Кіріспе

Британдық археолог (1926–2020)

Гарри Обри Вудрафф Бурл HonFSA Scot (24 қыркүйек 1926 – 8 сәуір 2020) – британдық археолог, мегалиттік ескерткіштерді зерттеуімен және олармен байланысты ежелгі дәстүрлердің мәнімен танымал. Зейнеткерлікке шыққанға дейін ол Йоркширдің шығыс бөлігіндегі Халл колледжінде археология пәнінің бас оқытушысы болды. Оның құрметіне арналған жинақ жарық көрді. «Нью-Йорк Таймс» газеті оны «Британдық тас шеңберлерінің жетекші маманы» деп атады. Бурлдың жұмысы көптеген мегалиттік ескерткіштердің астрономиялық рөлін қарастырғанмен, археоастрономияның негізсіз талаптарын қабылдаудан сақтанды. «Тарихқа дейінгі Авебери» еңбегінде Бурл шеңберлер мен Хендж ескерткіштерінің «астроном-жұбын» класы үшін астрономиялық обсерваториялар емес, өлім-жұбаныстық және құнарлылық ритуалдарымен байланысты, сондай-ақ басқа ауыл шаруашылық мәдениеттеріндегідей ата-бабаларға табыну үшін пайдаланғанын айтты (әсіресе Альгонкин және Пауни сияқты Солтүстік Америка тайпаларының ритуалдары). Ритуалдар жылдың маңызды уақыттарында, мысалы, көктемгі күн мен түннің теңелуі мен жазғы күн тоғысында жасалып, жерден мол өнім алуды қамтамасыз етуге бағытталған. Оның бұл көзқарасы Стонхендждің Уэльстің оңтүстік-батысындағы Пресели төбелерінен Солсбери жазығына қолмен тасымалданған көк тастардан салынғаны туралы мифке күмән келтіруге әкелді. Оның пікірінше, тастарды бұрынғы мұздықтар осы жерге жақын қалдырып, кейін ескерткішті салғандар пайдаланған. Басқалар көк тастардың химиялық құрамы тек Пресели төбелерімен байланысты екенін және олар басқа жерден келмейтінін дәлелдеді. Сонымен қатар, Салисбери жазығымен Пресели төбелерін байланыстыратын немесе осы жаққа жеткен басқа мұздық болған жоқ деп мәлімдеді. Алайда, ғалымдардың зерттеулері көрсеткендей, мұз кем дегенде бір рет Сцилли аралдарына жеткен, ал Пемброкшир арқылы өткен мұз Сомерсет және Девон жағалауларын кесіп өткен. Бурл 2020 жылдың сәуір айында 93 жасында дүние салды.

Негізгі археологиялық кітаптар

Бёрл, Обри. Британ аралдарының тас шеңберлері. Нью-Хейвен: Йель университетінің баспасы, 1976. Бёрл, Обри. Тарихқа дейінгі Авебери. Нью-Хейвен: Йель университетінің баспасы, 1979. Бёрл, Обри және Эдвард Пайпер. Тас сақиналар: Ұлыбритания мен Ирландияның тас шеңберлері. Нью-Хейвен: Тикнор және Филдс, 1980, Бёрл, Обри. Мегалитикалық Бретань. Теңіз және Хадсон, 1985. Бёрл, Обри және Макс Миллиган. Тас шеңберлері. Харвилл баспасы, 1999. Бёрл, Обри. Құдайлардың рәсімдері. Лондон: Дж. М. Дент, 1981. Бёрл, Обри. Стоунхендж халқы / Обри Бёрл. Лондон: Дж. М. Дент, 1987, Бёрл, Обри. Ұлы тас шеңберлері: аңыздар, қиялдаулар, фактілер. Нью-Хейвен: Йель университетінің баспасы, 1999, Бёрл, Обри. Британия, Ирландия және Бретаньнің тас шеңберлері. Нью-Хейвен: Йель университетінің баспасы, 2000, Бёрл, Обри. Стоунхендждің қысқаша тарихы. Лондон: Робинсон, 2007. Бёрл, Обри. Төрт плакат: Батыс Еуропаның қола дәуіріндегі тас шеңберлері. Оксфорд: Британдық археологиялық есептер, 1988. Бёрл, Обри. Карнактан Калланшқа дейін. Ұлыбритания, Ирландия және Бретаньнің тарихқа дейінгі тас қатарлары мен аллеялары. Нью-Хейвен: Йель университетінің баспасы, 1993.

Басқа кітаптар

Бёрл, Обри. Danse Macabre: Франсуа Вильон, поэзия және Орта ғасырдағы Франциядағы кісі өлтіру. Строуд, Глостершир: Саттон Паб, 2000. Бёрл, Обри. "Құдайдың еретіктері: Альбигендік крест жорығы". Строуд: Саттон, 2002. Поляк тіліне аударғанда: Бёрл, Обри және Дорота Струковская. Еретиктер: Альбигендіктерге қарсы крест жорығы. Вроцлав: Уайдан. Долоносласье, 2003. Бёрл, Обри және Хамфри Клукас. Катулл: Юлий Цезарь тұсындағы Рим ақыны. Нью-Йорк: Кэрролл және Граф, 2004. Бёрл, Обри. Қара Барти: Бартоломей Робертс және оның қарақшылар тобы 1718–1723. Строуд: Саттон, 2006. Бёрл, Обри. Махаббат соттары, ашу қамалдары: Оңтүстік Франциядағы трубадурлар мен тробайрицтер 1071–1321. Строуд: Саттон, 2008.