Кіріспе
Уилтширдегі ауыл және азаматтық приход, Англия
Уилтширдегі қазіргі ауыл және азаматтық приход
Авебери (/eɪvberi/) – Уилтширдегі ауыл және азаматтық приход. Ауыл Марлбороның батысына шамамен 9 км, Девиздің солтүстік-шығысына шамамен 13 км қашықтықта орналасқан. Ауылдың көп бөлігі Авебери деп аталатын тарихқа дейінгі ескерткіштер кешенімен қоршалған. Приходқа сондай-ақ Авебери Трусло және Бекгемптон кішкентай ауылдары мен Батыс Кеннетт шағын ауылы да кіреді.
Тас шеңберлер
Авебери ескерткіші зор, және әртүрлі мерзімдерде салынған бірнеше кішігірім нысандардан тұрады. Олардың ең ертесі – жер қазбалары, б.з.д. 3400-2625 жылдар аралығында жасалған. Кейінірек салынған құрылыстарға хендж және бірнеше тас шеңберлер кіреді. Шамамен 14 ғасырдан бастап, жергілікті тұрғындар түрлі себептермен тас шеңберлерді бұзуды бастады: жерді тазалау, басқа құрылыс жобаларына материал беру немесе жай ғана ежелгі пұтқа табынушылық ескерткішін жою үшін. 1648 жылы Джон Обри осы орынға сапар шегіп, көптеген тастардың әлі де тік тұрғанын немесе жақын жерде жатқанын көрді: «Бұл төбелер үлкен тастармен себілгендей көрінеді, тым тығыз; ал қараңғы кеште олар қойдың тобындай көрінеді: содан оның аты шыққан. Бұл алыптардың құдайларға қарсы тастармен шайқасқан жері болғандай көрінеді. Бұрын естімеген, сондай-ақ, оның айналасындағы зор Банк пен Графф [қазан] мені таң қалдырды. Мен осы тастармен жасалған кейбір дөңгелектердің бөліктерін байқадым, сондықтан олардың бұрын толық болғандығын түйіндедім». 18 ғасырда Уильям Стукли осы орынға барып, келтірілген одан әрі зақымдануларды тіркеді. 1872 жылы банкир және либералдық депутат сэр Джон Любок ауылдың бір бөлігін сатып алып, ескерткіштерді қорғады. Кейіннен ол 1882 жылғы Ежелгі ескерткіштерді қорғау заңын қабылдауға ықпал етті, бұл британ үкіметінің ежелгі ескерткіштерді қорғауын қамтамасыз ету үшін жасалды. 1930 жылдары археолог Александр Киллер құлаған көптеген тастарды қайта орнатып, шеңберді бастапқы жағдайына жартылай келтірді. 1943 жылы үкімет ескерткішті және ауылды иелігіне алды; қазіргі уақытта олар Ұлттық қормен басқарылады. 1986 жылы ЮНЕСКО Авебериді, Стоунхенджді, Сильбури Хиллді және олармен байланысты жергілікті орындарды Дүниежүзілік мұралар тізіміне қосты.
These Downes looke as if they were Sown with great Stones, very thicke; and in a dusky evening they looke like a flock of Sheep: from whence it takes its name. One might fancy it to have been the Scene where the Giants fought with stones against the Gods I was wonderfully surprised at the sight of those vast stones, of which I had never heard before; as also at the mighty Banke and Graffe [ditch] about it. I observed in the Inclosures some segments of rude circles, made with these stones, whence I concluded, they had been in old time complete. In the 18th century, William Stukeley visited the site and chronicled the further damage that had been done. In 1872, the banker and Liberal MP, Sir John Lubbock, bought part of the village and protected the monuments. He later promoted the Ancient Monuments Protection Act 1882 to ensure the British government protected ancient monuments. In the 1930s, the archaeologist Alexander Keiller re erected many of the fallen stones, partially restoring the circle to its original condition. In 1943 the government took possession of the monument and the village; they are currently administered by the National Trust. In 1986 UNESCO added Avebury, along with Stonehenge, Silbury Hill, and associated local sites, to its World Heritage List.
Басқа жерлер
Аймақтағы ең ерте қоныстанған жер – шіркеудің солтүстік-батысындағы Жел диірмені төбесі. Мұнда б.з.б. 3700 жыл шамасында бұрынғы егістік жүйесінің үстіне үш концентрлік ор қазылған қоршалған аумақ салынған. Авебери хенджінен екі тас жол шығады. Кеннет даңғылы хендждің оңтүстік кіреберісінен Овертон төбесіне дейін, Батыс Кеннет шағылысынан сәл әрі оңтүстік-шығысқа қарай созылады. Бастапқыда шамамен 100 жұп тас болған, олардың көптегені сақталған, бірақ кейбіреулері көмілген немесе қайта орнатылған. Төбеде 18 ғасырда қиратылған, "Қасиетті орын" деп аталған тас және ағаштан жасалған шеңбер тұрды. Екінші даңғыл, Бекгемптон даңғылы деп аталады, ол хендждің батыс кіреберісінен Бекгемптон маңындағы Лонгстоунз деп аталатын шағын ойысқа дейін оңтүстік-батысқа қарай екі тас жұбынан тұрады. Бұл даңғылдан тек бір тас қалды (Лонгстоунздың бірі); қалғандары жер астында немесе жоғалып кеткен. Қауымдағы басқа да тарихи алдындағы орындарға Сильбури төбесі кіреді, ол хендждің оңтүстігінде орналасқан, биіктігі шамамен төбешік және топырақ үйіндісі. Одан әрі оңтүстікте (А4 тас жолының ар жағында) Батыс Кеннет Ұзын обасы орналасқан, ол камералы ұзын оба. Фолкнер шеңбері, хенджден 750 метр (820 ярд) оңтүстік-шығысқа қарай, бір тасы қалған тас шеңбер болды.
Қазіргі тарих
Римдік жол Сильчестерден Батқа дейін Кеннет аңғарының батысымен Кунетиодан (Марлбороға жақын) басталып, кейін Батыс Даунға дейін жалғасты. Бекхэмптонның оңтүстік-батысында 300 метрлік (м) ұзындығы және 1 метрге (3') дейін биіктігі бар аггердің бір бөлігі көрінеді. 1086 жылы «Domesday Book» кітабында Аврэбериде шіркеу тіркелген, бірақ басқа ешқандай мәлімет жоқ; елді мекеннің халқы басқа меншік атауымен тіркелген болуы мүмкін. Бреттевилльдің Гилбертіне қарасты жерлерде Бекентон шаруашылығында 14 үй тіркелді. Ауыл шіркеудің және Авебери мен Авебери Труслоудың үйлерінің төңірегінде өсті. 1377 жылы ауылда 134 адам баж салығын төледі, бұл оны Селки жүзіндегі ең ірі елді мекендердің біріне айналдырды, сондай-ақ Бекхэмптоннан 31 және Батыс Кеннеттен 24 адам да болды. Генрих I Авеберидегі меншікті өзінің камералы Уильям де Танкарвиллге берді, ол 1114 жылы оны Нормандиядағы Бошервильдегі Сент-Жорж аббаттығына сыйлады, нәтижесінде Авебери монастыры құрылды. Шетелдік монастырлар қуылғаннан кейін, 1411 жылы меншік Нортгемптонширдегі Фотрингхейдегі колледждік шіркеуге берілді. Колледж 1545 жылы жерді Корольмен алмастырды, ал 1547 жылы меншік Уилтшир және көршілес округтерде көп жер иеленген сэр Уильям Шерингтонға берілді. Кейінгі иелері: Уильям Данч (1551 жылдан бастап); Джон Стауэлл (1640 жылдан бастап); оның ұлы Ральф, 1683 жылы Стауэлл бароны атанды; Адам Уильямсон (1798 ж. қайтыс болды), Ямайканың губернаторы; сэр Генри Мьюкс (1873 жылдан бастап), парламент депутаты және сыра зауытының иесі, сондай-ақ оның ұлы, Генри. Манор фермасы (манор үйін қоспағанда) 1902 жылы сатылып, 1943 жылы Ұлттық трест сатып алды. «Domesday» сараптамасы кезінде шіркеуге қарасты жер 1133 жылы Генрих III Сиренчестер аббаттығына сыйлады. 1604 жылы ректория Данч отбасына берілді және, мүмкін, меншікпен біріктірілді.
Авебери Трусло
1563 жылы Джоан Труслой аббатхананың тағы бір иелігін сатып алды, ал шамамен 1628 жылы Уильям Данч Avebury Trusloe деп белгілі болған меншікті иеленді; ол 1633 жылы оны сэр Эдвард Бэйнтонға сатты. Виктория округінің тарихы кейінгі иелерін, соның ішінде 1920 жылдары ферма сатып алып, 1943 жылы Ұлттық қорға өткізген Александр Киллерді көрсетеді.
Бекгемптон
Жарыс аттары 19 ғасырдың ортасынан бері Бекхэмптон үйінде, Вест Даун төбесіндегі жүгіру жолдарында жаттықтырылып келеді.
География
Кеннет өзені еншілік аумақтан оңтүстікке қарай ағып, Авебери ауылының батысынан өтеді, содан кейін Марлбороға қарай жолында Сильбури төбесінің жанынан шығысқа бұрылады. Жоғары жерлерге еншілік аумақтың солтүстік-батыс бұрышындағы Уиндмилл төбесі және шығысындағы Эйвбери Даун жатады. Бекхэмптон, Авебери Труслоу және Авебери А4361 тас жолында орналасқан, бұл Девиз бен Суиндон арасындағы А361 тас жолының қайта нөмірленген бөлігі. A4 тас жолының Калне–Марлборо бөлігі Бекхэмптоннан A361 тас жолымен қиылысып, Батыс Кеннет арқылы шығысқа қарай жалғасады.
Қауымдық шіркеу
Певснер Англия шіркеуінің Сент-Джеймс шіркеуін «археологиялық тұрғыдан ерекше қызықты» деп сипаттады. Бұл жерде 10 ғасырда тастан салынған шіркеу болған, ол тас құрылымның батысында орналасқан. Оның биік және тар нефі, галереясыз, пропорциялары Брэдфорд-он-Эйвондағы Сент-Лоуренс шіркеуіне ұқсас. Бұл ғимараттың кейбір бөліктері сақталған: солтүстік-батыс бұрышындағы және батыс жағындағы екі кішкентай терезе (қазір шіркеу ішінде), олардың сыртында жалюзи болған, ал емес әйнек. Солтүстік қабырғадағы үш дөңгелек клерсторий терезелері де англосаксондық кезеңге жатады. Певснер жаңа тоскан бағаналарын «көрнекті, бірақ жағымсыз емес» деп атады. 14 ғасырда оңтүстік кіреберісі қайта салынды, онда 12 ғасырға жататын екі оюлы жиектері және аркасы бар есік қолданылды. Шіркеу ішіндегі ескерткіштердің бірі – Сюзанна Холфордқа (1772 жылы қайтыс болған) арналған әсем мәрмәр қабір тасы. 1719 жылы Ричард Фелпс (Авебериде туған, 1701 жылдан 1738 жылға дейін Уайтчепель қорыту шебері) құйған ескі тенор қоңырауы қазір сағатты соғады. 1747 жылдан 1864 жылға дейін бенефис Винтерборн Монктонмен біріктірілген, бірақ екі приход та бөлек болды. 1952 жылдан және 1963 жылдан бастап, ол Berwick Bassett-тің бенефициін де басқарды. 1975 жылы аймақта командалық қызмет құрылды, ал бүгін шіркеу Авебери маңындағы тағы жеті шіркеумен бірге Жоғарғы Кеннет бенефициінің құрамына кіреді. 20 ғасырда қауым Біріккен реформаланған шіркеуге қосылды. Ғимарат 2017 жылы Ұлттық қорға сатылды, ал тұрақты құлшылық 2015 жылы тоқтатылды, қазір ол ақпараттық орталық ретінде жұмыс істейді. 1873 жылы 1820 жылдардағы ғимараттың орнына қатаң баптисттік шіркеу салынды. Шіркеу шамамен 1953 жылы жабылды. Ол 1978 жылы қалпына келтірілді және Ұлттық қор мұражайы ретінде пайдаланылады. Бекгемптон үйі шамамен 1745 жылы Бат жолындағы үлкен пошта станциясы ретінде салынды; 19 ғасырда жасалған өзгерістерге тас кіреберісінің қосылуы кірді. Кірпіштен салынған, әктас терезе жиектері бар, үш қабатты, бес терезелік фасады бар. 1855 жылдан бері бұл үй жарыс аттарының тұрақтарына арналған. Жақын жердегі 17 ғасырға жататын екі қабатты тас үйдің шатыры сабанмен жабылған, қазір ол «Waggon and Horses» пабы болып табылады. 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында салынған қосымшалар Historic England-тың пікірінше, көрнекті болып табылады. Батыс Кеннет үйі шамамен 1800 жылы салынған. Үш қабатты, бес терезелік кірпіш фасады және бағаналы кіреберісі бар, Орбах оны «біршама қалалық кеш Грузия стилінде» деп сипаттайды.
Авебери елордасы
Avebury Manor and Garden – бұл ауылдағы, шіркеуге жақын орналасқан Ұлттық сенім қорына тиесілі иелік, оған шаңырақты үй және оның бағы кіреді. Үйдің құрылысын 1557 жылы Уильям Данч бастаған, 1601 жылы кеңейтілген және шамамен 1907 жылы ішінара қайта жаңартылған; ол I санаттағы ескертікіш. 1938 жылдан бері 18 ғасырға дейінгі ат қораларында мұражай орналасқан, қазір ол Александр Киллер атындағы мұражай. Аумақта жақсы сақталған 16 ғасырлық дөңгелек көгершін үйі ІІ санаттағы ескертікіш болып саналады.
Басқару
Авебери – сайланған приход кеңесі бар азаматтық приход. Ол Уилтшир кеңесінің бірыңғай әкімшілік аумағында орналасқан, ол маңызды жергілікті басқару функцияларының барлығына жауапты.
Ыңғайлылықтар
Ауылдағы "Қызыл арыстан" пабы, 16 ғасырдың соңындағы бұрынғы шаруа үйі, әлемдегі жалғыз тас шеңбермен қоршалған паб екенін мәлімдейді. Ол 86 фут тереңдіктегі ауылдық құдықтың айналасында салынған, ол шынымен жабылған және қазір асхана ретінде пайдаланылады. "Вагон мен жылқылар" тағы бір паб, Бекгемптон ауылынан оңтүстік-батысқа қарай шамамен бір мильдей қашықтықта орналасқан. Ұлттық сенім қорының қалпына келтірілген шаруашылық ғимараттарында келушілерге арналған мейрамхана бар. Ауылда 2007 жылы бастауыш мектеп жабылуына байланысты мектеп жоқ. Бұл мектеп 1844 жылы шіркеудің қарсысындағы Бас көшеде Ұлттық мектеп ретінде ашылған, кейін 1849 жылы қайта салынды және 1873 жылы кеңейтілді. 1970 жылы ескі ғимараттың орнына жаңа мектеп салынды, ал ескі ғимарат қауымдастықтың әлеуметтік клубына айналды.
Медиада
Тас шеңбер бірнеше рет түсірілім алаңы ретінде пайдаланылған. Ол 1972 жылғы "Lucifer Rising" қысқа фильмінде және 1998 жылғы "Still Crazy" фильмінде қолданылған. Avebury сондай-ақ 1977 жылғы HTV West телесериалының культтік туындысы – "Тастардың балалары" сериалының түсірілім орны болды, онда Avebury ("Миллбери" деп аталған) тастармен басқарылатын қала ретінде бейнеленген. 1977 жылы ол BBC-нің Рождестволық "Асқырлар тарихы" эпизодының "Stigma" бөлімінің де түсірілім орны болды. 2002 жылы тастар мен "Қызыл арыстан" мейрамханасы "Жансыздар" бағдарламасының бір бөліміне түсті, ол алғаш рет Living TV арнасында көрсетілді. Avebury – Роберт Годдардтың "Көрінбейтін көз" (2005) триллерінің оқиғасы орын алатын жер. Avebury, әсіресе The Cove аймағы, Элли Гриффитстің "Тас шеңбер" (Рут Галлоуэй, №11) (2019) романында оқиғаның бір бөлігінің орны ретінде суреттеледі және жиі еске алынады.