Кіріспе

Неолиттік хендж және ағаш шеңбер монументі Стоунхендждің жанында

Вудхендж – Англияның Уилтшир графтығындағы Стоунхендж әлемдік мұражайы аумағында орналасқан неолиттік II сыныпты хендж және ағаш шеңбер монументі. Ол Стоунхенджден солтүстік-шығысқа қарай 3 шақырым (2 миль) жерде, Дуррингтон ауданында, Эймсбери қаласынан солтүстікке қарай орналасқан.

Ашылу

Вудхендж 1926 жылы эскадрон жетекшісі (кейін топ капитаны) Гилберт Инсалл, VC түсірген әуе суретінен анықталды деп саналады. Бұл осымен бірге Александр Киллер мен О.Г.С. Кроуфорд (Ординалық карталау қызметінің археологиялық маманы) жүргізіп жатқан Уэссекс аймағының әуе археологиялық зерттеу кезеңімен сәйкес келді. Кейбір деректерде осы Хенджді анықтау Кроуфордқа жатқызылса да, ол бұл жаңалықтың табылуын Инсаллға байланыстырады.

Күні

Қазбадан алынған қыш ыдыстар орта неолиттік кезеңнің жолақты өрнекті ыдыс-аяқ стилімен сәйкес келетіні анықталды, бірақ сондай-ақ кейінірек жасалған құмыра сынықтары да табылды. Осылайша, бұл құрылыс, әдетте "Белль-бикер" деп аталатын мәдени ұқсастықтар кезеңінде салынған болуы мүмкін. Белль-бикер мәдениеті неолиттің соңғы кезеңі мен Ұлыбританияның ерте қола дәуірін қамтиды және оның ерекше "белль-бикер" типті керамикалық ыдыстарымен қатар, неолиттің соңғы және қола дәуірінің ерте кезеңдеріне тән жергілікті ыдыс-аяқ стильдерін де қамтиды. Ағаш ескерткіш құрылысы бұрынғыға қарағанда, арық б.з.д. 2470-2000 жылдар аралығында салынған, бұл Стоунхендж тас шеңберінің салынуымен бірдей немесе сәл кейінгі уақытқа сәйкес келеді. Артефакттардың радиокөміртекпен талдауы көрсеткендей, бұл орын б.з.д. 1800 жылдары да пайдаланылған.

Құрылымы

Бұл жер алты концентрлік овал сақинадан тұрады, олардың ең шеткісі шамамен кең. Олар бірінші кезекте терең және дейін кең, жазық түбі бар бір арықпен, содан кейін шамамен кең және биік сыртқы төбемен қоршалған. Кейінгі теориялар бойынша, жылдар бойы топырақтың салмағы мен қысымы бас сүйегінің сынып қалуына себеп болуы мүмкін. Қазба жұмыстарынан кейін қалдықтар Лондонға апарылды, онда олар "Блитц" кезінде жойылды, осылайша одан әрі зерттеу мүмкін болмады. Каннингтон сондай-ақ арықтың шығыс бөлігінде, кіреберіске қарама-қарсы жағында қазылған қабірде бір жасөспірімнің бүгілген күйде жерленгенін тапты, бұл оларды физикалық және рухани тұрғыдан байланыстыруы мүмкін. Бір ұсыныс бойынша, тас емес, ағаш пайдалану өмір мен өлім арасындағы өзгеруге қатысты сенімдер мен амалдарда ерекше маңызға ие болуы мүмкін, бұл екі жерді бөлек "аумақтарға" бөлуге мүмкіндік берген. Бұл теориялар Вудхенджде ғана сойылған шошқалардың сүйектерінің табылуымен, той жасалғанына дәлелдермен расталды, ал Стоунхендж тек ата-бабалар рухтарының мекендейтін жері ретінде қалды, онда тірі адамдар болған жоқ. Осыған ұқсас бейнелер Мадагаскар аралындағы ритуалдық мегалиттік орындарда да кездеседі, бұл Вудхендж тұрғызылғаннан кем дегенде 4000 жыл өткен соң болды.