Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Португалиялық фадо әншісі (1920–1999)
Portuguese fado singer (1920–1999)
Амалия да Пиедаде Ребордао Родригес GCSE, GCIH (23 шілде 1920 – 6 қазан 1999), көбінесе Амалия Родригес (ɐˈmaliɐ ʁuˈðɾiɣɨʃ) немесе жай ғана Амалия деп танылады, португалиялық фадиста (фадо әншісі) болған. Ол "Фадо королевасы" ("Rainha do Fado") атымен белгілі болды және фадоны әлемге танымал етуде маңызды рөл атқарды, сондай-ақ өмірі бойы халықаралық сапарлар жасады. Амалия тарихындағы Португалияның ең көп сатылатын әртісі болып табылады. Ол Португалиядағы монархияны қайта орнатуды қолдады. Ол берілген католик болған, бұл оның музыкасында да көрініс тапқан.
Amália da Piedade Rebordão Rodrigues GCSE, GCIH (23 July 1920 – 6 October 1999), better known as Amália Rodrigues (ɐˈmaliɐ ʁuˈðɾiɣɨʃ) or popularly as Amália, was a Portuguese fadista (fado singer). She was known as the 'Rainha do Fado' ("Queen of Fado") and was instrumental in popularising fado worldwide and travelled internationally throughout her career. Amália remains the best selling Portuguese artist in history. She advocated the restoration of the monarchy in Portugal. She was a devout Catholic, which was reflected in her music.
Ерте өмір
Расмий құжаттар оның туған күнін 23 шілде деп көрсеткенмен, Амалия өзінің туған күні 1 шілде 1920 жыл екенін айтқан. Родригестің крещение туралы куәлігі Фандао приход шіркеуінде сақталады. Бұл құжат әншінің қайтысынан кейін, Сальвадо Дж. Травассостың жүргізген тергеуі барысында табылғаннан кейін Фандао журналында жарияланды. Ол Португалияның Лиссабон қаласындағы Пена ауылында дүниеге келген. Оның әкесі Альбертино де Жесус Родригес бастапқыда Португалияның орталық аймағындағы Каштелу-Бранку ауданынан, ал анасы Люсинда да Пиедаде Ребордао, сондай-ақ Каштелу-Бранку ауданындағы Фандао приходынан шыққан. Оның анасының әулеті Соуто да Каса, Фандао приходындағы жерде тамыр тартқан, онда Родригестің әкесі темірші болып жұмыс істеген. Жозе Филипе Дуарте Гонсалвестің куәлігіне сәйкес, оның әпкесі Селесте Лиссабонда дүниеге келген (басқа бір баланың қайтысынан басқа). Родригес кедейлікте өсті және Лиссабонның портында жеміс сату сияқты уақытша жұмыстар істеді.
Even though official documents give her date of birth as 23 July, Amália herself maintained that her birthday was actually 1 July 1920. The baptism certificate of Rodrigues is in the Parish Church of Fundão, and the document was published in the Journal of Fundão after the singer's death, following its discovery in an investigation by Salvado J. Travassos. She was born in Pena, a parish of Lisbon, Portugal. Her father was Albertino de Jesus Rodrigues, originally from the Castelo Branco district in Central Portugal, and her mother was Lucinda da Piedade Rebordão, of Fundão parish, also in the Castelo Branco district. Her maternal family had roots in Souto da Casa, a parish in Fundão, where Rodrigues's grandfather worked as a blacksmith. According to the testimony of José Filipe Duarte Gonçalves, her sister, Celeste, was born in Lisbon (in addition to another child who died). Rodrigues grew up in poverty and doing odd jobs such as selling fruit on Lisbon's quays.
Әнші мансабы
Родригес 1935 жылы ән айтуды бастады. Оның фадо сахнасындағы алғашқы кәсіби өнері 1939 жылы болды, ол сахналық қойылымдарда қонақ ретінде өнер көрсетті. Сол шақта ол классикалық білімі бар композитор Фредерико Валериомен танысты, ол Амалияның әлеуетін танып, оның үшін арнайы оркестрлік қосымдармен көптеген әуендер жазды. Мысалы, "Fado do Ciúme", "Ai Mouraria", "Que Deus Me Perdoe" және "Não Sei Porque Te Foste Embora" сияқты әндер. 1940 жылдардың басында Амалия Португалияда әйгілі әншіге айналды. Родригес 1946 жылы "Капас Неграс" атты алғашқы фильмінде, ал одан кейін оның ең танымал фильмі "Фадо" (1947) фильмінде түсті. Ол Испания мен Бразилияда (онда 1945 жылы ол бразилиялық Continental лейблінде алғашқы жазбаларын жасады), сондай-ақ Париж (1949) қаласында, онда ол тұрды, танымал болды. 1950 жылы Маршалл жоспарының халықаралық қайырымдылық шараларында өнер көрсеткен кезде ол "Португалиядағы сәуір" әнін ("Коимбра" деген түпнұсқа атауымен) халықаралық көрермендерге таныстырды. 1950 жылдардың басында португал ақыны Дэвид Мурао Феррейраның қатысуы оның мансабында жаңа кезеңді бастады, онда жетекші ақындар оның үшін арнайы өлеңдер жазды.
Rodrigues started singing around 1935. Her first professional engagement in a fado venue took place in 1939, and she was a guest in stage revues. Around that time she met Frederico Valério, a classically trained composer who recognised Amália's potential and composed numerous melodies especially designed for her adding orchestral accompaniments. Such as 'Fado do Ciúme', 'Ai Mouraria', 'Que Deus Me Perdoe', and 'Não Sei Porque Te Foste Embora.' By the early 1940s, Amália had become a famous singer in Portugal. Rodrigues began acting with a debut film in 1946 titled 'Capas Negras' followed by her best known movie, 'Fado' (1947). She gained popularity in Spain and Brazil (where, in 1945, she made her first recordings on Brazilian label Continental) where she spent some time and Paris (1949) where she resided. In 1950, while performing at the Marshall Plan international benefit shows, she introduced the song 'April in Portugal' to international audiences, under its original title "Coimbra". In the early 1950s, the involvement of Portuguese poet David Mourão Ferreira marked a new phase in her career where leading poets were writing specifically for her.
Халықаралық мансап
Амалия Родригес 1943 жылы Мадридтегі португал елшісі Педро Теотонио Перейраның гала-кешінде өнер көрсету үшін алғаш рет шетелге сапар шекті. Оған әнші Хулио Проэнса және музыканттар Армандиньо мен Сантос Морейра қосылды. Ол 1945 жылы Бразилияда өнер көрсетіп, алғашқы жазбаларын жасады, 1950 жылы Берлинде, сондай-ақ Мексика мен Францияда тамашалады. 1953 жылы ABC телеарнасында ол американдық телевидениеде алғаш рет пайда болған португал суретшісі болды. 1954 жылы Голливудтың «Мокамбо» клубында ән шырқады. Родригес Анри Вернеуилдің «Лиссабон ғашықтары» (Les Amants du Tage) фильмінде эпизодтық рөлде ойнады. Францияда ол Португалиядағыдай танымал болды және беделді Париждің «Олимпиа» залында өнер көрсетті. Бұл 1957 жылы Париждің «Олимпиа» театрында Амалия Родригестің тікелей эфирдегі «Португалияның ұлы Амалиясы» альбомының жарық көруіне әкелді. Францияда 1950-1960 жылдары теледидарда өнер көрсетіп, танымал суретші атанды. Шарль Азнавур оның үшін француз тілінде 'Aie Mourir Pour Toi' фадосын жазды, ал ол өзінің әндерінің француз тіліндегі нұсқаларын жасады (мысалы, «Коимбра» – «Avril au Portugal» болып аударылды). Ол 1956 жылдан 1992 жылға дейін 10 маусым бойы «Олимпиа» сахнасында өнер көрсетті. Кейде ғана ән салатынын мәлімдеді. 1962 жылы ол қайта оралып, жазба жасауға және ақырын темппен тікелей эфирде өнер көрсетуге көшті. Оның 1962 жылғы «Амалия Родригес» альбомы француз композиторы Ален Оулманмен (1929–1990) бірлесіп жасалды, ол оның негізгі ән жазушысы және музыкалық продюсері болды. Ол «Busto» (Bust) деп аталатын фадоның қосалқы түрін жасауға арналған әуендер жазды. Родригес сонымен қатар «Амалия Родригес» альбомында өзінің өлеңдерін («Estranha Forma de Vida») және Педро Хомем де Мелло мен Давид Мурао Феррейра сияқты басқа ақындардың өлеңдерін орындады. Бұл альбом «Povo Que Lavas no Rio», «Maria Lisboa» және «Abandono» сияқты оның визиттік карточкасына айналған әндерін таныстырды. Солшыл зиялы Оулман 1966 жылы Португалияның саяси полициясы (PIDE) тарапынан тұтқындалып, елден қуылды, бірақ ол Амалияға көмектесуін жалғастырды. Ол Израильде, Ұлыбританияда, Францияда сахналық мансабын жаңартты және 1966 және 1968 жылдары Андре Костеланецпен бірге Голливуд Боулдағы «Променад» концерттеріне және Нью-Йоркке қайта оралды. Ол бұрынғы КСРО және Румынияда да өнер көрсетті.
Amalia Rodrigues travelled abroad for the first time in 1943, to perform at the Portuguese ambassador in Madrid Pedro Teotónio Pereira's gala party. She was accompanied by singer Júlio Proença and musicians Armandinho and Santos Moreira. She performed in Brazil in 1945 where she made her first recordings, in Berlin in 1950 and also performed in Mexico and France. She was the first Portuguese artist to appear on American TV on ABC in 1953. She sang at Hollywood's Mocambo club in 1954. Rodrigues appeared in Henri Verneuil's film The Lovers of Lisbon (Les Amants du Tage), in a supporting role. In France she was almost as popular as in Portugal, and she performed at the prestigious Parisian Olympia hall. This led to the release of the album Portugal's Great Amália Rodrigues Live at the Olympia Theatre in Paris, in 1957. In France during the 1950s–1960s she performed on television and became a well known artist. Charles Aznavour wrote a fado in French especially for her 'Aie Mourir Pour Toi' and she created French versions of her own songs (e. g. Coimbra became Avril au Portugal. She performed at Olympia for 10 seasons between 1956 and 1992. She then said she would sing only once in a while. She returned in 1962 concentrating on recording and performing live at a slower pace. Her comeback album, 1962's Amália Rodrigues, was with French composer Alain Oulman (1929–1990), who was to become her main songwriter and musical producer. He wrote melodies for creating a Fado sub genre known as 'Busto' (Bust). Rodrigues also began to sing her own poems ('Estranha Forma de Vida') on Amália Rodrigues, as well as poems written by other poets, such as Pedro Homem de Mello and David Mourão Ferreira. This album also established her signature songs like 'Povo Que Lavas no Rio', 'Maria Lisboa' and 'Abandono'. Oulman, a left wing intellectual, was arrested by Portugal's political police (known as PIDE) in 1966, and forced into exile, but he continued contributing for Amália. She resumed her stage career singing in Israel, the UK, France, and returning to the US for Promenade Concerts at the Hollywood Bowl, and New York City, accompanied by Andre Kostelanetz, in 1966 and 1968. She also sang in the ex USSR and Romania.
Актерлік мансап
Ол өзінің актерлік карьерасын "Sangue Toureiro" (1958) және "Fado Corrido" (1964) сияқты фильмдерде жалғастырды. Родригес 1964 жылы Карлос Вилардебоның Херман Мелвиллдің әңгімесі негізінде түсірген "Қолымдалған аралдар" көркем фильмінде ойнады. Ол 1965 жылы 16 ғасыр ақыны Луис де Камоэстің өлеңдерін жазды, бұл жазба газет беттерінде көптеген пікір-таластарға себеп болды. 1968 жылы шыққан "Vou dar de beber à dor" әні барлық сату рекордтарын бұзды, ал 1970 жылғы "Com que voz" альбомы бірнеше халықаралық сыйлыққа ие болды. 1947 жылы "Фадо" фильмі үшін Португалияның үздік әйел актрисасы сыйлығын алғаннан кейін, ол 1965 жылы ән айтпаған фильмде Португалияның үздік әйел актрисасы ретінде тағы да марапатталды. Ол басқа жанрларда да өнер көрсетті: оркестрмен бірге өзінің ескі әндерін жазды, джаз саксофонисі Дон Бьяспен "Encontro" (1968) альбомын жазды, сондай-ақ Норри Парамор оркестрімен "Amália On Broadway" атты американдық әндер альбомын жазды, онда "Summertime" және "The Nearness of You" әндері де бар. 1960 жылдардағы маңызды альбомдардың бірі – "Com Que Voz" (1969) болды, ол оның көптеген сәттілерін қайта жаңғыртып, португал тілінде сөйлейтін ақындардың өлеңдері мен Ален Оулманның музыкасынан жаңа туындыларды қосты. Родригес 1960 жылдары вокалдық және орындаушылық шеберлігінің биігіне жетті.
She continued her acting career, in films like 'Sangue Toureiro' (1958), and 'Fado Corrido' (1964). Rodrigues appeared in Carlos Vilardebó's 1964 arthouse film The Enchanted Islands based on a short story by Herman Melville. Her 1965 recording of poems by 16th century poet Luís de Camões generated acres of newspaper polemics. Her 1968 single Vou dar de beber à dor broke all sales records and her 1970 album Com que voz won a number of international awards. Having been given Portugal's Film Award for Best Actress for 'Fado' in 1947, once again she was awarded as Portugal's Best Film Actress in 1965, in a movie where she didn't sing. In between she performed in other genres: she recorded some of her old songs with an orchestra, recorded an album with jazz saxophonist Don Byas 'Encontro' (1968), and recorded an album of American songs with Norrie Paramor's orchestra, 'Amália On Broadway' which includes a rendition of 'Summertime', 'The Nearness of You'. An important album in the 1960s was 'Com Que Voz', (1969), reprising many of her successes and adding a few more, all poems by Portuguese speaking poets, and music by Alain Oulman. Rodrigues was at the height of her vocal and performing powers during the 1960s.
Кейінгі жылдары
1970 жылдары Родригес концерттік өнерге көбірек назар аударды. 1974 жылдың 25 сәуірінен кейінгі кезеңде оны ПИДЕ-нің құпия адамы деп жалған айыптады, бұл әділетсіз жағдай оның күйзеліске ұшырауына себеп болды. Салазар премьер-министр болған кезде Родригес Португалия Коммунистік партиясын қаржылық тұрғыдан қолдаған. Сонымен қатар, ол кейде Салазарға деген құрметін білдіріп, 1968 жылы ол ауруханада жатқанда оған махаббат хаттары жазған екен. Үкімет Родригесті Португалияның ұлттық символы ретінде насихаттағанмен, жеке өмірінде Салазар фадо мен Родригесті жек көретін (оны «сол жаратылыс» деп атаған), оның басты ұғымы – «саудаде» (ностальгия немесе өткенге деген қайғылы құштарлық) заманауи емес және «португалдық мінез-құлқына әсер етеді», ол «жаннан барлық күшті сорып алып, әрекетсіздікке әкеледі» деп есептеген. 1970 жылдардан бастап Родригес Италия мен Жапонияда айқын табысқа жетті. Ол итальяндық халық әндерінен тұратын «A Una Terra Che Amo» (1973) альбомын жазды және өзінің әндерін итальян тілінде орындады. «Amália in Italia» (1978) альбомында тікелей концерттік өнерлерін жаздырды. Португалдық материалдармен студияға қайта оралуы 1977 жылы «Cantigas numa Língua Antiga» альбомымен болды. Осы шығарылымнан кейін Родригес денсаулығында алғашқы қиындықтарды бастан өткерді, ол оны қысқа мерзімге сахнадан шеттетуге және өнер көрсетуге, әсіресе Португалияда назар аударуға мәжбүр етті. Осы мәселелерден кейін екі жеке альбом жарық көрді: «Gostava de Ser Quem Era» (1980) (сөзбе-сөз «Мен кім болғым келеді») және «Lágrima» (1983): осы әндердің барлығында ол өзі жазған өлеңдер қолданылды. Олардың арасында ол Фредерико Валерионың әндерін қайтадан «Fado» (1982) альбомында орындады. 1980 және 1990 жылдары ол тірі аңыз ретінде мойындалды. Оның соңғы жаңа студиялық альбомы «Lágrima» 1983 жылы шықты. Одан кейін бұрын жоғалған немесе жарияланбаған жазбалар мен екі үздік әндер жинағы жарық көрді.
In the 1970s, Rodrigues concentrated on live concert performances. During the post 25 April 1974 period, she was falsely accused of being a covert agent of the PIDE; this unjust charge triggered a severe bout of depression on her part. While Salazar had been Prime Minister, Rodrigues had been a financial supporter of the Portuguese Communist Party. At the same time she had occasionally expressed some admiration for Salazar himself, reportedly writing love letters to Salazar when he was hospitalized in 1968. Despite the government's heavy promotion of Rodrigues as a national symbol of Portugal, in private, Salazar hated Fado and Rodrigues (whom he referred to as "that creature"), considering its central concept of 'saudade' (nostalgia or a painful yearning for the past) as anti modern and "has a softening influence on the Portuguese character", one that "sapped all energy from the soul and led to inertia". From the 1970s Rodrigues enjoyed particularly marked success in Italy and Japan. She recorded an album of Italian traditional songs, A Una Terra Che Amo (1973), and made versions of her own songs in Italian. She recorded live performances in an album called Amália in Italia (1978). Her return to the recording studio with Portuguese material came in 1977 with Cantigas numa Língua Antiga. Soon after that release, Rodrigues suffered her first really serious troubles in terms of physical health, which caused her to be away from the stage for a short period again, and forced her to concentrate on performing, especially in Portugal. Those problems were followed by two very personal albums: Gostava de Ser Quem Era (1980) (literally 'I'd Like To Be Who I Was') and 'Lágrima' (1983): all these songs used poems that she herself wrote. In between she sang Frederico Valerio's songs again, in an album called Fado (1982). The 1980s and 1990s brought her enthronement as a living legend. Her last all new studio recording, Lágrima, was released in 1983. It was followed by a series of previously lost or unreleased recordings and two greatest hits collections.
Ауру
Родригес 1985 жылы Париждегі «Олимпиадаға» бірнеше концертке оралды. 1985 жылдан 1994 жылға дейін ол зор халықаралық табысқа ие болды. Осы жылдар ішінде ол Португалиядан басқа Франция, Италия, Жапония, Нидерланды, Бельгия, Германия, Бразилия, Аргентина, Израиль және АҚШ-та концерттер берді. 1990 жылы оның мансабының 50 жылдығы Лиссабонның «Coliseu dos Recreios» концерт залында 69 жасында өткізілді. Ол сахнада Республика Президентінің қолынан марапат алды. Оның дауысы өзгерді: оның ырғағы төмендеді және жаңа күш пен экспрессияға ие болды. Дауысына қатысты бірнеше ауруға қарамастан, Родригес 1990 жылға дейін жазуларын жалғастырды. Соңында ол көпшілік алдында өнер көрсетуден бас тартты, бірақ оның мансабы тарихшы және журналист Витор Павао дос Сантостың ресми өмірбаяны және оның жарты ғасырлық өнерін сирек кездесетін архивтік кадрлармен көрсететін бес сағаттық телесериал арқылы одан әрі дамыды (кейін 90 минуттық деректі фильм «Амалия өнері» болып шықты). Сериалдың режиссері Бруно де Альмейда 1990 жылы «The Town Hall» концерт залында өткен оның концертінен «Амалия, Нью-Йоркте тірі» атты концерттік фильмін де түсірді. Родригес 1990 жылы «Obsessão» атты соңғы авторлық альбомын шығарды. 1994 жылдың желтоқсан айында 74 жасында Лиссабонның «Еуропа мәдениет астанасы» концерттерінде соңғы концертін берді. Одан кейін, 1995 жылы оған өкпе операциясы жасалды. Телевизиялық арнайы бағдарламалар, сұхбаттар мен құрмет көрсету шаралары өткізілді. Ол 1960-1970 жылдардағы жазбаларынан «Segredo» (1997) атты жаңа альбом шығарды, сондай-ақ өзі орындаған өлеңдері қосылған «Amália: Versos» (1997) атты өлеңдер жинағын жариялады. 1998 жылы Родригеске Лиссабонның Дүниежүзілік көрмесінде (Expo '98) ұлттық құрмет көрсетілді, ал 1999 жылдың ақпан айында Португалияның демократиялық кезеңіндегі ең маңызды 25 тұлғасының бірі деп танылды. Одан кейін ол теледидардағы соңғы сұхбатын берді. 1999 жылдың сәуір айында «Париж кинотеатры» оның фильмдерінің көрсетілімін ұйымдастырып, оған құрмет көрсетті.
Rodrigues returned to the Olympia in Paris in 1985 for a series of concerts. From 1985 to 1994, she enjoyed great international success. During these years she held concerts in France, Italy, Japan, the Netherlands, Belgium, Germany, Brazil, Argentina, Israel, and the USA, in addition to Portugal. In 1990 the celebrations of her 50th career anniversary started with a major concert in Lisbon's Coliseu dos Recreios at the age of 69. She was decorated by the President of the Republic on stage. Her voice had changed: it was lower in pitch and had acquired a new intensity. Despite a series of illnesses involving her voice, Rodrigues continued recording as late as 1990. She eventually retreated from public performance, although her career gained in stature with an official biography by historian and journalist Vítor Pavão dos Santos, and a five hour TV series documenting her half century long career featuring rare archival footage (later distilled into the 90 minute film documentary, The Art of Amália). Its director, Bruno de Almeida, has also produced Amália, Live in New York City, a concert film of her 1990 performance at The Town Hall. Rodrigues launched a final album of originals in 1990, Obsessão. In December 1994 she gave her last concert, aged 74, during the Lisbon European Capital of Culture concerts. She underwent a lung operation soon after, in 1995. Television specials, interviews and tributes were held. She released a new album with original recordings from the 1960s and 1970s, Segredo (1997), and a book of her poems, including the ones she had sung: Amália: Versos (1997). In 1998, Rodrigues was paid a national tribute at Lisbon's Universal Exhibition (Expo '98), and in February 1999 was considered one of Portugal's 25 most important personalities of the democratic period. Soon after she recorded what would become her last interview for television. The 'Cinématheque de Paris' did her a tribute in April 1999, by showing some of her movies.
Өлім
1999 жылы 6 қазанда Родригес 79 жасында Лиссабондағы үйінде дүние салды. Сол кезде премьер-министр Антониу Гутерриш басқарған Португалия үкіметі дереу үш күндік ұлттық аза тұруды жариялады. Оның Rua de São Bento көшесіндегі үйі қазір музейге айналдырылған. Ол Португалияның басқа да көрнекті тұлғаларымен бірге Ұлттық пантеонда жерленген. Оған ондаған мың адам қатысқан мемлекеттік салтанатты жерлеу рәсімі жасалды және 2001 жылы оның мәйіті Ұлттық пантеонға көшірілді; Парламенттің ерекше құрметімен, Португалияның ең ұлы тұлғаларының қатарында мәңгілікке қалған тұңғыш әйел.
On 6 October 1999, Rodrigues died at age 79, in her Lisbon home. The Portuguese government, at the time led by Prime Minister António Guterres, promptly declared three days of national mourning. Her house, in Rua de São Bento, is now a museum. She is interred at the National Pantheon alongside other Portuguese notables. She was given a state funeral, attended by tens of thousands, and later transferred to the National Pantheon in 2001; the first woman ever to be laid among the greatest Portuguese figures, an exceptional honour awarded by Parliament.
Отбасы
Амалия Родригестің ата-анасының тоғыз баласы болды, бірақ ересек жасқа тек бесеуі жетті: Висенте, Филиппе, Хосе және Антонио (сәби кезінде қайтыс болды), Амалия, Селесте, Анинхас (он алты жасында қайтыс болды), Мария да Глория (туылғаннан кейін көп ұзамай қайтыс болды) және Одете. 1940 жылы ол Франсиско Крузға тұрмысқа шықты, ол токарь және әуесқой гитарашы еді. Олар 1943 жылы ажырасып, 1946 жылы ресми түрде ажырасты. 1961 жылы Рио-де-Жанейрода Сесар Сеабраға үйленді және ол 1997 жылы қайтыс болғанға дейін олар бірге өмір сүрді.
Amália Rodrigues' parents had nine children, but only five reached adulthood: Vicente, Filipe, José and António (died as infants), Amália, Celeste, Aninhas (who died at sixteen), Maria da Glória (who died shortly after birth), and Odete. In 1940, she married Francisco Cruz, a lathe worker and amateur guitar player from whom she separated in 1943 and whom she divorced in 1946. In 1961, in Rio de Janeiro, she married César Seabra and remained married until his death in 1997.