Кіріспе
Девондағы ауыл, Англия
Кловелли (/ˈklɒvɪli/) – Англияның Девон графтығындағы Торридж ауданындағы жеке меншік порты бар ауыл. 1983 жылы анасынан мұра еткен Джон Раусқа бұл елді мекен мен оны қоршаған жерлер тиесілі. Ол 1738 жылдан бері ауылды басқарып келе жатқан Хамлин әулетіне жатады. Солтүстік Девон жағалауының орманды теңіз жартастарына салынған бұл ауылдың крутой еңісте жатқан, жаяу жүргіншілерге арналған, көне сәулетпен әсемделген басты көшесі бар. Еңістің күшті болуына байланысты, тауарлар мен жүктерді Кловелли шығанағынан тасымалдау үшін есектер (қазір көбінесе шаналармен алмастырылған) пайдаланылған. Ауылға келушілер келушілер орталығы арқылы кірген кезде паркинг, екі мұражай, Кловелли Корт саябағы және аудиовизуалды тарих туралы нұсқаулықты қамтитын кіру ақысын төлеуге міндетті. Ауыл – туристер көп баратын орын және жыл сайынғы Лобстер мен Ирек фестиваліне ұя болады. 2011 жылғы халық санауы бойынша, приходта 443 адам тұрады, бұл 2001 жылғы санақтан 50 адамға кем. Ланди аралы Кловелли шығанағы сайлау округінің құрамына кіреді.
Тарих
Бұл аймақта темір дәуірінен бері адамдар қоныстанған, себебі ауылдың солтүстік-батысында Уиндбери төбесінде төбе бекінісі орналасқан. 1066 жылы Англияны нормандықтар басып алғаннан кейін Кловелли иелігі Вильгельм Жеңімпаз саксондық иесінен сатып алынды. Ол "Домсдей кітабында" "Кловели" деп тіркелді. Вильгельм бұл ауылды әйелі Фландриялық Матильдаға сыйлады. 14 ғасырдың соңында, Ричард II патшалық құрған кезде, Кловелли иелігі судья сэр Джон Кэриге сатылды. Барлық Әулиелер шіркеуінде Кэри отбасының бірнеше ескерткіштері сақталған, олар тағы 400 жыл бойы иеліктің иелері болды. Ауыл 16 ғасырдың соңына дейін ауыл шаруашылығымен айналысқан аймақ болып қала берді, содан кейін Джордж Кэри тас жартасты орнатып, порт құрды. Бұл Девон жағалауының Аппледор мен Боскасл арасындағы бөлігінде кемелер үшін жалғыз сенімді пана болды. Ол сондай-ақ жартастың ішкі жағында балық сақтау қоймалары мен қоймалар салды, ал өзеннің жағасында, үстіңгі жазықтан жағалауға жалғыз жол болған шағын үйлер тұрғызды. Кэри Кловелиді балық аулау ауылына айналдыруға 2000 фунт стерлинг жұмсады. Жеке меншіктегі бұл ауыл 13 ғасырдың ортасынан бері үш отбасымен ғана байланысты. 1738 жылы Кловелли иелігі Хамлин отбасына өтті. 1901 жылы ауылда 521 адам тұрды. Кловелидің сақталуы Кристин Хамлиннің еңбегінің арқасында мүмкін болды, ол ауылды әдемілеу үшін ежелгі коттедждерді жаңартуға және кеңейтуге өзін арнады.
Құтқару қайықтары станциясы
Ауыл 1870 жылдан бері RNLI құтқару қайықтары станциясына ие. Қайық үйін салуға 175 фунт жұмсалды. 1988 жылы RNLI станцияны жапты. Жауабында, ауыл тұрғындары өздерінің құтқару қызметін ұйымдастырды. 1998 жылы RNLI станцияны қайта ашты. 2014 жылы Атлантик 85 класындағы құтқару қайығы орнатылды. Ол 2010 жылы өз өмірін өзі қиған Оксфорд студенті Тоби Рандлдің құрметіне аталды.
Сәулет
Ауылдың тас төселген көшесі бойындағы үйлердің көбі архитектуралық ескерткіштер тізімінде. 71 үйдің 50-ден астамы осы негізгі көшеде орналасқан. Тізімге енбеген ғимараттардың саны жеті ғана. Ауылдағы I санаттағы жалғыз ескерткіш – Барлық Әулиелер шіркеуі, оның кейбір бөлімдері соңғы нормандық дәуірге тән болуы мүмкін. II* санаттағы ғимараттар – 16-шы үй, сондай-ақ 45–47, 53–54 (53-ші үй «Crazy Kate's» деп аталады) және 59–61 үйлер.
Менеджмент
Clovelly Estate компаниясы ауылдағы барлық ғимараттардың иесі және ауылды күтіп ұстауға, сондай-ақ оның ерекшелігін сақтауға жауапты. Компанияны Хэмлин отбасының ұрпағы, Кловелли Кортта тұратын Джон Роус басқарады. Джон Роус – Stradbroke графының 5-ші графы Кит Роустың екінші некесінен туған жалғыз ұлы, оның әйелі – бұрынғы премьер-министр Х.Х. Асквиттің немересі Мэри Асквит.
Қол жеткізу
Ауылдың басты көшесіне автокөлікпен кіруге болмайды. Басты көшеге көлік кіре алмайтындықтан, тауар жеткізілімі шүйлікпен жүзеге асырылады. Оңтүстік-Батыс жағалау жолының ұлттық бағыты ауылдың жоғарғы жағынан өтеді. 2023 жылдан бастап ауылға кіру үшін, оның ішінде Кловелли сотының бақтарына және автотұраққа, ауылды күтіп ұстауға қаражат жинау мақсатында, әр адамға ақы алынады. Ересектерге кіру құны 9,50 фунт стерлинг, ал балаларға 5,50 фунт стерлинг. 7 жасқа дейінгі балалар тегін кіреді. Иттерді әрқашан баулы ұстау керек.
Белгілі тұрғындар мен мәдени дереккөздер
XVI ғасырдағы Кловеллидің Кэрисі Уинстон Грэмнің "Бөркіттер орманы" атты тарихи романында кездеседі. 18 ғасырдағы "Джон Грегг және оның қарақшылар мен кісі өлтірушілер отбасының тарихы" атты кітапшада "Човалей" (яғни Кловелли) бір кездері құрамындағы адамдар ойдан шығарылған каннибал-бандиттерден тұратын тайпаның мекені болғандығы айтылады. Грегг пен оның ондаған мүшеден тұратын отбасының іздері иттер арқылы табылып, үш отпен тірідей өртеліп өлтірілген. Олар "теңіз жағалауындағы үңгірде" тұрып, шамамен 1000 адамды өлтіргендігі айтылады. Жазушы Дэниел Коддт Кловелли шығанағының бір бөлігіне "Ібіліс асханасы" деген ат қойылғанын атап өтеді – "егер Грегг отбасының қорқынышты әңгімесіне сенім болса, бұл өте орынды атау". Алғаш рет қатерлі ісіктің денеде жергілікті пайда болып, кейін таралатынын болжаған хирург Кэмпбелл Де Морган (1811–1876) осы жерде дүниеге келген. Дж. М. В. Тернердің 1822 жыл шамасында салған Кловелли портының суреті Дублиндегі Ирландия Ұлттық галереясында ілуде. Романшы Чарльз Кингсли 1831–1836 жылдары бала кезінде осы жерде тұрған, ал оның әкесі, пастор Чарльз Кингсли, алдымен аға пастор, содан кейін ректор болып қызмет еткен. Кейін, 1855 жылы жарық көрген "Батысқа қарай!" романы Кловеллиге қызығушылықты арттырып, туристік саудасын дамытуға ықпал етті. 1838 жылғы 28 қазанда жексенбі күні Кловелли портынан 26 адамнан тұратын 12 балық аулау кемесі балық аулауға шықты. Бристоль арнасындағы қатыгез дауылдан кейін бір ғана кеме мен экипажы қайтып келді. Бұл оқиға келесі жылы "Кеме апаттарына ұшыраған теңізшілер қоғамын" құруға себеп болды, оның мақсаты: балықшылардың жесірлері мен жетімдеріне, сондай-ақ Ұлыбритания жағалауларында дауылдар мен кеме апаттарынан қаза тапқан қоғам мүшелеріне көмек көрсету; сонымен қатар, аталған жағалауларда кеме апатына ұшыраған теңізшілерге, сарбаздарға немесе басқа да мұқтаж адамдарға қажетті көмек беру. Жергілікті тұрғын Джозеф Харви Жюэлл мен оның әйелі Мэри Энн Жюэлл 1866 жылы "Генерал Грант" кемесі апатына ұшырағанда аман қалған он жолаушының екеуі болды. Қайырымдылық қоры қиын жағдайдағы теңізшілер қауымын қолдаумен айналысады. Кловеллиді Чарльз Диккенс "Теңізден келген хабарда" сипаттаған, ал Рекс Уистлер суреттеген, оның ауылдың суреттері Джозиа Веджвудтың қытай сервизінде пайдаланылған. Сьюзан Кулидждің "Жоғарғы аңғарда" (1890) кітабында, Кэти сериясының бір бөлігінде Кловеллиге бару туралы былай делінген: "Мүмкін, әлемде осыдан ерекше көше болмаса керек. Кішкентай ауыл зор жартастың жарығына салынған; "көше" – жарықтың түбі, оған адамның тапқырлығы бірнеше тасты қисық орналастырған, олардың арасында аяқ басып, құлайтын кезде ұстап алуға болатын қырқалар бар". Кловеллиді Рэджард Киплинг "Сталки және компания" романында жігіттер академиясының батысында орналасқан деп сөз еткен. Актер Джосс Экланд және оның әйелі Розмари 1989 жылы ауылдың шетінде орналасқан Higher Clovelly-де үй сатып алды. Экланд 2023 жылы қайтыс болғанға дейін сол жерде өмір сүрді; Розмари 2002 жылы қайтыс болды және олардың үйінің ауласына жерленді. Экланд қаланың жарнамалық бейнелерінде түсті және Кловеллиге деген сүйіспеншілігі мен байланысы туралы жиі айтты. 1973 жылы "Малахи шығанағы" фильмі көбінесе Кловеллиде түсірілді.
giving relief and assistance to the widows and orphans of fishermen; and of mariners, members of the Society, who lose their lives by storms and shipwreck on any part of the coasts of the United Kingdom, while engaged in their lawful occupations; and also to render necessary assistance to such mariners, soldiers, or other poor persons as suffer shipwreck upon the said coasts. Local resident Joseph Harvey Jewell and his wife Mary Ann Jewell were two of only ten passengers to survive the wreck of the General Grant in 1866. The charity is active supporting the seafaring community suffering hardship and distress. Clovelly is also described by Charles Dickens in "A Message from the Sea" and was painted by Rex Whistler, whose cameos of the village were used on a china service by Josiah Wedgwood. In Susan Coolidge's In the High Valley (1890), part of the Katy series, a walk into Clovelly is described: " –surely a more extraordinary thing in the way of a street does not exist in the known world. The little village is built on the sides of a crack in a tremendous cliff; the 'street' is merely the bottom of the crack, into which the ingenuity of man has fitted a few stones, set slant wise, with intersecting ridges on which the foot can catch as it goes slipping hopelessly down." Clovelly is mentioned in passing by Rudyard Kipling in Stalky & Co. as being located to the west of the boys' academy. Actor Joss Ackland and his wife Rosemary bought a property in Higher Clovelly on the outskirts of the village in 1989. Ackland lived there until his death in 2023; Rosemary died in 2002 and is buried in the grounds of their home. Ackland appeared in promotional videos for the town and spoke often of his love of and connection to Clovelly. In 1973 the film Malachi's Cove was shot largely at Clovelly.