Мариза: Португалия фадосының жұлдызы

Кіріспе

Португалиялық фадо әншісі (1973 жылы туған)

Мариса дос Рейс Нунес ComIH (1973 жылғы 16 желтоқсанда туған), кәсіби аты Мариза (mɐˈɾizɐ) – португалиялық фадо әншісі. Мариза Португалияның Мозамбик колониясындағы Луренсу Маркес қаласында португалдық әкесі Хосе Брандао Нунес пен мозамбик анасы Изабел Нунестің отбасында дүниеге келген. Ол үш жасында отбасымен Метрополиялық Португалияға көшіп келді және Лиссабонның тарихи Морария және Альфама аудандарында өсті. Кішкентай кезінен бастап ол евангелие, соул және джаз сияқты әртүрлі музыкалық стильдерде ән айта бастады. Әкесі оны фадоны меңгеруге ынталандырды, себебі ол дәстүрлі музыкаға қатысудың португалдық қоғамда оның қабылдануын арттыратынына сенді. Мариза бүкіл әлем бойынша 1 миллионнан астам пластинка сатты.

Музыкалық мансап

1999 жылы фадоның ең танымал және сүйікті орындаушысы Амалия Родригес дүние салды. Ол кісінің естелігіне арналған қоғамдық аза тұту шараларында фадо бұрынғы халыққа танымал болуын қайта жаңғыртты, сондай-ақ Маризадан Родригестің құрметіне телеарнада эстрадалық бағдарлама ұйымдастыруы сұралды. Бұл оның достарының фадо музыкасының альбомын жазуға ынталандырды. Ол солай жасады, 2001 жылы «Fado em Mim» альбомы жарық көрді. Ол таңғажайып 100 000 дана сатылды (фадо дискісінің 4 000 данасы сатылуы жетістікке жеңіліп саналатын еді). Осыдан кейін дискіні шығару компаниясы бүкіл әлемге таратты, сатылым соңында 140 000 данадан асты. Маризаның хитының бірі – «Transparente» әні оның африкалық әжесіне арналған құрметпен жазылған. Мариза 2002 жылы ФИФА әлем чемпионатында Португалияның мемлекеттік әнұранын орындады, бұл матчта елдің құрама командасы (Оңтүстік Корея) Португалияға қарсы шықты. 2003 жылы Маризаның екінші альбомы «Fado Curvo» жарық көрген кезде ол Родригестің дәстүрлі диваларын еске түсіретін дауысымен Жаңа фадо қозғалысының өкілі деп есептелді. Оның фадоның классикалық үлгілерін орындауы оған жылдам халықаралық танымалдылық әкелді, нәтижесінде 2003 жылдың наурыз айында ол BBC Radio 3 сыйлығын «Әлемдік музыкадағы үздік еуропалық әртіс» номинациясы бойынша жеңіп алды. Оның британдық теледидардағы тұңғыш дебюті «Later with Jools Holland» бағдарламасында болды. 2004 жылғы Афина Олимпиада ойындарында ол Стингпен дуэтте «A Thousand Years» әнін орындады. Бұл ән Афина Олимпиадасының ресми поп-альбомы «Unity» альбомына енді, онда фадо ағылшын және португал тілдерінде орындалды. 2004 жылы Мариза EBBA сыйлығын жеңіп алды. European Border Breakers Awards (EBBA) жүлдесі әр жыл сайын өткен жылы алғашқы халықаралық альбомымен өз елдерінен тыс аудиторияға жеткен он талантты жас әртіс немесе топтың жетістіктерін мойындайды. Маризаның үшінші альбомы «Transparente» Бразилияда жазылып, 2005 жылы жарық көрді. Ол Live 8 шарасында өнер көрсетті, Корнуоллдағы Eden Project-те ән шырқады, содан кейін Португалия мәдениетін насихаттау үшін әлемнің түкпір-түкпіріндегі концерттер мен шараларға шақырылды, Австралиядан Финляндияға, АҚШ және Аргентинаға дейін. Бұл альбом Нидерланды, Испания және Финляндия сияқты елдерде топ-10 тізіміне енді. Лиссабонның сәнді Алкантара портында тұратын Мариза Дания, Австралия, Канада, Германия, Ұлыбритания, Гвинея-Бисау және Экваторлық Гвинея сияқты елдерден көптеген марапаттар алды. Ол Нью-Йорктегі Карнеги залы мен Орталық паркі, Уолт Дисней концерт залы, Барбикан, Голливуд Боули, Лондонның Корольдік Альберт залы, Юнион Чапел, Корольдік фестиваль залы, Лиссабонның Мәдени орталығы де Белем, Франкфурттың Альте Опера, Париждің Театре де ла Виль, Мадридтің Альбениз театры, Барселонаның Театро Грек, 2004 жылғы X Каир халықаралық ән фестивалі, Макаоның мәдени орталығы, Мәскеу халықаралық музыка үйі, Торонтоның Масси залы, Сидней опера үйі және 2010 жылдың ақпанында Дублиндегі Ұлттық концерт залында өнер көрсетті. 2007 жылы шыққан «Concerto em Lisboa» альбомы «Жылдың үздік фольклорлық альбомы» номинациясында Латын Грэмми сыйлығына ие болды. Келесі жылы ол тағы да «Terra» альбомын шығарды, ол да Латын Грэмми сыйлығының «Жылдың үздік фольклорлық альбомы» номинациясына ұсынылды. Бұл альбом әртүрлі жанрларды біріктіре берді, онда джаз, фламенко, латын және африкалық дыбыстардың ықпалымен негізгі фадо орындалды. 2010 жылы Мариза PBS музыкалық сериясының пилоттық эпизодында «Sound Tracks: Music Without Borders» бағдарламасында «миллиондаған тыңдарманды баураған» «Minh' Alma» әнін орындады. 2010 жылы Мариза «Fado Tradicional» альбомын шығарды, ол фадоның бастауларына оралып, сонымен қатар музыканы Маризаның ерекше стилінде орындады. 2011 жылдың 28 ақпанынан бастап TAP Portugal әуе компаниясы өзінің жаңа ұранымен «TAP With Arms Wide Open» (TAP de Braços Abertos) атты жарнамалық кампаниясын бастады. Үш әнші – Мариза, бразилиялық әнші Роберта де Са және анголалық әнші Пауло Флорес «Arms Wide Open» әніне түсірілген бейнеклипте өнер көрсетті. Мариза Ана Мурамен бірге Португалияның Лиссабон қаласында өткен «Евровидение-2018» байқауының ірі финалында «Barco Negro» әнін орындады.

In 1999, fado's most famous and beloved interpreter, Amália Rodrigues died. In the public remembrance and mourning that followed, fado regained much of its previous popularity, and Mariza was asked to perform a broadcast tribute to Rodrigues' memory, which caused her friends to begin urging her to record an album of fado music. She did so, and in 2001 Fado em Mim was released. It sold an astounding 100,000 copies (4,000 copies of a fado disc would have been considered successful). After this the record company made the disc available worldwide, and sales eventually topped 140,000 copies. One of Mariza's hit songs, Transparente is a tribute to her African grandmother. Mariza sang the Portuguese national anthem at the 2002 FIFA World Cup of football, at the game which pitted the home team (South Korea) against Portugal. By the time Mariza's second album, Fado Curvo, was released in 2003, she was considered a member of the New Fado movement, with a voice reminiscent of traditional divas of the musical form such as Rodrigues. Her interpretations of fado standards brought her rapid international recognition, leading to her being the recipient, in March 2003, of BBC Radio 3's award for Best European Artist in World Music. Her British television debut was on Later with Jools Holland. For the Olympic Games of Athens 2004 she sang "A Thousand Years," as a duet with Sting. It was released on the official pop album of the Athens Olympics, Unity, on which fado is sung in English and Portuguese. In 2004 Mariza won an EBBA Award. Every year the European Border Breakers Awards (EBBA) recognize the success of ten emerging artists or groups who reached audiences outside their own countries with their first internationally released album in the past year. Mariza's third album, Transparente, was recorded in Brazil and released in 2005. She performed at Live 8; she sang at the Eden Project in Cornwall, after which she has been invited to concerts and events worldwide to promote Portuguese culture, from Australia to Finland, the United States and Argentina. That album eventually reached Top Ten in countries which include The Netherlands, Spain and Finland. Mariza, who lives in the upmarket Alcântara dockside area of Lisbon, has received many awards from countries such as Denmark, Australia, Canada, Germany, UK, Guinea Bissau and Equatorial Guinea. She has performed in venues such as New York's Carnegie Hall and Central Park, Walt Disney Concert Hall, Barbican, Hollywood Bowl, London's Royal Albert Hall, Union Chapel, Royal Festival Hall, Lisbon's Centro Cultural de Belém, Frankfurt's Alte Oper, Paris' Théâtre de la Ville, Madrid's Teatro Albéniz, Barcelona's Teatro Grec, X Cairo International Song Festival 2004, Centro Cultural de Macau, Moscow International House of Music, Toronto's Massey Hall, Sydney Opera House and the National Concert Hall in Dublin in February 2010. Her album released in 2007 Concerto em Lisboa received a Latin Grammy nomination for Best Folk Album. The following year, she again released an album, Terra which also was nominated for Best Folk Album at the Latin Grammy Awards. This album continued to mix a variety of genres, containing basic fado influenced by jazz, flamenco, Latin and African sounds. In 2010, Mariza was featured in the pilot episode of the PBS music series, Sound Tracks: Music Without Borders, singing the "global hit" "Minh' Alma." In 2010, Mariza released the album Fado Tradicional, returning to the roots of Fado, but also interpreting the music in Mariza's unique style. Beginning on 28 February 2011 the airline TAP Portugal began airing its "TAP With Arms Wide Open" (TAP de Braços Abertos) campaign, featuring its new slogan. Three singers, Mariza, the Brazilian singer Roberta de Sá, and the Angolan singer Paulo Flores starred in a music video with the song "Arms Wide Open." Mariza performed alongside Ana Moura as the opening act of the Grand Final of the Eurovision Song Contest 2018 held in Lisbon, Portugal, singing Barco Negro.

Жеке өмір

Мариза Антонио Феррейраға үйленген, ол әншінің тұңғыш және жалғыз баласы Мартимнің әкесі. Мартим 2011 жылғы 6 шілдеде мерзімінен екі ай бұрын дүниеге келді және кейіннен назар аудару тапшылығы мен гипербелсенділік синдромы (ADHD) диагнозы қойылды. Мариза ұлы туғаннан кейін Фатималық Анаға берген уәдесінің нәтижесінде католиктік сенімінің күшейгенін айтты.

Тірі әндер альбомы

Жыл Атауы Тілдік тізімдегі орны Сертификаттар POR «—» белгісі бұл елде жарық көрмеген немесе тізімге ілікпеген туындыларды көрсетеді.