Кіріспе
Чилидің ұлттық заң шығару органы – Чилидің Ұлттық конгресі (lang es) – Чили Республикасының заң шығарушы билігі. Қазіргі Конституцияға (1980 жылғы Чили Конституциясы) сәйкес, ол депутаттар палатасы мен сенаттан тұратын екі палаталы орган. №18678 заңмен бекітілген Вальпараисо қаласы оның ресми резиденциясы болып табылады. Чили конгресі Латын Америкасындағы ең көне және Ибероамерикадағы ең көнелердің бірі. Бірінші Чили ұлттық конгресі 1811 жылдың 4 шілдесінде Наполеонның қолында король Фердинанд VII тұтқында болған кезде Чили корольдігі үшін ең жақсы үкімет түрін анықтау үшін құрылды. Депутаттар палатасы 155 мүшеден тұрады, олар «депутат» немесе испан тілінде «дипутадос» деп аталады және төрт жылдық мерзімге сайланады. Ең көп дегенде екі рет қайта сайлану мүмкіндігі бар, яғни депутат 12 жылға дейін қызмет ете алады. Елде 60 сайлау округі бар, және әрқайсысы екі депутатпен өкілдік етіледі. Сенат 50 сенатордан тұрады, олар сегіз жылдық мерзімге сайланады және бір рет қайта сайлануға құқылы, яғни сенатор 16 жылға дейін қызмет ете алады. 1990 жылы жарияланды. Чилидегі қазіргі сайлау жүйесі (немесе дауыс беру жүйесі) 2015 жылғы №18700 заңның 179-бабына сәйкес пропорционалды және инклюзивті болып табылады. Ұлттық конгресс үш кезеңде: 1924-1925 жылдары, 1932 жылғы маусым-қазан айларында және 1973-1989 жылдары екі палатаның мүшелерін дереу жаңартпай жабылды. Ұлттық конгресс орнатылғаннан кейін жаңа төрт жылдық заң шығару кезеңі басталады. Чили конгресінің LVI заңнамалық кезеңі 2022 жылдың 11 наурызында басталды және 2026 жылы аяқталады.
The National Congress of Chile (lang es) is the legislative branch of the Republic of Chile. According to the current Constitution (Chilean Constitution of 1980), it is a bicameral organ made up of a Chamber of Deputies and a Senate. Established by law No. 18678, the city of Valparaíso is its official headquarters. Chile's congress is the oldest operational in Latin America and one of the oldest in Ibero America. The First Chilean National Congress was founded on July 4, 1811, to decide the best kind of government for the Kingdom of Chile during the captivity of King Ferdinand VII in the hands of Napoleon. The Chamber of Deputies is constituted by 155 members called deputies or diputados in Spanish and they are elected for a four years period. Re election is possible for a maximum of two times, which means that the deputy may remain in the post for up to 12 years. The country has 60 electoral districts and each one is represented by two deputies. The Senate is formed by 50 senators elected for an eight years period and may go for re election one time, which means a senator can remain in the role for 16 years. published in 1990. The current electoral system (or voting system) in Chile is proportional and inclusive according to the 2015 update of the organic law No. 18700, article 179 bis. The National Congress was closed without an immediate renewal of the members of its two chambers during three periods: 1924 1925, June October 1932 and 1973 1989. A new four years legislative period begins with the installation of the National Congress. The LVI legislative period of the Chilean Congress began on March 11, 2022 and will end in 2026.
Диктатура 1973-1990 жылдар
1973 жылғы 13 қыркүйекте Чилидің әскери хунтасы Конгрессті таратып жіберді. Пиночет режимінің соңғы жылдарында қазіргі Конгресс ғимараты ел астанасы Сантьягодан батысқа қарай 140 шақырым жердегі Вальпараисо портында салынды. Бұл жаңа ғимарат Сантьяго қаласының орталық бөлігінде орналасқан бұрынғы Ұлттық Конгресс ғимаратын алмастырды.
Демократияға көшу
1989 және 2013 жылдар аралығында Чилиде сайлаулар 1980 жылы Чилидегі әскери диктатура кезінде қабылданған екіталай дауыс беру жүйесі бойынша жүргізілді. Көптеген сарапшылар бұл екіталай жүйені Чилидің демократияға толық көшуіне кедергі келтірген басты конституциялық бөгет деп санайтын.