Кіріспе
Ашық акционерлік қоғамның жалпы акцияларының құны – нарықтық капитализация, кейде нарықтық шегі деп те аталады. Нарықтық капитализация – акционерлерге тиесілі, ашық саудадағы акционерлік қоғамның барлық жай акцияларының жалпы құны. Нарықтық капитализация жай акцияның нарықтық бағасын осы акциялардың жалпы санына көбейту арқылы есептеледі.
Market capitalization, sometimes referred to as market cap, is the total value of a publicly traded company's outstanding common shares owned by stockholders. Market capitalization is equal to the market price per common share multiplied by the number of common shares outstanding.
Сипаттама
Кейде нарықтық капитализация компаниялардың мөлшерін бағалау үшін қолданылады. Ол компанияның капитал құрылымының акционерлік капиталын ғана өлшейді және компанияны қаржыландыру үшін қанша қарыз (немесе леверидж) қолданылғаны туралы басшылықтың шешімін көрsetпейді. Фирманың мөлшерін толыққанды бағалау үшін enterprise value (EV) қолданылады, ол шығыссыз қарыз, басымдық акциялар және басқа да факторларды ескереді. Сақтандыру компаниялары үшін кіріктірілген құн (EV) деп аталатын көрсеткіш пайдаланылады. Ол сондай-ақ қор биржаларының салыстырмалы мөлшерін анықтау үшін қолданылады, бұл әрбір қор биржасында тіркелген барлық компаниялардың нарықтық капитализациясының қосындысын өлшеу болып табылады. Акция нарықтарының немесе экономикалық аймақтардың жалпы капитализациясын басқа экономикалық көрсеткіштермен (мысалы, Баффетт көрсеткіші) салыстыруға болады. 2020 жылы барлық ашық сауда-саттыққа қатысатын компаниялардың жалпы нарықтық капитализациясы шамамен 93 триллион АҚШ долларын құрады.
Дүниежүзілік нарықтық капиталдың тарихи бағалауы
1975 жылдан 2020 жылға дейін әлемдегі барлық ашық саудадағы компаниялардың жалпы нарықтық капитализациясы. Мысалы, егер компанияның 4 миллион акциясы болып, әр акцияның жабылу бағасы 20 доллар болса, онда оның нарықтық капитализациясы 80 миллион доллар болады. Егер акцияның жабылу бағасы 21 долларға көтерілсе, нарықтық капитал 84 миллион долларға жетеді. Егер акцияның бағасы 19 долларға төмендесе, нарықтық капитал 76 миллион долларға төмендейді. Бұл, саудалық баға белгілеуден өзгеше, онда сатып алу бағасы, орташа баға және сату бағасы операциялық шығындарға байланысты әртүрлі болуы мүмкін. Барлық акциялар ашық нарықта саудаланбауы мүмкін. Ашық нарықта саудаланатын акциялар саны – "float" деп аталады. Ол N-ге тең немесе одан кем, себебі N саудаға шектеу қойылған акцияларды да қамтиды. "Еркін айналымдағы" нарықтық капитализация есептеуде тек айналымдағы акциялар санын пайдаланады, нәтижесінде көбінесе кішірек сан шығады.
Нарықтық капиталдың шарттары
Дәстүрлі түрде компаниялар ірі капиталға, орташа капиталға және шағын капиталға бөлінетін. Ал нано капитал туралы кейде айтылады. Әртүрлі индекстер әртүрлі сандарды пайдаланады; нақты шегі туралы ресми анықтама немесе толық келісім жоқ. Шегі номиналды доллармен емес, проценттік шамамен белгіленуі мүмкін. Номиналды доллармен берілген анықтамалар инфляцияға, халық санының өзгеруіне және жалпы нарықтың бағасына байланысты ондаған жылдар бойына өзгеріп отыруы керек (мысалы, 1 миллиард доллар 1950 жылы ірі капитал саналып келсе, қазір ол онша ірі емес), ал капитал көлемі елден елге өзгеше болуы мүмкін.