NASA-ның ерекше қызмет медалін алды. Ол сондай-ақ "Құрметті ұшу кресті" медалімен марапатталды. Шепард Гленннің Mercury Atlas 6 орбиталды ұшуы үшін капсулалық коммуникатор (CAPCOM) ретінде қызмет етті, ол сондай-ақ қарастырылды, және Карпентердің Mercury Atlas 7. Ол Меркурий Атлас 9 миссиясында Купердің қосалқы ұшқышы болды, Купер NASA-ның Каневерал мысында F 102 ұшағында NASA әкімшілік ғимаратының үстінен төмен ұшқаннан кейін Куперді алмастыруға жақын болды. Меркурий жобасының соңғы кезеңдерінде Шепард Mercury Atlas 10 (MA 10) пилотын жүргізуді жоспарлаған, ол үш күндік миссия ретінде жоспарланған. Ол өзінің алғашқы ғарыш кемесі құрметіне Mercury Spacecraft 15B Freedom 7 II деп атады және оған осы есімді суретке түсірді, бірақ 1963 жылдың 12 маусымында NASA әкімшісі Джеймс Э. Уэбб Меркурий барлық мақсаттарын орындағанын және басқа ешқандай миссиялар ұшырылма...

Faced with intense competition from the other astronauts, particularly John Glenn, Shepard quit smoking and adopted Glenn's habit of taking a morning jog. On January 19, 1961, Gilruth informed the seven astronauts that Shepard had been chosen for the first American crewed mission into space. Shepard later recalled Louise's response when he told her that she had her arms around the man who would be the first man in space: "Who let a Russian in here?" During training he flew 120 simulated flights. Although this flight was originally scheduled for April 26, 1960, it was postponed several times by unplanned preparatory work, initially to December 5, 1960, then mid January 1961, March 6, 1961, April 25, 1961, May 2, 1961, and finally to May 5, 1961. On April 12, 1961, Soviet cosmonaut Yuri Gagarin became the first person in space, and the first to orbit the Earth. It was another body blow to American pride. When Shepard heard the news he slammed his fist down on a table so hard a NASA public relations officer feared he might have broken his hand. On May 5, 1961, Shepard piloted the Mercury Redstone 3 mission and became the second person, and the first American, to travel into space. He named his spacecraft, Mercury Spacecraft 7, Freedom 7. He awoke at 01:10, and had breakfast consisting of orange juice, a filet mignon wrapped in bacon, and scrambled eggs with his backup, John Glenn, and flight surgeon William K. Douglas. He was helped into his space suit by suit technician Joseph W. Schmitt, and boarded the transfer van at 03:55. He ascended the gantry at 05:15, and entered the spacecraft five minutes later. It was expected that liftoff would occur in another two hours and five minutes, so Shepard's suit did not have any provision for elimination of bodily wastes, but after being strapped into the capsule's seat, launch delays kept him in that suit for over four hours. Shepard's endurance gave out before launch, and he was forced to empty his bladder into the suit. Medical sensors attached to it to track the astronaut's condition in flight were turned off to avoid shorting them out. The urine pooled in the small of his back, where it was absorbed by his undergarment. After Shepard's flight, the space suit was modified, and by the time of Gus Grissom's Mercury Redstone 4 suborbital flight in July, a liquid waste collection feature had been built into the suit. Unlike Gagarin's 108 minute orbital flight in a Vostok spacecraft three times the size of Freedom 7, Shepard stayed on a suborbital trajectory for the 15 minute flight, which reached an altitude of , and then fell to a splashdown down the Atlantic Missile Range. Unlike Gagarin, whose flight was strictly automatic, Shepard had some control of Freedom 7, spacecraft attitude in particular. Shepard's launch was seen live on television by millions. It was launched atop a Redstone rocket. According to Gene Kranz in his 2000 book Failure Is Not an Option, "When reporters asked Shepard what he thought about as he sat atop the Redstone rocket, waiting for liftoff, he had replied, 'The fact that every part of this ship was built by the lowest bidder. After a dramatic Atlantic Ocean recovery, Shepard observed that he "didn't really feel the flight was a success until the recovery had been successfully completed. It's not the fall that hurts; it's the sudden stop." Splashdown occurred with an impact comparable to landing a jet aircraft on an aircraft carrier. A recovery helicopter arrived after a few minutes, and the capsule was lifted partly out of the water to allow Shepard to leave by the main hatch. He squeezed out of the door and into a sling hoist, and was pulled into the helicopter, which flew both the astronaut and spacecraft to the aircraft carrier Lake Champlain. The whole recovery process took just eleven minutes. Shepard was celebrated as a national hero, honored with ticker tape parades in Washington, New York and Los Angeles, and received the NASA Distinguished Service Medal from President John F. Kennedy. He was also awarded the Distinguished Flying Cross. Shepard served as capsule communicator (CAPCOM) for Glenn's Mercury Atlas 6 orbital flight, which he had also been considered for, and Carpenter's Mercury Atlas 7. He was the backup pilot for Cooper for the Mercury Atlas 9 mission, nearly replacing Cooper after Cooper flew low over the NASA administration building at Cape Canaveral in an F 102. In the final stages of Project Mercury, Shepard was scheduled to pilot the Mercury Atlas 10 (MA 10), which was planned as a three day mission. He named Mercury Spacecraft 15B Freedom 7 II in honor of his first spacecraft, and had the name painted on it, but on June 12, 1963, NASA Administrator James E. Webb announced that Mercury had accomplished all its goals and no more missions would be flown. Shepard went as far as making a personal appeal to President Kennedy, but to no avail.

"Егіздер" жобасы; Бас ғарышкер

"Gemini" жобасы, экипажы екі адамнан тұратын, "Mercury" жобасынан кейін іске қосылды. "Mercury Atlas 10" миссиясы тоқтатылғаннан кейін, Шепард алғашқы экипаждық "Gemini" миссиясының командирі болып тағайындалды, оның пилоты ретінде Томас П. Стаффорд таңдалды. 1963 жылдың соңында Шепард қатты бас айналысы мен құлайғанына ұшырады, сол құлағында қатты, дірілдейтін дыбыс естілді. Ұшу статусын жоғалтудан қорқып, ол бұл жайды жасыруға тырысты, бірақ егер осы жағдай ауада немесе ғарышта орын алса, ол өлімге алып келуі мүмкін екенін түсінді. Вирджиния штатының Вирджиния Бич қаласынан Хьюстонға көшіп келгеннен кейін, лекция кезінде болған оқиғадан соң, Шепард ауруын Слейтонға мойындауға мәжбүр болды, ол сол кезде Ұшу операцияларының директоры болып жұмыс істеді, және NASA дәрігерлерінен көмек сұрады. Дәрігерлер Меньер ауруын анықтады, бұл синдром ішкі құлақтағы сұйықтық қысымының артуымен сипатталады. Бұл жағдай жартылай дөңгелек каналдар мен қозғалыс сезгіштерін өте сезімтал етеді, бұл бағдарсыздыққа, бас айналуына және құлайғануға әкеледі. Белгілі бір ем жоқ, бірақ шамамен 20 пайыздай жағдайларда ауру өздігінен өтеді. Олар құлақтағы сұйықтықты шығару үшін диуретиктер тағайындады. Сондай-ақ, глаукома диагнозы қойылды. 1964 жылдың 17 қаңтарында Герман ауруханасының хирургтары мойнында тіліп, қалқанша безінің 20 пайызын алып тастады. Бұл жағдай Шепардты ұшу статусынан шеттетуге себеп болды. Гриссом мен Джон Янг "Gemini 3" миссиясын орындады. Шепард 1963 жылдың қараша айында Астронавттар кеңсесінің бастығы болып тағайындалды және Бас астронавт атағын алды. Осылайша ол NASA астронавттарының дайындығына жауапкершілік тартты. Бұл барлық астронавттарға арналған тиісті оқу бағдарламаларын әзірлеуді және нақты миссиялар мен рөлдерге жеке астронавттарды оқытуды жоспарлауды қамтыды. Ол миссия жоспарлауға, ғарыш кемелерінің және астронавттардың ғарыш миссияларында қолданатын басқа да жабдықтардың дизайнына астронавттардың пікірлерін ұсыну және үйлестіруге қатысты. Бұл ай бетінен кең ауқымды түсті теледидар хабарларын таратудың алғашқы миссиясы болды, ол үшін Westinghouse Lunar Color Camera қолданылды. (Дәл осындай түсті камера үлгісі "Apollo 12" миссиясында да қолданылды және оны қателікпен Күнге бағыттағанға дейін шамамен 30 минуттық түсті телехабар таратуға мүмкіндік берді, осылайша оның пайдалылығы аяқталды.) Ай бетінде Шепард гольф добын айдау үшін ай үлгісінің жинағыш тұтқасына бекітілген Wilson алты темір басын пайдаланды. Жылтыраған қолғаптары мен қатты ғарыш костюміне қарамастан, ол гольф клубын бір қолымен ұстауға мәжбүр болды, Шепард екі гольф добын соқты, екіншісін, әзілдегендей, "мильдермен, мильдермен және мильдермен" айдады. Оқиғаның жоғары сапалы фильмдерін талдау нәтижесінде бірінші соққының қашықтығы шамамен болса, екінші соққының қашықтығы болды. Бұл миссия үшін Шепардқа NASA-ның және Әскери-теңіз күштерінің ерекше қызметтері үшін медальдары табысталды. Оның мақтау қағазында былай делінген:

Project Gemini, with a crew of two, followed on from Project Mercury. After the Mercury Atlas 10 mission was canceled, Shepard was designated as the commander of the first crewed Gemini mission, with Thomas P. Stafford chosen as his pilot. In late 1963, Shepard began to experience episodes of extreme dizziness and nausea, accompanied by a loud, clanging noise in the left ear. He tried to keep it secret, fearing that he would lose his flight status, but was aware that if an episode occurred in the air or in space it could be fatal. Following an episode during a lecture in Houston, where he had recently moved from Virginia Beach, Virginia, Shepard was forced to confess his ailment to Slayton, who was now Director of Flight Operations, and seek help from NASA's doctors. The doctors diagnosed Ménière's disease, a condition in which fluid pressure builds up in the inner ear. This syndrome causes the semicircular canals and motion detectors to become extremely sensitive, resulting in disorientation, dizziness, and nausea. There was no known cure, but in about 20 percent of cases the condition goes away by itself. They prescribed diuretics in an attempt to drain the fluid from the ear. They also diagnosed glaucoma. An X ray found a lump on his thyroid, and on January 17, 1964, surgeons at Hermann Hospital made an incision on his throat and removed 20 percent of his thyroid. The condition caused Shepard to be removed from flight status. Grissom and John Young flew Gemini 3 instead. Shepard was designated Chief of the Astronaut Office in November 1963, receiving the title of Chief Astronaut. He thereby became responsible for NASA astronaut training. This involved the development of appropriate training programs for all astronauts and the scheduling of training of individual astronauts for specific missions and roles. He provided and coordinated astronaut input into mission planning and the design of spacecraft and other equipment to be used by astronauts on space missions. This was the first mission to broadcast extensive color television coverage from the lunar surface, using the Westinghouse Lunar Color Camera. (The same color camera model was used on Apollo 12 and provided about 30 minutes of color telecasting before it was inadvertently pointed at the Sun, ending its usefulness.) While on the Moon, Shepard used a Wilson six iron head attached to a lunar sample scoop handle to drive golf balls. Despite thick gloves and a stiff space suit, which forced him to swing the club with one hand, Shepard struck two golf balls, driving the second, as he jokingly put it, "miles and miles and miles". Analysis of high resolution film scans of the event determined the distance to be about for the first shot and for the second. For this mission Shepard was awarded the NASA Distinguished Service Medal and the Navy Distinguished Service Medal. His citation read: