Дентоний – ең қанық дәмі бар химиялық қосылыс. 0.01 ppm концентрацияда да өте ащы, қате жұтуды болдырмау үшін қолданылады. Қауіпсіздік үшін тамақ өнімдеріне қосылады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Өте ащы химиялық қосылыс
Extremely bitter chemical compound
Денатоний, әдетте денатоний бензоаты түрінде (Денатрол, BITTERANT b, BITTER+PLUS, Bitrex, Bitrix және Aversion сияқты саудалық атауларымен) және денатоний сахариді (BITTERANT s) түрінде қолжетімді, белгілі ең ащы химиялық қосылыс болып табылады. Бензоат үшін ащылық шегі 0,05 ppm, ал сахарид үшін 0,01 ppm құрайды. Ол 1958 жылы Эдинбургте (Шотландия) Т. және Х. Смит жергілікті анестетиктерді зерттеу барысында ашылған және Bitrex тауарлық белгісімен тіркелген. Адамдардың көпшілігі үшін 10 ppm концентрациясымен сұйылтылғанда да төзімсіз ащы болады. Денатоний тұздары әдетте түссіз және иіссіз қатты заттар, бірақ көбінесе ерітінділер түрінде сатылады. Олар қателікпен ішудің алдын алу үшін аверсивті заттар (ащылатқыштар) ретінде қолданылады. Денатоний денатурацияланған спирт, антифриз, тырнақ шайнауға қарсы препараттар, тыныс тартатын маскалардың дұрыс тағылуын тексеру, жануарларды қорғау, сұйық сабын, шампунь және Nintendo Switch ойын карталарында балалардың кездейсоқ жұтуы немесе тұншығуының алдын алу үшін қолданылады. Оның ұзақ мерзімді денсаулыққа зиян келтіретіні белгілі емес. Бензоат сияқты басқа тұздар алу үшін, түзілген денатоний хлориді натрий бензоатымен немесе алдымен натрий гидроксидімен анион алмасу реакциясына түседі, содан кейін бензой қышқылымен нейтралдау жүргізіледі.
Denatonium, usually available as denatonium benzoate (under trade names such as Denatrol, BITTERANT b, BITTER+PLUS, Bitrex, Bitrix, and Aversion) and as denatonium saccharide (BITTERANT s), is the most bitter chemical compound known, with bitterness thresholds of 0.05 ppm for the benzoate and 0.01 ppm for the saccharide. It was discovered in 1958 during research on local anesthetics by T.& H. Smith of Edinburgh, Scotland, and registered under the trademark Bitrex. Dilutions of as little as 10 ppm are unbearably bitter to most humans. Denatonium salts are usually colorless and odorless solids, but are often traded as solutions. They are used as aversive agents (bitterants) to prevent inappropriate ingestion. Denatonium is used in denatured alcohol, antifreeze, preventive nail biting preparations, respirator mask fit testing, animal repellents, liquid soaps, shampoos, and Nintendo Switch game cards to prevent accidental swallowing or choking by children. It is not known to pose any long term health risks. To obtain other salts, like the benzoate, the formed denatonium chloride is subjected to an anion exchange reaction with sodium benzoate, or first sodium hydroxide to make denatonium hydroxide followed by neutralization with benzoic acid.
Биохимия
Адамда денатоний сегіз түрлі ащы дәм рецепторлары арқылы танылады: TAS2R4, TAS2R8, TAS2R10, TAS2R39, TAS2R43, TAS2R16, TAS2R46 және TAS2R47, бұл затқа ең сезімтал рецепторлар. Денатоний тыныс жолдарының тегіс бұлшықеттеріндегі ащы дәм рецепторларын белсендіре отырып, бронх кеңейткіш ретінде әрекет ете алады.
Denatonium in humans is recognized by eight distinct bitter taste receptors: TAS2R4, TAS2R8, TAS2R10, TAS2R39, TAS2R43, TAS2R16, TAS2R46, and TAS2R47, being by far to the compound. Denatonium can act as a bronchodilator by activating bitter taste receptors in the airway smooth muscle.
Қолданбалар
Денитоний қоспасының ащы дәмі оның көптеген қолданылуына бағыт береді. Денатоний бензоаты этанолды денатурациялау үшін қолданылады, осылайша ол салық салу және сату шектеулері тұрғысынан алкогольді сусын ретінде қарастырылмайды. Атап айтқанда, SD 40B белгісі этанол денатоний бензоатымен денатурацияланғанын көрсетеді. Денатоний клиникалық сынақтарда қолданылатын плацеболарға, кейбір дәрілердің ащы дәмін имитациялау үшін жиі қосылады. Денатоний сондай-ақ метанол және этиленгликоль сияқты улы спирттерді тұтынудан сақтайды. Ол көптеген зиянды сұйықтықтарға да қосылады, оның ішінде еріткіштер (мысалы, тырнақ лагын кетіруге арналған), бояулар, лактар, гигиеналық және жеке күтім заттары, тырнақ шайнауды болдырмау үшін арнайы тырнақ лагы және басқа да түрлі шаруашылық тауарлары. Ол аз зиянды аэрозольді өнімдерге (мысалы, газды шаң сорғыштарға) ұшқыш буларды жұтудан аулақ болу үшін де қосылады. 1995 жылы АҚШ-тың Орегон штаты балалар мен жануарларды улаудың алдын алу үшін тәтті дәмді этиленгликоль және метанол бар өнімдерге денатоний бензоатын қосуды міндеттеді. 2012 жылдың желтоқсанында АҚШ өндірушілері бүкіл елде сатылатын антифризге денатоний бензоатын қосуға өз еркімен келісті. Жануарлар денатонийдің әсеріне әртүрлі сезімталдық танытатыны белгілі. Ол кейбір жануарларды қорғау құралдарында қолданылады (әсіресе елен сияқты ірі сүтқоректілерге қарсы). Адамдардың денатонийді кеміргіштерге қарағанда әлдеқайда төмен концентрацияда анықтай алатынына байланысты, ол тышқан уын адамдардың жеуінен қорғау үшін де қолданылады. Nintendo Switch ойын картридждері кішкентай балалардың оларды жеуіне жол бермеу үшін денатоний бензоатымен жабылады.
The bitterness of the compound guides most applications of denatonium. Denatonium benzoate is used to denature ethanol so that it is not treated as an alcoholic beverage with respect to taxation and sales restrictions. One designation in particular, SD 40B, indicates that ethanol has been denatured using denatonium benzoate. Denatonium is commonly included in placebos used in clinical trials to mimic the bitter taste of certain medications. Denatonium also discourages consumption of poisonous alcohols such as methanol and additives such as ethylene glycol. It is also added to many kinds of harmful liquids, including solvents (such as nail polish remover), paints, varnishes, toiletries and other personal care items, special nail polish for preventing nail biting, and various other household products. It is also added to less hazardous aerosol products (such as gas dusters) to discourage inhalant abuse of the volatile vapors. In 1995, the U. S. state of Oregon required that denatonium benzoate be added to products containing sweet tasting ethylene glycol and methanol such as antifreeze and windshield washer fluid to prevent poisonings of children and animals. In December 2012, U. S. manufacturers voluntarily agreed to add denatonium benzoate to antifreeze sold nationwide. Animals are known to have different sensitivities to the effects of denatonium. It is used in some animal repellents (especially for such large mammals as deer). It has been used to safeguard rat poisons from human consumption, as humans are able to detect denatonium at much lower concentrations than rodents. Nintendo Switch game cartridges are coated in denatonium benzoate to prevent young children from consuming them.