Герфиндаль индексі: Нарық концентрациясының өлшемі
Herfindahl–Hirschman index
Герфиндаль индексі – нарықтағы фирмалардың өлшемі, бәсекелестік деңгейін көрсетеді. Антимонопольды реттеуде, технология басқаруда қолданылады. SEO үшін маңызды!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Фирмалардың салыстырмалы көлемін өлшеу – экономикалық өлшем.
Measure of the relative size of firms
the economic measure
Герфиндаль индексі (сондай-ақ Герфиндаль-Хиршман индексі, HHI, кейде HHI ұпайы деп те аталады) – бұл фирмалардың олар жұмыс істейтін салаға қатысты көлемін өлшеу және олардың арасындағы бәсекелестік деңгейін көрсететін көрсеткіш. Экономистер Орис С. Герфиндаль және Альберт О. Хиршманның есімдерімен аталатын бұл экономикалық ұғым, бәсекелестік құқығында, монополияға қарсы реттеуде және технологиялық басқаруда кеңінен қолданылады. HHI монополияға қарсы органдар тарапынан, ең алдымен, бірігулердің тиісті нарықтарға қалай әсер ететінін бағалау және түсіну үшін қолданылып келеді. HHI есептеу үшін әрбір бәсекелес фирманың нарықтық үлесінің квадраты алынып, содан кейін алынған нәтижелер қосылады (кейде ең ірі 50 фирмамен шектеледі). Нәтиже нарық үлесімен салмақталған орташа нарық үлесіне пропорционалды. Осылайша, ол 0-ден 1,0-ға дейін өзгеруі мүмкін, өте көптеген шағын фирмалардан бастап, жалғыз монополиялық өндірушіге дейін. HHI-нің жоғарылауы, әдетте, бәсекелестіктің төмендеуін және нарықтық күштің артуын білдіреді, ал төмендеуі – керісінше. Балама ретінде, индекс 10,000 “ұпай” бірлігімен де көрсетілуі мүмкін. Мысалы, 0,25 индексі 2,500 ұпайға тең. Герфиндаль индексінің концентрация коэффициенті сияқты өлшемдерге қарағанда басты артықшылығы – HHI ірі фирмаларға көбірек мән береді. HHI-нің басқа да артықшылықтарына оның есептеу әдісінің қарапайымдығы және есептеу үшін қажетті, көбінесе оңай қолжетімді деректердің аз көлемі жатады. HHI-нің формуласы экологияда қолданылатын әртүрлілік индексі – Симпсон әртүрлілік индексімен, физикадағы инверсті қатысу коэффициентімен (IPR) және саясаттанудағы партиялардың тиімді санының инверсімен бірдей.
The Herfindahl index (also known as Herfindahl–Hirschman Index, HHI, or sometimes HHI score) is a measure of the size of firms in relation to the industry they are in and is an indicator of the amount of competition among them. Named after economists Orris C. Herfindahl and Albert O. Hirschman, it is an economic concept widely applied in competition law, antitrust regulation, and technology management. HHI has continued to be used by antitrust authorities, primarily to evaluate and understand how mergers will affect their associated markets. HHI is calculated by squaring the market share of each competing firm in the industry and then summing the resulting numbers (sometimes limited to the 50 largest firms). The result is proportional to the average market share, weighted by market share. As such, it can range from 0 to 1.0, moving from a huge number of very small firms to a single monopolistic producer. Increases in the HHI generally indicate a decrease in competition and an increase of market power, whereas decreases indicate the opposite. Alternatively, the index can be expressed per 10,000 "points". For example, an index of .25 is the same as 2,500 points. The major benefit of the Herfindahl index in relation to measures such as the concentration ratio is that the HHI gives more weight to larger firms. Other advantages of the HHI include its simple calculation method and the small amount of often easily obtainable data required for the calculation. The HHI has the same formula as the Simpson diversity index, which is a diversity index used in ecology; the inverse participation ratio (IPR) in physics; and the inverse of the effective number of parties index in political science.
Орынсыздану
Егер фирмалар барлық нарықты бөлісіп, әрқайсысының қатысуы және нарықтық үлесі болса, онда индекс келесідей өрнектеледі, мұнда – фирмалық үлестердің статистикалық дисперсиясы, ал – қатысулардың орташа мәні ретінде анықталады. Егер барлық фирмалардың үлестері тең болса (яғни, нарық құрылымы толық симметриялық болса, онда) дисперсия нөлге тең болады және индекс болады. Егер нарықтағы фирмалардың саны өзгермейтін болса, фирмалардың үлестері арасындағы асимметрия деңгейі жоғарылағанда (яғни, үлестердің таралуы жоғарылағанда) индекс мәні де жоғарылайды. Толық ақпарат алу үшін Браун мен Уоррен Болтонның (1988) және Уоррен Болтонның (1990) төменде көрсетілген еңбектерін қараңыз.
Supposing that firms share all the market, each one with a participation of and market share , then the index can be expressed as , where is the statistical variance of the firm shares, defined as where is the mean of participations. If all firms have equal (identical) shares (that is, if the market structure is completely symmetric, in which case ) then is zero and equals If the number of firms in the market is held constant, then a higher variance due to a higher level of asymmetry between firms' shares (that is, a higher share dispersion) will result in a higher index value. See the Brown and Warren Boulton (1988) and Warren Boulton (1990) texts cited below.