Кіріспе

Балтимор порты

Ішкі порты – Балтимор қаласындағы тарихи теңіз порты, туристік орын және маңызды нысан. 2009 жылы Urban Land Institute оны "кәсіпорыннан кейінгі су жағалауын жаңартудың дүниежүзілік үлгісі" деп сипаттады. Ішкі порт Джонс шарлауының құйылысында орналасқан, бұл Патапско өзенінің кең және қысқа солтүстік-батыс саласын құрайды. Аймаққа Президент көшесінің басы мен Америкалық көрермендік өнер мұражайы арасындағы сызықтың батысындағы су алабы кіреді. "Ішкі порт" атауы тек су үшін ғана емес, сонымен қатар қаланың төңірегіндегі аймақ үшін де қолданылады, шамамен Президент көшесі шығыс шекарасы, Ломбард көшесі – солтүстік, Грин көшесі – батыс және Ки көшесі – оңтүстік шекарасы болып табылады. Порттан Ориол паркіне (Камден-Ярдс) және M&T Bank стадионына жаяу жетуге болады. Су таксисі жолаушыларды Феллс Пойнт, Кантон және Форт МакГенриге жеткізеді.

Тарих

Балтимор 18 ғасырдан бері АҚШ-тың маңызды теңіз порты болғанмен, Ішкі портың тарихи тұңғырлығы, оны қазу арқылы тереңдетпегенше, ірі кемелерге немесе ауыр өнеркәсіпке ыңғайлы емес еді. Олар Локуст-Пойнт, Феллс-Пойнт және Кантонға шоғырландырылған. 20 ғасырдың ортасында Балтимор АҚШ-тың көптеген өнеркәсіптік қалаларындағы құрылымдық өзгерістерге байланысты экономикалық құлдыраудан зардап шекті. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін контейнерлік кемелердің келуімен ескі порттар тастап кетілді. Кейіннен ескі порттар қалаларды су жағалауларымен қайта байланыстыру және қоғамдық кеңістіктерді, туризмді, бизнесті және тұрғын үйлерді дамыту үшін орталықтар ретінде бейімделді. 1940 жылдары Бу кемелері сауда қауымдастығының төрағасы Джон Х. Тредгилл порт арқылы өтетін көпірді зерттеуді бастады. Балтимордың Ішкі порты арқылы өтетін көпір туралы идея жиі талқыланды. Қауымдастықтың төрағасы ретінде Тредгилл Балтимор кеме тасымалына көп тәуелді болғандықтан және көпір Балтимор портындағы кемелердің қозғалысына кері әсер етеді деп қорқып, порт арқылы өтетін көпір туралы идеядан бас тартуды ұсынды. 1950 жылдары Тредгилл Балтимор порты комиссиясының төрағасы болып тағайындалды. 1950 жылдары экономикалық өзгерістер Ішкі порттың жүк және жолаушылар тасымалын тоқтатты, мысалы, Old Bay Line компаниясының кемелері. Шіріп бара жатқан қоймалар мен пирстер кейіннен бұзылып, олардың орнына ашық, шөппен жабылған саябақтар салынды, олар демалыс үшін және мерекелік шаралар үшін пайдаланылды. Су жағалауы кеңсе ғимараттары, қонақ үйлер және ойын-сауық орындарымен қоршалған, жүлделі саябақтар мен алаңдармен біртіндеп өзгертілді, бұл қаланың құлдырауын тоқтатты және әлемнің қалалары үшін қалалық жаңарудың үлгісіне айналды. Балтимордың Ішкі порты аймағының жаңартылуы 1958 жылдың наурыз айында қалалық кеңес пен мэр Томас Д'Алесандроның Чарльз орталығы жобасын қабылдауымен басталды. 1958-1965 жылдар аралығында Балтимор кеңсе ғимараттары, қонақ үйлер және сауда дүкендерімен Чарльз орталығын қайта құру арқылы бизнес ауданының орталығын жаңартты. 1963 жылы мэр Теодор Р. Маккелдиннің екінші мерзімінің басында қайта құру бағдарламасы Ішкі портты қоршаған аумақты қамту үшін кеңейтілді. Иннер-Харбордың жағалауында корпоративтік кеңселер мен қонақ үйлер салынды. Демалыс және қоғамдық жиналыстар үшін қоғамдық саябақ пен серуендеу жолы салынды. 1976 жылдың 4 шілдесінде АҚШ-тың 200 жылдығына арналған Нью-Йорктегі "Tall Ships" кемелерінің кездесуінен кейін Балтиморға басқа елдерден сегіз кеме келді, олар көптеген туристерді тартты. Бұл қызығушылық басқа туристік нысандарды дамытуға көмектесті, соның ішінде Ұлттық аквариум, Мэриленд ғылым орталығы және 1980 жылдың 4 шілдесінде ашылған Harborplace фестивальдік базары (The Rouse Company басқарады). Жақын жердегі Балтимор конгресс орталығы мен Hyatt Regency Baltimore қонақ үйі қызметтерге қосылды және халықтың тығыздығы мен келушілердің көбеюіне әкелді. 1970 және 1980 жылдары Ішкі порттың табысымен Балтимор әлемдік туристік орынға және қала құрылысы мен дамуының үлгісіне айналды. Ол 100-ден астам басқа қалаларға әсер етті және 40-тан астам ұлттық немесе халықаралық наградаларды жеңіп алды, соның ішінде 1984 жылы Америка сәулетшілер институтының "АҚШ тарихындағы ірі ауқымды қалалық жобалау мен дамудың ең үлкен жетістіктерінің бірі" ретінде танылуы. Соңғы жылдары Ішкі порттың шығысында (Феллс-Пойнт және Кішкентай Италия бағытында) су жағалауы бойында кондоминиумдар, сауда алаңдары, мейрамханалар мен қонақ үйлер салынды – бұл үздіксіз жүріп жатқан Harbor East жобасы. Ішкі порттың айналасында құрылыс үшін көп жер қалмағанмен, қолданыстағы жерге көптеген жоспарлар жасалды, бірақ олар іске аспады. Жақында аяқталған жобаларға кеңсе кеңістігін, көше деңгейіндегі сауда орындарын және кондоминиумдарды қамтитын көп мақсатты жобалар, сондай-ақ Ки шоссесіндегі, Ішкі порттың оңтүстік-шығыс бұрышында орналасқан Ritz Carlton Residences сияқты қонақ үй жобалары кіреді. 2003 жылдың қыркүйек айында "Изабель" дауылы Ішкі порт аймағын су басып кетті. Балтимордағы Дүниежүзілік сауда орталығы бір ай бойы жабық болды, бірақ Charles Center Inner Harbor Management, Inc. бас әзірлеуші тобы жасаған Ішкі портты дамыту ережелерінің арқасында басқа барлық ғимараттар судан сақталды. 2004 жылдың наурыз айында Форт МакГенридің жанындағы Патапско өзенінің Солтүстік-Батыс тармағында дауыл кезінде су таксисі құлап кетті. Ішкі порттан бір шақырымнан астам қашықтықта болған оқиға жаңалықтарда және қарапайым бақылаушылар арасында Ішкі портпен байланысты болды. Апатта бес жолаушы қаза тапты, ал Ұлттық көлік қауіпсіздігі кеңесінің мәлімдемесіне сәйкес, оның себебі шағын понтонды кеме күтпеген күшті жел мен толқындарға тап болды.

Сөз бостандығы

Балтимордың орталық және көлемді бөлігі ретінде Ішкі теңіз көптеген саяси және көркемдік іс-шаралардың ортасы болды. Қалада осы аймақтағы сөз бостандығына байланысты даулар үнемі жалғасуда. Алғашқы қақтығыстардың бірі гомосексуалдардың құқықтары үшін шеру өткізуге рұқсат алғандарға қатысты, бірақ қала олардың рұқсатын кері қайтарды. (Қала бес немесе одан аз адам ғана шеруге қатыса алатынын және олар ешқандай плакат ұстай алмайтынын хабарлады.) 1980 жылы Harborplace-тің жұмысын бастаған Rouse компаниясы көшеде өнер көрсетушілермен ұзақ жылдар бойы келіспеушілікте болды. Компания өнер көрсетулерді реттейді және жиі сөз бостандығын шектеуде айыпталады. Полиция офицерлері әзілді естіп, Rouse компаниясына хабарлады. Компания бұрын Роуэнға "әдепсіз әзілдері" және "бағдарлама басшыларына құрметсіздік танытқаны" үшін ескерту хат жіберген еді. Осы хабарламадан кейін компания оны бұл аймаққа кіргізбеуге тыйым салды. Топ 2002 жылдың 11 қыркүйегінен бері әр жұма сайын Маккельдин алаңында жиналады. 2003 жылдың 7 қазанында Роуэн мен "Қара киімдегі әйелдер" Балтимор қаласына қарсы сотқа шағымданып, сөз бостандығына құқықтарын қорғады. Оларға Америка Азаматтық Бостандықтар Одағының атынан адвокат Раджив Гойл көмектесті. Басқа жерлерде полиция наразылық акцияларын реттеу ережелерін сақтайды. 2011 жылдың 21 мамырында мұғалім Брюс Фридрих жануарлар құқығы туралы буклеттер таратқанда тұтқындаумен қорқытылды. 2011 жылдың 18 қыркүйегінде полиция суретші Марк Чейсті суреттерін "Ішкі теңіз амфитеатрының ішінде немесе жанында" сатқаны үшін тұтқындады. Чейс Бірінші түзетуге сәйкес наразылық білдіргенде, тұтқындаған офицер: "Сіздің конституциялық құқықтарыңыздың заңмен ешқандай қатысы жоқ", - деді.