Кіріспе

Сомерсеттегі ауыл, Англия.

Ауыл толығымен жергілікті хомстейден салынған. 15 ғасырдан бастап 20 ғасырдың басына дейін Монтакут үйінің Фелипс отбасының иелігінің орталық бөлігі болды. Ауылда әдемі ортағасырлық шіркеу бар, бұл жерде Клюниандық монастырь орналасқан, оның қақпасы қазір жеке тұрғын үйге айналдырылған. Ауылдың орталығында "Боро" деп аталатын үлкен алаң бар, оның төңірегінде көркем коттедждер мен Пэлипс Армс пабы орналасқан; ауылда тағы бір қоғамдық үй және қонақ үй бар, ол Король Армс деп аталады.

Номенклатура

Ауыл өзінің атын Оңтүстік-Батыстан ауылды қарастыратын конус тәрізді төбе – Сент-Михаэль төбесінен алады. 1086 жылға дейін бұл төбе латын тілінде Монс Акутус деп аталып, «Өршікті тау» деген мағынаны білдірген. 1086 жылғы «Domesday Book» кітабында «Монтагуд» деп тіркелген, және Бископстоун иелігінің құрамында болған: Ipse Comes (Moriton) tenet in dominio Biscopestone et ibi est castellum eius quod vocatur Montagud. («Мортен графының өзі Бишопстоунды иеленген, және онда Монтагуд деп аталатын қамалы бар»). Бископстондағы графтың вассалының бірі «Domesday Book» кітабында «Дрого» деп аталған, ол Дрого (Дрю) де Монтегю деп саналады – көрнекті англо-нормандық де Монтегю әулетінің ең ерте ағылшын тегі. Де Монтегю әулеті Сомерсеттегі әртүрлі иеліктерге ие болған, соның ішінде Монтекуттің солтүстік-шығысында 14 миль қашықтықта орналасқан Шептон Монтегю және төбенің оңтүстік-шығысына қарай 300 метрде орналасқан Бишопстон. Кейін Бишопстон Монтакью аббаттығының орнына айналды, ал Монтакью ауылы мен приход оның төңірегінде қалыптасты. Де Монтегю әулетінің тегін Нормандиядағы, қазіргі Монтегу-ле-Буа, Котанс округінде орналасқан иеліктерінен алғандығына сенімді, және 1715 жылы баласыз қайтыс болған Себастьен де Монтегюдің өліміне дейін әулеттің француз тармағының иелігінде болды. 1889 жылғы «Battle Abbey Roll» кітабындағы Кливленд герцогинясының айтуынша: «(Дрого де Монтегю) Мортен графының қосылында Англияға келді, және одан үлкен жерлер алды, граф немесе оның ұлы Уильям Бишопстон иелігінде салған қамалдың күзетін алды, және оның орналасқан жеріне байланысты Монте Акуто деп аталды». Римдіктер бұл бекініске қысқа ғана уақытқа ие болды, содан кейін жақын маңдағы Илчестерге (Линдинис) тұрақты гарнизонға көшті, және ауылдан батысқа қарай бірнеше шақырым жерде Фоссе Жолын салды. 20 ғасырдың басында Бэтмур қорасының жанында римдік вилла қазылып, кең мозаика табылды. Бұл жер жеткілікті түрде қорғалмағандықтан, соңғы 40 жылда терең жырту және шлам инъекциясы салдарынан зақымданған болуы мүмкін. Сакстар бұл жерді бастапқыда Логаресбург деп атаған, кейін ол Бишопстоун («Бишоптың қаласы», яғни «Бишопқа тиесілі мүлік») немесе Бишэпстоун деп аталды, бұл атау бүгінге дейін «Бишопстон» деп аталатын көше ретінде сақталған. 1066 жылғы нормандық жаулап алудан бұрын оған ие болған соңғы англосакстар Тофиг (1043 ж. қайтыс болды), содан кейін оның ұлы Ательстан (немесе Этельстан) және немересі Асгар болды. Тофиг Дания королі Кнуттың сталлері (сарайдағы лауазым иесі) болған. Жергілікті дәстүр Тофигті «Кнуттың туын көтеріп жүрушісі» ретінде еске алады. 1030 жылы (кейбір жазбаларда 1035 жылы) шайтанның қайда қазу керектігін айтқан бірнеше арманына сәйкес жергілікті темірші Сент-Михаил төбесінде көмілген қара кремень тәні немесе Киелі Родты тапты. (Бірнеше ерте нұсқаларда екі қара кремнезден жасалған екі айқыш табылған, бірі үлкен, бірі кішкентай. Екінші айқыш ағаштан жасалған, оның жанында қоңырау мен кітап/жиындардың көшірмесі бар.) Тофиг өмірлік өлшемдегі айқышқа (немесе айқыштарға) арбаға жүктіріп, содан кейін оған тиесілі болатын бірнеше бағыттарды атады. Арбаны тартқан өгіздер (әңгіменің бір нұсқасында алты қызыл және алты ақ) ол Эссекстегі Уолтхэмге дейін қозғалудан бас тартты, онда Тофигтің аңшылық үйі бар еді. Содан кейін олар жолға шығып, Уолтамға жеткенше тоқтамай жүрді. Олар тоқтаған жерде Тофиг сол жерде аббатхана салуды шешті. Осы аралықта Тофиг Валтемдегі шіркеуді қайта салып, крестке ие болды, оған өзінің семсерін берді, ал екінші әйелі Гитха (немесе Глитха), Осгод Клаптың қызы, фигураны тәжмен, алтын және асыл тастармен әшекейледі. Крест діни саяхаттардың, әсіресе Гарольд Годвинсонның, нысанасына айналды. 1042 жылы 8 маусымда Ламбет қаласында Тофигтің үйлену тойында король Хартакнут «сусындап тұрған кезде» кенеттен конвульсиядан қайтыс болды. «Киелі крест» - Стемфорд Бридж және Гастингс шайқастарында Харольд әскерлерінің ұрыс айқайы болды. Қасиетті Род Харольдтың Гастингстегі жеңісін алдын ала айтты деп айтылады: Стемфорд Бридж шайқасынан оралғанда ол Уолтхам Аббатханасында дұға етуге тоқтады, ал аңыз бойынша, крест қабырғадан «иіліп» кетті, бұл апаттың белгісі ретінде қабылданды. Кішірек айқыш «Киелі тамыры» болып, оны Шотландияға Валтем абатханасынан Санкт-Маргарет апарып әкеткен деген болжамдар бар. Кейбірлер бұл ескерткіштерді Ариматеялық Жүсіптің қабірі деп ойлайды. 1043 жылы Тофиг қайтыс болғаннан кейін оның иеліктері оның ұлы Ательстанға (немесе Этельстанға), содан кейін немересі Асгарға өтті. 1066 жылғы шабуылдан кейін оны Мортен графы Роберт ұстады, ол 1068 жылы Сент-Михаил төбесінде Монтакут қамалының (Монс Акутус) мотта және бекінісін салды. Бұл қамалдың орны жеңілген сакстарға наразылық білдіру үшін таңдалған, өйткені бұл Тофигтің «Киелі Род» крестін тапқан жері болды. Роберт кейіннен жақын маңдағы жерде Клюний аббаттығын құрды. Монтакью приході Тинтинхулл жүздігінің құрамына кірді. Монтакут қамалы 1069 жылы Сомерсет, Дорсет және көршілес аймақтардан келген сакстардың көтерілісшілерімен қоршауға алынды, және оны құтқару үшін Лондон, Винчестер және Солсбери нормандық гарнизондарынан тұратын үлкен күштерді жинау қажет болды. Англиялық қаза болғандар ауылдың батысындағы еңісті даладағы «Under Warren» деп аталатын үлкен қабірге көмілді. Ауылдық дәстүр бойынша, төбеде екі бекініс салынған: біріншісі мотта және бекінісі бар ағаштан жасалған қабықша тәрізді бекініс, кейін тас қамалмен ауыстырылған. Алайда, екі құрылыстың да бар екенін дәлелдейтін аз ғана мәлімет бар, тек приход тізіміндегі екі жүк тас Мартөк көршілес приходімен алынғаны туралы жазба бар. Кейін бұл қамалдың орнына Сент-Михаэльге арналған шіркеу немесе капелла салынды. Төбедегі қазбалар шектеулі және қорытындысыз болды. 1760 жылы Эдвард Фелипс V салған сарай мұнарасы қазір төбеде орналасқан. Сент-Михаэль мұнарасы деп аталатын бұл мұнара Монс Акутуста орналасқан, бұл бұрынғы қамалдың орны. Ақ тастан салынған мұнараның диаметрі шамамен 5 метр, биіктігі 15 метр, содан кейін қарапайым бағаналы платформаға айналады, оған 52 сатықты спиральды баспалдақпен көтерілуге болады. Бұл мұнара II санаттағы ескерткіш ретінде тіркелген және тарихи ескерткіш ретінде қарастырылған. Ауылдық аңыздарда мұнара туралы әңгімелер бар. Бірі – мұнара мен Монтакью үйі арасындағы жасырын туннельдің болуы туралы. Бұл туннель ешқашан табылған жоқ және бұл нормандық қамалдың қалдықтары туралы халық жады болуы мүмкін. Екіншісі – Фелипс отбасының қызы әкесінің қалауына қарсы үйленуге тырысқандықтан мұнарада құлыпқа алынған. Сент-Михаил төбесіне мотта және бекініс жұмыстары салынған, Сомерсет округінің археологтар тобы бұлар шарап өсіру террасалары екенін дұрыс емес тұжырымдады. Шарап террасалары шындығында жақын орналасқан Хеджкок төбесінің солтүстік беткейінде орналасқан. Ауылдың ішінде екі тастастық үйлер орналасқан, екеуі де Батемор қорасының жанында орналасқан. Бірі – Виткомб/Уиткомб ауылы, Батемордан Хай Вудқа дейін Виткомб аңғары арқылы өтетін римдік жолдың бойында орналасқан. Бірнеше ғимараттардың негіздері әлі де сақталған және қазылған. Жергілікті жерде Виткомб жұмалық аурудан зардап шеккен ауыл ретінде еске алынады. Екінші үй Батемор қорасының солтүстік жағында, ежелгі ойыс жолдың (қазір толып қалған) «Foister's Gully» төменгі жағында орналасқан. Бұл жердің қалдықтары аз және қазылмаған, бірақ Англияда тірідей дарға асылған соңғы адам болған Ричард Фостер/Фостер/Форстердің тұрғын үйі болған болуы мүмкін. Оның кейбір кісі өлтірулері осы ауданда болған деген әңгімелер бар. Сондай-ақ Виткомб аңғарында, «Fairyland» деп аталатын даламен шектесетін биік жерде…

Басқару

Қауымдық кеңес жергілікті мәселелерге жауапты, соның ішінде жылдық алымды (жергілікті салықты) белгілеу, кеңестің операциялық шығындарын жабу және қоғамдық бақылау үшін жылдық есептерді дайындау. Қауымдық кеңес жергілікті жоспарлау өтінімдерін бағалайды және қылмыс, қауіпсіздік және көлік мәселелері бойынша жергілікті полициямен, аудандық кеңес қызметкерлерімен және көршілік қадағалау топтарымен бірлесе жұмыс істейді. Сондай-ақ, кеңестің міндеттеріне қауымдық нысандарды күтіп ұстау және жөндеу жобаларын бастау, сондай-ақ аудандық кеңеспен жолдарды, дренажды, жаяу жолдарды, қоғамдық көлікті және көше тазалауды күтіп ұстау және жақсарту мәселелері бойынша консультациялар жүргізу кіреді. Табиғатты қорғау мәселелері (ағаштар мен ескерткіштерді қоса) және экологиялық мәселелер де кеңестің жауапкершілігінде. Ауыл 1972 жылғы Жергілікті Өзін-Өкіметтендіру Заңына сәйкес 1974 жылдың 1 сәуірінде құрылған Оңтүстік Сомерсет әкімшілік округіне кіреді, бұрын Йеовил ауылдық округінің құрамында болған. Аудандық кеңес жергілікті жоспарлау және құрылыс бақылауы, жергілікті жолдар, кеңес тұрғын үйлері, экологиялық денсаулық сақтау, базарлар мен жәрмеңкелер, қоқыс жинау және қайта өңдеу, зираттар мен крематорийлер, демалыс қызметтері, саябақтар және туризмге жауапты. Сомерсет округі кеңесі білім беру, әлеуметтік қызметтер, кітапханалар, басты жолдар, қоғамдық көлік, полиция және өрттен қорғау қызметтері, сауда стандарттары, қалдықтарды кәдеге жарату және стратегиялық жоспарлау сияқты ең ірі және ең қымбат жергілікті қызметтерді басқаруға жауапты. Ауыл «Сент-Мишель» сайлау округіне жатады. Марток ең көп халқы бар аймақ болғанымен, округ солтүстіктегі Тинтинхаллдан өте, Йео өзеніне дейін созылады. 2011 жылғы халық санауы бойынша осы округтің жалпы саны 2307 адамды құрады. Бұл сонымен қатар Ұлыбритания Парламентінің Өкілдер палатасында өкілдігі бар округтік сайлау округінің бір бөлігі болып табылады. Ол бірінші кезеңде жеңіске жеткен сайлау жүйесі бойынша бір Парламент мүшесін (депутатты) сайлайды.

География

Ауылдың шығысында шөптесін саябақ кеңістігі жатыр; бұл Монтакут үйіне шығыс жақтан келу жолын құрады, бірақ қазір саябақ арқылы өтетін жол қолданылмайды. Монтакут иелігімен байланысты болғанымен, саябақ көбінесе көршілес Одкомб ауылының шегінде орналасқан. Ауылдың оңтүстігінде, Вудхаус-Лейнмен және Парк-Лейн мен Холлоу-Лейннің римдік жолдарымен шектелген ескі Елік саябағы бар: ол «Леди-Уолк» деп аталатын ормандық жолмен Жоғары саябақ пен Төменгі саябаққа бөлінген. Ауылдағы ең көне сақталған жол – Аббатхана қақпасының алдынан Хэм төбесіне дейінгі жол, ол Хэм төбесінің қорғаныс бекіністері арқылы өтеді. Бұл жол Станчестер (римдік вилла орны) бағытындағы тағы бір болжамды римдік жолмен қиылысады. Уоррен (тасталып қалған елді мекен) Батемор (римдік вилла) Виткомб (тасталып қалған елді мекен) Нортон-Лейн — Хай Вуд. Тағы бір ежелгі жол Бородан солтүстік-шығысқа қарай Илчестерге қарай бағытталған, ол тұрғын үйлердің орналасуынан көрініп тұр, бірақ саябақ арқылы өтетін маршруты жоғалған. Бұл және Хэм төбесіне баратын жол, мүмкін, Ильчестер мен Хэм төбелерінің арасындағы римдік жолды көрсетеді, бірақ олар одан да ертерек болуы мүмкін. Хэм-Хилл – ескерткіш, темір дәуіріндегі төбе және римдік орындарынан басқа, ерекше ғылыми қызығушылық тудыратын геологиялық нысан (SSSI), жергілікті табиғат қорығы және ауылдық саябақ. Геология жануарлар, құстар, жәндіктер, бауырымен жорғалаушылар мен қосмекенділердің, сондай-ақ лишайлар, саңырауқұлақтар, папоротниктер мен гүлді өсімдіктерде тіршілік ететін кең түрлерді қамтиды.

Климат

Оңтүстік-Батыс Англияға тән Монтакьютте елдегі басқа аймақтарға қарағанда ылғалды және жұмсақ климат басым. Жылдық орташа температура шамамен алғанда, маусымдық температура өзгерісі Ұлыбританияның көп бөлігіне қарағанда аз, себебі жақын маңдағы теңіздің температурасының әсері бар. Шілде және тамыз айлары ең жылы болып табылады, орташа күндізгі максималды температура шамамен қыс айларындағы орташа ең төменгі температура немесе болады. Көп жылдар бойы шіркеу ауласында танылмаған англосаксондық Хамстон шрифті жатыр, бірақ қазір ол Тюдор дәуіріндегі шрифтінің орнына қайта орнатылды. Реформация кезінде құлаған Клюний Монтакьют монастырынан қазір тек қана бұрыс аталатын "Эбби қақпасы" (жеке тұрғын үй) және оған жалғасқан ыстық су тобы мен көгершіндер үйі ғана қалды. Монастырдың бұрынғы емханасы – 15 ғасырға жататын II санаттағы сабаннан жасалған "Монах үйі" де жеке тұрғын үй болып табылады. Монастырдың нақты орны белгісіз: шіркеудің артындағы бетегелес жер оның орны болуы мүмкін, алайда 1975-76 жылдардағы құрғақшылық кезінде Hollow Lane маңындағы "Жоғарғы Медс" алаңында бұрын қиратылған үлкен ғимараттың іздері анық көрінді. Қамал қиратылғаннан кейін Сент-Михаил төбесінде шіркеу салынды, ол Сент-Михаилға арналды. Қазір ештеңе қалмады. Сент-Михаилге арналған төбелер батыс аймағында кең таралған (мысалы, Гластонбери Тор, Сент-Михаил тауы) және христиан дінінен бұрынғы діни шығу тегін көрсетеді.

Атақты тұрғындар

Бұзылған Монтакьют монастырын 1542 жылы ақын Томас Уайт патша Генрих VIII-ден алды. Ол қайтыс болғаннан кейін 1544 жылы оның ұлы Томас Уайт-Кіші, ақынның сүйіктісі Элизабет Дарреллге және олардың жас ұлы Фрэнсиске берді. Олар көп ұзамай сонда тұрып қалды. Өзі білген ақын және қасиетті музыканың композиторы Томас Шоль (1759-1823) осы ауылда өмір сүрді. 1885-1918 жылдар аралығында Монтакьют викарі преподобный Чарльз Фрэнсис Поуис (1843-1923) болды, ол жазушылар Джон Коупер Поуис, Льюэллин Поуис және Теодор Фрэнсис Поуистің әкесі еді. Олардың қарындасы, тағы бір жазушы Филиппа Поуис Монтакьютте дүниеге келді. Джон Коупер Поуистің 1915 жылы жарық көрген "Wood and Stone" романындағы Невилтон ауылы Монтакьютке негізделген.