Кіріспе

Жапон қор нарығының индексі – Nikkei 225, немесе Nikkei Stock Average (日経平均株価), көбінесе Nikkei немесе Nikkei индексі деп аталады (/ˈnɪkeɪ/, /ˈniːki/, /nɪˈkeɪ/). Бұл Токио қор биржасының (TSE) қор нарығының индексі. Ол жапон иенасымен (JP¥) баға бойынша салмақталған индекс, және оның құрамы жылына екі рет қаралып отырады. Nikkei 225 индексі түрлі салалардағы жоғары капиталданған және өтімділігі жоғары 225 жапондық акционерлік компаниясының көрсеткіштерін өлшейді. 2017 жылдан бері индекс әр бес секунд сайын есептеледі. Ол алғаш рет 1950 жылы Токио қор биржасында құрылды, ал 1970 жылы Токио биржасы нарықтық капиталдануға негіделген Токио қор бағасы индексіне (TOPIX) ауысқанда Nihon Keizai Shimbun (The Nikkei) газетіне берілді.

Тарих

Nikkei 225 индексі 1950 жылдың 7 қыркүйегінде есептелді, бірақ кейінге шегерім бойынша 1949 жылдың 16 мамырына дейін есептелді, онда оның құрамдас акцияларының орташа бағасы 176,21 иенді құрады. 2017 жылдың шілдесінен бастап индекс сауда сессиясы барысында әр 5 секунд сайын жаңартылады. Nikkei орташа бағамы, акциялардың орташа бағасының экспоненциалды өсу үлгісінен айтарлықтай өзгеше. Жапон активтерінің бағасының көпіршігі кезінде, орташа көрсеткіш 1989 жылдың 29 желтоқсанында рекордтық деңгейге жетіп, бір күндік ең жоғары көрсеткіш 38,957.44-ке жетті, содан кейін 38,915.87 деңгейінде жабылды, бұл он жыл ішінде алты есеге өсуді білдірді. Кейіннен ол осы табыстарының көп бөлігін жоғалтып, 2008 жылдың 28 қазанында 6,994.90 деңгейіне төмендеді, бұл шамамен 19 жыл бұрынғы ең төменгі деңгейден 82% төмен. 1989 жылғы рекордтық көрсеткіш 34 жыл бойы сақталды, және 2024 жылы одан асып түсті (төменде қараңыз). 2011 жылдың 15 наурызында, Жапонияның солтүстік-шығысындағы ауқымды жер сілкінісінен кейінгі екінші жұмыс күнінде индекс 10%-дан астам төмендеп, 8,605.15-ке жетті, бұл 1,015 пункттік шығынға әкелді. Индекс 2011 жыл бойы төмендеуін жалғастырып, 25 қарашада 8,160.01 деңгейіне жетті, бұл 2009 жылдың 31 наурызынан бергі ең төменгі жабылу көрсеткіші болды. 2011 жылы Nikkei индексі 17%-дан астам құлдырап, жылды 8,455.35 деңгейінде аяқтады, бұл 1982 жылы 8,016.70 деңгейінде аяқталған жылдық көрсеткіштен бері ең төменгі көрсеткіш болды. Nikkei 2013 жылды 10,600 шамасында бастап, мамыр айында 15,942 деңгейіне жетті. Бірақ, көп ұзамай ол қайтадан құлдырап, содан кейін қалпына келді, бұл дамыған нарықтар арасындағы ең құбылмалы қор нарығы индексіне айналдырды. 2015 жылға қарай ол 20,000 деңгейінен асып, екі жыл ішінде 10,000-нан астам өсімді көрсетті, бұл оны әлемдегі ең жылдам өсіп келе жатқан қор нарығы индекстерінің біріне айналдырды. Алайда, 2018 жылға қарай индекс өсуі 22,000 шамасында баяулады. 2013 жылдан бергі өсімнің жасанды және Жапония Банкінің сатып алуына байланысты деген алаңдаушылық туды. 2013 жылдың басынан 2017 жылдың соңына дейін BOJ барлық жапондық биржалық сауда-саттық қорларының (ETF) шамамен 75%-ына ие болды және Nikkei 225 құраушыларының 90%-ының ірі 10 акционеріне кірді. 2021 жылдың 15 ақпанында Nikkei орташа бағамы 30,000 деңгейін басып өтті, бұл 30 жылдағы ең жоғары көрсеткіш, бұл Жапония Банкінің COVID-19 пандемиясының қаржылық әсерін азайту үшін жүзеге асырған ақшалай стимул және активтерді сатып алу бағдарламаларының нәтижесі болды. 2024 жылдың 22 ақпанында Nikkei бір күндік ең жоғары көрсеткіш 39,156.97 деңгейіне жетіп, 39,098.68 деңгейінде жабылды, бұл 1989 жылғы рекордтық деңгейден асып түсті, жапон активтерінің бағасының көпіршігінен бері маңызды кезең. 2024 жылдың 4 наурызында индекс тарихта алғаш рет 40,000 деңгейін басып өтті (күн ішінде және жабылу).

Теңгерімдеу

Индекс – бағамен салмақталған индекс. 2022 жылдың басына дейін индекске ең көп ықпал ететін компания Fast Retailing болып табылады.

Жылдық есеп

Келесі кесте Nikkei 225 индексінің 1914 жылға дейінгі жылдық дамуын көрсетеді. Жыл Жабылу деңгейі Индекстегі өзгеріс, бірліктерде Индекстегі өзгеріс, % 1914 21.12 1915 32.10 10.98 51.99 1916 41.61 9.51 29.63 1917 41.40 −0.21 −0.50 1918 42.21 0.81 1.96 1919 53.63 11.42 27.06 1920 27.44 −26.19 −48.83 1921 28.88 1.44 5.25 1922 23.97 −4.91 −17.00 1923 22.83 −1.14 −4.76 1924 24.45 1.62 7.10 1925 27.96 3.51 14.36 1926 27.25 −0.71 −2.54 1927 25.82 −1.43 −5.25 1928 25.65 −0.17 −0.66 1929 21.32 −4.33 −16.88 1930 16.82 −4.50 −21.11 1931 16.28 −0.54 −3.21 1932 30.33 14.05 86.30 1933 34.12 3.79 12.50 1934 32.30 −1.82 −5.33 1935 33.76 1.46 4.52 1936 35.94 2.18 6.46 1937 37.33 1.39 3.87 1938 33.66 −3.67 −9.83 1939 44.96 11.30 33.57 1940 37.42 −7.54 −16.77 1941 42.44 5.02 13.42 1942 42.71 0.27 0.64 1943 42.11 −0.60 −1.40 1944 41.82 −0.29 −0.69 1945 40.53 −1.29 −3.08 1946 28.72 −11.81 −29.14 1947 39.31 10.59 36.87 1948 72.84 33.53 85.30 1949 109.91 37.07 50.89 1950 101.91 −8.00 −7.28 1951 166.06 64.15 62.95 1952 362.64 196.58 118.38 1953 377.95 15.31 4.22 1954 356.09 −21.86 −5.78 1955 425.69 69.60 19.55 1956 549.14 123.45 29.00 1957 474.55 −74.59 −13.58 1958 666.54 191.99 40.46 1959 874.88 208.34 31.26 1960 1,356.71 481.83 55.07 1961 1,432.60 75.89 5.59 1962 1,420.43 −12.17 −0.85 1963 1,225.10 −195.33 −13.75 1964 1,216.55 −8.55 −0.70 1965 1,417.83 201.28 16.55 1966 1,452.10 34.27 2.42 1967 1,283.47 −168.63 −11.61 1968 1,714.89 431.42 33.61 1969 2,358.96 644.07 37.56 1970 1,987.14 −371.82 −15.76 1971 2,713.74 726.60 36.57 1972 5,207.94 2,494.20 91.91 1973 4,306.80 −901.14 −17.30 1974 3,817.22 −489.58 −11.37 1975 4,358.60 541.38 14.18 1976 4,990.85 632.25 14.51 1977 4,865.60 −125.25 −2.51 1978 6,001.85 1,136.25 23.35 1979 6,569.47 567.62 9.46 1980 7,116.38 546.91 8.33 1981 7,681.84 565.46 7.95 1982 8,016.67 334.83 4.36 1983 9,893.82 1,877.15 23.42 1984 11,542.60 1,648.78 16.66 1985 13,113.32 1,570.72 13.61 1986 18,701.30 5,587.98 42.61 1987 21,564.00 2,862.70 15.31 1988 30,159.00 8,595.00 39.86 1989 38,915.87 8,756.87 29.04 1990 23,848.71 −15,067.16 −38.72 1991 22,983.77 −864.94 −3.63 1992 16,924.95 −6,058.82 −26.36 1993 17,417.24 492.29 2.91 1994 19,723.06 2,305.82 13.24 1995 19,868.15 145.09 0.74 1996 19,361.35 −506.80 −2.55 1997 15,258.74 −4,102.61 −21.19 1998 13,842.17 −1,416.57 −9.28 1999 18,934.34 5,092.17 36.79 2000 13,785.69 −5,148.65 −27.19 2001 10,542.62 −3,243.07 −23.52 2002 8,578.95 −1,963.67 −18.63 2003 10,676.64 2,097.69 24.45 2004 11,488.76 812.12 7.61 2005 16,111.43 4,622.67 40.24 2006 17,225.83 1,114.40 6.92 2007 15,307.78 −1,918.05 −11.13 2008 8,859.56 −6,448.22 −42.12 2009 10,546.44 1,686.88 19.04 2010 10,228.92 −317.52 −3.01 2011 8,455.35 −1,773.57 −17.24 2012 10,395.18 1,939.83 22.94 2013 16,291.31 5,896.13 56.72 2014 17,450.77 1,159.46 7.12 2015 19,033.71 1,582.94 9.07 2016 19,114.40 80.69 0.42 2017 22,764.94 3,650.54 19.10 2018 20,014.77 −2,750.17 −12.08 2019 23,656.62 3,641.85 18.20 2020 27,444.17 3,787.55 16.01 2021 28,791.71 1,347.54 4.68 2022 26,094.50 −2,697.21 −9.37 2023 33,464.17 7,369.67 28.24

Әуе көлігі

ANA Holdings Inc. Japan Airlines Co., Ltd. (Жапония)

Автомобильдік

Hino Motors, Ltd.
Honda Motor Co., Ltd.
Isuzu Motors Ltd.
Mazda Motor Corp.
Mitsubishi Motors Corp.
Nissan Motor Co., Ltd.
Subaru Corp.
Suzuki Motor Corp.
Toyota Motor Corp.
Yamaha Motor Company, Ltd.

Байланыс

KDDI Corp.
Nippon Telegraph & Telephone Corp.
NTT Data Corp.
SoftBank Corp.
SoftBank Group Corp.

Газ

Осака Газ Компаниясы
Токио Газ Компаниясы

Шыны және керамика

AGC Inc.
NGK Insulators, Ltd.
Nippon Electric Glass Co., Ltd.
Nippon Sheet Glass Co., Ltd.
Sumitomo Osaka Cement Co., Ltd.
Taiheiyo Cement Corp.
Tokai Carbon Co., Ltd.
Toto Ltd.

Құрлықтағы көліктер

Nippon Express Holdings Inc. (Nippon Express холдингі)
Yamato Holdings Co., Ltd. (Ямато Холдингс Ко., ЖШС)

Теңіз көлігі

Kawasaki Kisen Kaisha, Ltd.
Mitsui O. S. K. Lines, Ltd.
Nippon Yusen K. K.

Тау-кен өндірісі

Инпекс корпорациясы

Қой металдар

Dowa Holdings Co., Ltd.
Fujikura Ltd. Furukawa Electric Co., Ltd.
Mitsubishi Materials Corp.
Mitsui Mining & Smelting Co., Ltd.
SUMCO Corp.
Sumitomo Electric Industries, Ltd.
Sumitomo Metal Mining Co., Ltd.

Басқа қаржылық қызметтер

Credit Saison Co., Ltd.
Жапония биржалық тобы АҚ
Orix Co.

Жылжымайтын мүлік

Mitsubishi Estate Co., Ltd.
Mitsui Fudosan Co., Ltd.
Sumitomo Realty & Development Co., Ltd.
Tokyo Tatemono Co., Ltd.
Tokyu Land Corp.

Кішігірім сауда

Aeon Co., Ltd.
Fast Retailing Co., Ltd.
Isetan Mitsukoshi Holdings Ltd.
J. Front Retailing Co., Ltd.
Marui Group Co., Ltd.
Nitori Holdings Co., Ltd.
Seven & I Holdings Co., Ltd.
Takashimaya Co., Ltd.

Қауіпсіз

Бриджстоун корпорациясы, Yokohama Rubber Co., Ltd. компаниясы.

Бағалы қағаздар

Daiwa Securities Group Inc. Nomura Holdings, Inc. (Қаржылық холдингтер тобы)

Кеме жасау

Kawasaki Heavy Industries, Ltd.

Болат

JFE Holdings, Inc.
Kobe Steel, Ltd.
Nippon Steel Corp.
Pacific Metals Co., Ltd.

Тоқыма және киім

Teijin Ltd. Toray Industries, Inc.

Сауда компаниялары

Itochu Corp.
Marubeni Corp.
Mitsubishi Corp.
Mitsui & Co., Ltd.
Sojitz Corp.
Sumitomo Corp.
Toyota Tsusho Corp.

Қоймалау

Mitsubishi Logistics Corp. (Митсубиси логистикалық корпорациясы)