Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Олимпиада ойындарындағы футбол
Football at the Olympics
1912 жылғы жазғы Олимпиада ойындарындағы футбол – Швецияның Стокгольм қаласында өткен 1912 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының 102 жарысының бірі. Бұл футболдың Олимпиада бағдарламасына төртінші рет енуі болды. Ұлыбритания Ұлыбритания және Ирландия Біріккен Корольдігін (ХОК мойындайды) ұсынып, алтын медальдарды жеңіп алды. 1908 жылғы турнир сияқты, Дания күміс медальдарды, ал Нидерланды қола медальдарды иеленді. Швеция футбол федерациясы турнирді өткізді, бұл 1908 жылғы Олимпиадалық футбол жарысын Англия футбол федерациясы Лондон қаласында ұйымдастырғанмен ұқсас болды. 1912 жылдың 29 маусымынан 4 шілдесіне дейін негізгі турнирдің он бір матчы үш стадионда өтті. Екі матч Стокгольм маңындағы Транебергс Идроттспласта, қола медаль үшін матчты қоса алғанда бесеуі Стокгольм сыртындағы Расунда Идроттспласта, ал финалдық матчты қоса алғанда төртеуі Олимпиада стадионында өтті. Жеті команда екі турдан кейін, 30 маусымдағы ширек финалдық матчтармен аяқталатын іріктеуден өтті. Бұл командалар 1 шілдеден 5 шілдеге дейін сол үш стадионда алты матчтан тұратын серпіліс турнирінде бақ сынасты. Венгрия серпіліс турнирінің жеңімпазы атанды.
Football at the 1912 Summer Olympics was one of the 102 events at the 1912 Summer Olympics in Stockholm, Sweden. It was the fourth time that football was on the Olympic schedule. Great Britain won the gold medals, representing the United Kingdom of Great Britain and Ireland (whom the IOC credits). Replicating the 1908 tournament, Denmark won silver medals and the Netherlands won bronze medals. The Swedish Football Association ran the tournament, just as the English Football Association had organised the 1908 Olympic football competition in London, England. Three stadiums hosted the eleven matches of the main tournament from 29 June to 4 July 1912. Two were played at Tranebergs Idrottsplats in a suburb of Stockholm, five including the bronze medal match took place at Råsunda Idrottsplats, also outside Stockholm, and four including the final match were held at the Olympiastadion. Seven teams were eliminated in two rounds ending with the quarterfinal matches, 30 June, and these teams played off in a consolation tournament from 1 July to 5 July, comprising six matches at the same three stadiums. Hungary won the consolation tournament.
Турнирдің өту барысы
Турнирдің бірінші раундында Швеция құрамасы алғашқы матчта Нидерландыға қарсы шығып, жарыстан шықты. 30 минут қалғанда 1–3 есебімен ұтылып бара жатқан Швеция, голландиялық ойыншы Ян Востың қосымша уақытта соққан голынан кейін 4–3 есебімен ғана жеңілді. Tranebergs Idrottsplats стадионында Австрия футбол шебері Хуго Мейсл төрешілік етті, ал Финляндия да қосымша уақытта Италияны жеңді. Екінші раундта Финляндия тағы да жеңіске жетті, бұл жолы бірінші раундта жеңіске жеткен Ресей құрамасын ұтты. Осы кезеңде Ұлыбритания құрамасы жарысқа қосылып, Олимпиада стадионында Венгрияға қарсы ойнауға тікелей ілікті. Ұлыбритания құрамасының капитаны – 1908 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында Ұлыбританияның алтын медаль жеңіп алған құрамында болған, «Челси» клубының рекордты гол соққан орталық шабуылшысы Вивиан Вудвард болды. Алты гол соққан Харрольд Уолденнің басшылығымен Ұлыбритания Венгрияны 7–0 есебімен жеңді. Жарымфиналда Уолден төрт голдың барлығын соғып, Ұлыбритания Финляндияны 4–0 есебімен ұтты. Екінші жартылай финалда Дания Нидерландыны 4–1 есебімен жеңді; нидерландылықтардың жұбаныш голын Дания қорғаушысы Харальд Хансен, нидерландылық қақпашы Софус Хансеннің қақпасына енгізді. Екінші рет финалда Ұлыбритания мен Дания кездесті, және 1908 жылғыдай, Ұлыбритания атынан шыққан команда алтын медальдарды жеңіп алды, бірақ бұл ойын 4–2 есебімен аяқталған бұрынғы матчтан да тартысты болды. Ереже бойынша ойынға алмастыруға рұқсат болмағандықтан, Дания құрамасы 30-шы минуттан кейін Шарль Бухвальд жарақат алып, тағанмен алаңнан шығарылғаннан кейін 10 ойыншымен ойнады. Турнирмен бірге өткізілген, көңіл көтеру турнирінде бірінші және екінші раундтардың жеңілгендері бақ сынасты, нәтижесінде Венгрия жеңіске жетті, бірақ турнирдің алғашқы үш орын алғандарына медальдар тапсырылмады. Неміс ойыншысы Готфрид Фукс Германия құрамасының Ресейге қарсы өткен матчында 10 гол соғып, (1908 жылғы Олимпиада ойындарында Даниялық Софус Нильсен орнатқан) халықаралық матчтағы ең көп гол соққан ойыншының рекордын қайталады; бұл рекорд 2001 жылға дейін сақталды.
In the first round of the tournament, the hosts from Sweden went out in the opening match against the Netherlands. Fighting back from a 1–3 deficit with half an hour to go, Sweden only lost 4–3 on a goal scored by Dutch player Jan Vos in extra time. At Tranebergs Idrottsplats, Austrian football pioneer Hugo Meisl was the referee as Finland beat Italy, also in extra time. In the second round, Finland won again, this time beating Russia, who had received a bye in the first round. By this stage, Great Britain team entered the contest, drawn to play against Hungary at Olympiastadion. Great Britain was captained by Vivian Woodward, a record scoring centre forward from Chelsea, who had formed part of Great Britain's gold medal winning side of the 1908 Summer Olympics. Led by forward Harold Walden, who scored six goals, Great Britain defeated Hungary by 7–0. In the semi final round, Walden scored all four goals as Great Britain defeated Finland 4–0. In the other semi final Denmark beat the Netherlands 4–1; the Dutch consolation goal put behind goalkeeper Sophus Hansen by Danish defender Harald Hansen. For the second successive time, the final would pair Great Britain with Denmark, and like in 1908, the team representing Great Britain would win gold medals, although this game would be closer than the 4–2 score line suggested. With no rule allowing substitutions, Denmark played with ten men after the 30th minute when Charles Buchwald was injured and had to be taken from the pitch on a stretcher. A consolation tournament ran conjunctively with the tournament proper paired the losers of the first and second rounds, and was eventually won by Hungary, although no medals were awarded for the top three finishers in that tournament. German player Gottfried Fuchs equalled the record for most goals in an international (set by Dane Sophus Nielsen in the 1908 Olympics) with 10 goals for Germany against Russia; this record stood until 2001.