Кіріспе
Нью-Йорк және Нью-Джерсидегі көлік агенттігі
Порт басқармасы Ньюарк-Элизабет теңіз терминалын басқарады, ол 2004 жылы АҚШ-тағы барлық порттардың арасында кеме тасымалының үшінші ең үлкен көлемін және Шығыс жағалаудағы ең ірісін қамтамасыз етті. Порт басқармасы сондай-ақ алты мемлекетаралық өтпелі пунктті басқарады: үш Нью-Джерсиді Манхэттенмен, ал үш Нью-Джерсиді Стейтен аралымен байланыстырады. Порт басқармасы автобус терминалын және PATH теміржол жүйесін де басқарады, сондай-ақ ЛаГуардия әуежайын, Джон Ф. Кеннеди халықаралық әуежайын, Ньюарк Либерти халықаралық әуежайын, Тетерборо әуежайын және Стюарт халықаралық әуежайын да басқарады. Агенттіктің өзінің 2232 қызметкерден тұратын Порт басқармасы полиция департаменті бар.
Тарих
Нью-Йорк және Нью-Джерси порты Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ әскерлері мен Еуропаға жіберілген жабдықтың Нью-Йорк порты арқылы аттандырудың басты нүктесі болды. Порттағы тығырылу сарапшыларды Нью-Йорк және Нью-Джерси аймағындағы өте күрделі көпірлер, тас жолдар, метро және порттық құрылыстарды бақылау үшін порттық басқарма құру қажеттігіне көз жеткізді. Бұл мәселенің шешімі 1921 жылы екі штаттың губернаторларының қадағалауымен Порттық басқарманы құру болды. Өзінің облигацияларын шығару арқылы ол екі штаттан да қаржылық тәуелсіздікке ие болды; облигациялар салықтар емес, төлемдер мен алымдар есебінен өтелді. Ол ірі масштабты жобалар үшін метрополия аймағының маңызды агенттіктерінің біріне айналды. Алғашқы облигациялар нақты жобалармен байланыстырылды, бірақ 1935 жылы Басқарма жалпы және қайта қаржыландыру облигацияларын шығарғанда, олардың кірістеріне талап қою құқығы пайда болды.
Бұрынғы даулар
ХХ ғасырдың басында Нью-Джерси және Нью-Йорк штаттары арасында теміржол жүктемелері және шекаралар бойынша даулар болды. Ол кезде теміржол желілері Нью-Джерси портының жағында аяқталып, мұхиттан кемелер Манхэттен мен Бруклинде шоғырланған. Жүктерді Гудзон өзені арқылы баржаларда тасымалдау қажет болды. 1916 жылы Нью-Джерси Нью-Йоркқа қарсы теміржол жүктемелеріне қатысты сот процесін бастады, соның нәтижесінде Мемлекетаралық сауда комиссиясы (ICC) екі штатқа бірлесіп жұмыс істеуді, өз мүдделерін қоғамдық мүддеге бағындыруды бұйырды. 1917 жылы құрылған бірлескен консультативтік кеңес – Портты дамыту комиссиясы, порт ауданының тиімді экономикалық дамуын қадағалау үшін екі штаттық орган құруды ұсынды. Нью-Йорк порты 1921 жылдың 30 сәуірінде Нью-Джерси мен Нью-Йорк штаттары арасындағы мемлекетаралық келісім арқылы құрылды. Бұл АҚШ Конституциясының ережелеріне сәйкес, мемлекетаралық келісімдерге рұқсат беретін АҚШ-тағы алғашқы осындай агенттік болды. Порт басқармасының идеясы Прогрессивтік дәуірде туды, оның мақсаты саяси жемқорлықты азайту және үкіметтің тиімділігін арттыру болды. Саяси қысымнан тыс болғандықтан, Порт басқармасы сайлау циклдарына қарамастан, ұзақ мерзімді инфрақұрылымдық жобаларды тиімдірек жүзеге асыра алды. 1972 жылы екі штат арасындағы серіктестік статусын жақсырақ көрсету үшін ол Нью-Йорк және Нью-Джерси порты басқармасы деп қайта аталды. Екі көпірдің құрылысы 1928 жылы аяқталды. 1931 жылы ашылған Байон көпірі Килл ван Кульль арқылы салынды, ол Стейтен аралын Нью-Джерси штатының Байонне қаласымен байланыстырды. 1927 жылы Джордж Вашингтон көпірінің құрылысы басталды, ол Манхэттеннің солтүстік бөлігін Нью-Джерси штатының Форт-Ли қаласымен байланыстырды, бұл жобаға Порт басқармасының бас инженері Отмар Амман жетекшілік етті. 1945 жылы екінші, ал 1957 жылы үшінші тоннель ашылды. 1962 жылы Порт басқармасы банкротқа ұшыраған Хадсон және Манхэттен теміржолын өзіне қосып алып, оны Порт басқармасы Транс-Хадсон (PATH) деп қайта ұйымдастырды. Келісімнің бір бөлігі ретінде Порт басқармасы бұрынғы Хадсон терминалының орнында алғашқы Әлемдік сауда орталығын салу құқығын алды, бұл Манхэттендегі H&M/PATH үшін екі терминалдың бірі болды.
Әуежайды кеңейту
1942 жылы Остин Дж. Тобин Порт билігінің атқарушы директоры болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезеңде Порт билігі өз қызметін әуежайлар мен теңіз терминалдарының жұмысын қоса кеңейтті, соның ішінде Ньюарк Либерти халықаралық әуежайы және Порт Ньюарк Элизабет теңіз терминалдары болды. Осы уақытта қаланың меншігіндегі Ла Гвардия алаңы 1939 жылы толып, қымбат жөндеулер мен кеңейтулер қажет болды. Сол кезде әуежайлар шығынмен жұмыс істеді, ал қала қолдағы ақшаны жоғалтып, қажетті кеңейтулерді жүзеге асыра алмады, бұл статус-квоны сақтауды қиын етті. Қала әуежайларды мемлекеттік органға, мүмкін Роберт Мозестің Триборо көпірлері мен туннельдер билігіне беруді жоспарлады. Нью-Йорк қаласымен ұзақ келіссөздерден кейін, 1947 жылдың 31 мамырында басталатын 50 жылдық жалға беру құқығы Ла Гвардия әуежайын (Ла Гвардия алаңы), Джон Ф. Кеннеди халықаралық әуежайын (Идлевилд әуежайы) және Флойд Беннет алаңын қалпына келтіру, дамыту және пайдалану үшін Нью-Йорк Порт билігіне берілді. Порт билігі әуежайларды дүкендер мен мейрамханалар қосып, табыс әкелетін нысандарға айналдырды. 1968 жылдың тамызында Дүниежүзілік сауда орталығының солтүстік мұнарасының құрылысы басталды, ал оңтүстік мұнарасының құрылысы 1969 жылдың қаңтарында басталды. Дүниежүзілік сауда орталығының егіз мұнаралары аяқталған кезде, Порт билігіне жұмсалған жалпы сома 900 миллион долларға жетті. Ғимараттар 1973 жылдың 4 сәуірінде салтанатты түрде ашылды, ал бір жыл бұрын зейнеткерлікке шыққан Тобин бұл шараға қатыспады. 1986 жылы Порт билігі Дүниежүзілік сауда орталығының атын 10 долларға, келе жатқан атқарушы директор Гай Ф. Тоццоли басқаратын ұйымға сатты. Ол өз кезегінде 28 штатта атауды пайдалану құқығын сату арқылы миллиондаған доллар тапты. 1993 жылы Дүниежүзілік сауда орталығына жасалған терактіден кейін, Порт билігіне шабуылдан аман қалғандар, белгілі қауіпсіздік кемшіліктерін жоюға немқұрайлылық танытқаны үшін сотқа шағымданып, зиян өтеу талап етті. Порт билігі кінәлі деп танылды.
11 қыркүйек шабуылдары
2001 жылдың 11 қыркүйегіндегі террористик шабуылдар және одан кейінгі Әлемдік сауда орталығы ғимараттарының құлауы Порт басқармасына әсер етті. Порт басқармасының штаб-пәтері 1 Әлемдік сауда орталығында орналасқандықтан, ол операциялар базасынан айырылып, көптеген адамдар қаза тапты. Әлемдік сауда орталығында Порт басқармасының шамамен 1400 қызметкері жұмыс істеді. Оның ішінде 37 Порт полиция қызметкері, бас атқарушы директоры Нил Д. Левин және полиция бастығы Фред В. Моррон бар 84 қызметкер қаза болды. Құлаудан кейін жүргізілген құтқару жұмыстары кезінде Порт полициясының екі қызметкері – Джон Маклауглин мен Уилл Химено 30 фут (9 метр) қиратылған төбелес астында шамамен 24 сағат өткізгеннен кейін аман-есен құтқарылды. Олардың құтқарылуы кейін 2006 жылы Оливер Стоуннің «Әлемдік сауда орталығы» фильмінде бейнеленді. Болашақ бас атқарушы директор Кристофер О. Уорд 11 қыркүйек күні Әлемдік сауда орталығында болды және шабуылдан аман қалды. Уорд сол кезде Нил Левин басшылығымен Сыртқы істер жөніндегі басшы және Портты дамыту директоры болып жұмыс істеді. 2008-2011 жылдар аралығында бас атқарушы директор болған ол «Жер нүктесі» құрылысын жаңғыртуға және 10 жылдық мерекеге мемориалды дайындауға үлкен үлес қосты. PANYNJ-дің бұрынғы адвокаты, 11 қыркүйек оқиғаларына қатысты мәселелермен айналысқан Ангел Келли қазір федералды сот судьясы болып жұмыс істеп жатыр.
Форт-Ли жолын жабу туралы даулы оқиға
Форт-Ли жолын жабу туралы дау – Нью-Джерси губернаторы Крис Кристидің қызметкерлері мен оның Порттық басқару органдарының саяси тағайындалғандарының саяси жаза ретінде Форт-Лиде жол апаттарын жасауға тырысқан, сондай-ақ осы әрекеттерін жасырып, ішкі және қоғамдық ақпаратты жарияламайтындыққа жасаған АҚШ-тың саяси дауы. Форт-Лиге кіретін арнайы жолақтар (Форт-Ли және айналасындағы елді мекендерден жергілікті көліктер пайдаланады) Джордж Вашингтон көпірінің жоғарғы деңгейіне 2013 жылдың 9-13 қыркүйегі аралығында үштен бірге дейін азайтылды. Бұл жолақтарды жабу Форт-Лиде үлкен көлік кептелісін тудырды, полиция және шұғыл көмек қызметтерінің кешігуіне байланысты қоғамдық қауіпсіздікке қауіп келтірді, сондай-ақ оқушылар мен мұғалімдердің кешігуіне байланысты мектеп жұмысын бұзды. Порттық басқарудың екі шенеунігі (Кристи тағайындаған, кейін отставкаға кеткен) жергілікті Форт-Лиге кіретін жолақтардан басты тас жолдарға екі жолақты қайта бөлудің себебін көпірдегі "жол қауіпсіздігінің көрсеткіштерін" бағалау мақсатындағы жол қозғалысын зерттеумен байланыстырды, бірақ Порттық басқарудың атқарушы директоры мұндай зерттеу туралы хабардар емес еді. 2014 жылдан бастап осы әрекеттерге байланысты салдарлар мен даулар Порттық басқару, федералды прокурорлар және Нью-Джерси заң шығару комитетінің тергеуінде қалып отыр. Порттық басқару төрағасы Дэвид Самсон, губернатор Кристи тағайындаған, 2014 жылдың 28 наурызында оның осы дауға және басқа да мәселелерге қатысы бар деген айыптауларға байланысты отставкаға кетті.
Карин Тернер туралы аңыз
2018 жылдың сәуірінде Карен Тернер этикалық тергеу барысында оның қызына жасалған жол тоқтатуына араласу әрекеті Порт билігі "өте мазасыз" деп сипаттаған мінез-құлықты қамтығаны анықталғаннан кейін Комиссарлар кеңесінен кетті. Нью-Джерси полициясы оның Порт билігіндегі лауазымын пайдаланып полиция қызметкерлерін қорқытуға тырысқан видеожазбасын жариялады, бұл оның ересек қызы жолаушы болған көліктің қалыпты жол тоқтатуынан кейін болды. Оның мәселесі Нью-Джерси этика комиссиясына жіберілді.
Басқару
Порт билігін Нью-Йорк және Нью-Джерси губернаторлары бірлесіп басқарады, олар агенттіктің комиссия мүшелерін тағайындайды және өз штаттарынан комиссия мүшелерінің әрекеттеріне вето қою құқығын сақтайды. Әр губернатор Комиссия кеңесіне алты мүше тағайындайды, олар штаттық сенаттың бекітуінен өтеді және жалақысыз алты жылдық мерзімге қызмет етеді. Порт басқармасы Манхэттеннің төменгі бөлігіндегі Дүниежүзілік сауда орталығының 4-ші ғимаратында орналасқан. Агенттіктің штаб-пәтері алғашқы Дүниежүзілік сауда орталығы кешеніндегі 1-ші Дүниежүзілік сауда орталығында орналасқан, онда ол жай алып отырған. Оның штаб-пәтері 1973 жылдан бастап WTC кешенінде болды. 2001 жылғы 11 қыркүйектегі шабуылдарда бұрынғы штаб-пәтерлер қирағаннан кейін, Порт билігі Нью-Йорк және Нью-Джерсидегі кеңселер арасында бөлінген қызметкерлерімен бірге Манхэттеннің орталығындағы 225 Парк-авенюге көшіп, 2015 жылы Дүниежүзілік сауда орталығына қайта оралды.
Мекемелер
Нью-Йорк және Нью-Джерси портының басқармасы Нью-Йорк/Нью-Джерси аймағының сауда және көлік желісі үшін өте маңызды инфрақұрылымды басқарады және күтіп ұстайды – аймақтың бес әуежайы, Нью-Йорк/Нью-Джерси теңіз порты, PATH теміржол жүйесі, Нью-Йорк пен Нью-Джерси арасындағы алты туннель және көпір, Манхэттендегі Порт басқармасы автобус терминалы және Джордж Вашингтон көпірі автобус стансасы, сондай-ақ Әлемдік сауда орталығы.
Тікұшақ айлақтары
Ведомство 2007 жылдың тамызында мерзімі біткенге дейін Манхэттен қаласындағы (Манхэттен, Нью-Йорк) вертолет алаңына қызмет көрсетіп келді, бірақ келесі жалға алушы иелікке келгенге дейін оны пайдалануын жалғастырды. Ведомство Манхэттендегі басқа вертолет алаңдарын да басқарған, бірақ жылдар бойы олардың барлығының да жалға алу құқығынан бас тартқан.
Көпірлер мен туннельдер
Порт билігі Нью-Йорк пен Нью-Джерси арасындағы барлық өткелдерді басқарады, оларға Джордж Вашингтон көпірі, Линкольн туннелі және Голланд туннелі кіреді, бәрі де Манхэттен мен Солтүстік Нью-Джерсиді байланыстырады. Сонымен қатар, Гоеталс көпірі, Байон көпірі және Стейтен аралы мен Нью-Джерсиді байланыстыратын Оутербридж өткелі де олардың құрамына кіреді. Олар осы өткелдерге келетін көптеген жолдарды, мысалы, GWB Plaza және Линкольн туннелі Helix сияқты жерлерді де күтіп ұстайды. Бағдарлама Солтүстік-Шығыс дәлізін жаңарту үшін Гудзон өзенінің астынан қазіргі Солтүстік өзен туннельдерімен қатар екі жаңа туннель салады, сондай-ақ қажетті инфрақұрылымды да жасайды. Порт билігі өз әуежайларындағы автобустар желісіне де иелік етеді және оларды басқарады. 2017 жылғы мәліметтер бойынша, агенттік Ньюарк әуежайында 23 Orion автобусын, ЛаГуардия әуежайында 7 автобусты және JFK әуежайында 40 автобусты пайдаланады, бәрі де 2007 және 2009 жылдары сатып алынған.
Жылжымайтын мүлік
Порт басқармасы аймақтағы бірлескен даму жобаларына да қатысады, оның ішінде Стейтен аралындағы Телепорт бизнес-паркі, Бронкстағы Батгейт индустриялық паркі, Элизабеттегі индустриялық парк, Эссекс округінің қалдықтарды қайта өңдеу кешені, Ньюарк құқықтық орталығы, Лонг-Айленд қаласындағы Куинс-Уэст және Хобокендегі Оңтүстік жағалау.
Дүниежүзілік сауда орталығы
Порт басқармасының маңызды жобаларына Дүниежүзілік сауда орталығы және Дүниежүзілік сауда орталығы аумағындағы басқа да құрылыстар кіреді. Басқа жобалардың ішінде JFK халықаралық әуежайындағы жаңа жолаушылар терминалы, Ньюарк Либерти халықаралық әуежайының B терминалын жаңғырту, Гоеталс көпірін жаңасымен алмастыру бар. Порт басқармасы сондай-ақ 340 жаңа PATH вагонын сатып алу және Стюарт халықаралық әуежайын кеңейтуді жоспарлап отыр. Келісім бойынша, Сильверштейнге осы аумақтың шығыс жағында 150 Гринвич көшесі, 175 Гринвич көшесі және 200 Гринвич көшесі мекенжайларында үш мұнара салу құқығы берілді.
Әуежайлар
Порт басқармасы 2017 жылдың маусым айында Ньюарк әуежайында жаңа терминал құрылысын бастады. Жаңа нысан А терминалының орнына салынып, 2022 жылы ашылады. PATH Ньюарк-Дүниежүзілік сауда орталығы пойыз бағыты Ньюарк Пенн станциясының соңғы аялдамасынан Ньюарк Либерти халықаралық әуежайының жаңа станциясына дейін ұзартылуы жоспарланған. PANYNJ 2023 жылдың наурыз айында Ньюарк әуежайының кеңейтілуіне қатысты қаржыландыруды келешек капиталдық жоспарға шегергенін хабарлады. Порт басқармасының тағы бір жобасы – ЛаГуардия әуежайын қайта дамыту, үш терминалды бір терминалмен алмастыру. B терминалы бұзылып, C және D терминалдары біріктіріледі. Шамамен 3 километрге жуық қосымша руллик жолдар салынып, терминалдар маңындағы көлік жүйесі жаңадан ұйымдастырылады. AirTrain құрылысы 2020 жылы басталып, 2022 жылы аяқталуға тиіс еді, бірақ бірнеше жылға кешігіп, 2023 жылдың наурызында жоба тоқтатылды. Порт басқармасы сондай-ақ Джон Ф. Кеннеди халықаралық әуежайын толыққанды қайта жаңартуды жоспарлап отыр, онда 11 миллиард доллар көлемінде төрт қолданыстағы терминал екі жаңа терминалмен алмастырылады. Жолдық қолжетімділік, сондай-ақ AirTrain JFK пойыздарының сыйымдылығы арттырылады. Жоспар бойынша, алғашқы қақпалар 2023 жылы ашылып, жоба 2025 жылы аяқталады. Жаңа 1-терминалдың құрылысы 2022 жылы басталды, ал 6-терминалдың құрылысы 2023 жылдың басында қолға алынды. Сонымен қатар, 4-терминал кеңейтілді.
Құқық қорғау органдары
Порт әкімшілігінің өз полиция департаменті бар. 2001 жылы департаментте Нью-Йорк және Нью-Джерси штаттарында толық полиция статусына ие болған шамамен 4000 полиция қызметкері мен бастықтар жұмыс істеді.