Селман Ваксман: Топырақ микробы және антибиотиктердің ашылуы
Selman Waksman
Селман Ваксман: еврей-американский биохимик, открывший стрептомицин и другие антибиотики. Лауреат Нобелевской премии, основатель Института микробиологии.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ресейлік еврей-американдық биохимик, микробиолог және Нобель сыйлығының лауреаты (1888–1973)
Russian Jewish American biochemist, microbiologist, and Nobel Laureate (1888–1973)
Селман Абрахам Ваксман (22 шілде 1888 – 16 тамыз 1973) – еврей украиндық ғалым, Нобель сыйлығының лауреаты, биохимик және микробиолог. Оның топырақ организмдерінің ыдырауын зерттеуі стрептомицин және басқа да бірнеше антибиотиктерді ашуға мүмкіндік берді. Төрт онжылдық бойы Ратгерс университетінде биохимия және микробиология профессоры болған ол бірнеше антибиотикті ашқан (және оларды атау үшін осы сөздің қазіргі мағынасын енгізген), сондай-ақ көптеген басқа антибиотиктерді дамытуға әкелген әдістерді ұсынған. Оның патенттерін лицензиялаудан түскен табыс микробиологиялық зерттеулер үшін қор құруға жұмсалды, ол Нью-Джерси штатының Пискатавей қаласындағы (АҚШ) Ратгерс университетінің Буш кампусында орналасқан Ваксман микробиология институтын құрды. 1952 жылы «топырақтағы микробтарды зерттеудегі тапқыр, жүйелі және сәтті жұмысы үшін», физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығымен марапатталды. Кейіннен Ваксман мен оның қоры, оның Ph.D. студенті және стрептомициннің ашушысы Альберт Шатц, оның ашылудағы рөлін азайтуы үшін сотқа берілді. 2005 жылы Селман Ваксманға ACS National Historic Chemical Landmark атағы берілді, оның зертханасының 15-тен астам антибиотикті, соның ішінде туберкулезді емдеудің алғашқы тиімді құралы болған стрептомицинды оқшаулаудағы маңызды еңбегі үшін.
Selman Abraham Waksman (July 22, 1888 – August 16, 1973) was a Jewish Ukrainian inventor, Nobel Prize laureate, biochemist and microbiologist whose research into the decomposition of organisms that live in soil enabled the discovery of streptomycin and several other antibiotics. A professor of biochemistry and microbiology at Rutgers University for four decades, he discovered several antibiotics (and introduced the modern sense of that word to name them), and he introduced procedures that have led to the development of many others. The proceeds earned from the licensing of his patents funded a foundation for microbiological research, which established the Waksman Institute of Microbiology located at the Rutgers University Busch Campus in Piscataway, New Jersey (USA). In 1952, he was awarded the Nobel Prize in Physiology or Medicine for "ingenious, systematic, and successful studies of the soil microbes that led to the discovery of streptomycin." Waksman and his foundation later were sued by Albert Schatz, one of his Ph. D. students and the discoverer of streptomycin, for minimizing Schatz's role in the discovery. In 2005, Selman Waksman was granted an ACS National Historic Chemical Landmark in recognition of the significant work of his lab in isolating more than 15 antibiotics, including streptomycin, which was the first effective treatment for tuberculosis.
Ерте өмір және білім
Селман Ваксман 1888 жылғы 22 шілдеде (ескі орыс күнтізбесі бойынша 8 шілдеде) Ресей империясының Киев губерниясындағы Нова-Прылука қаласында еврей ата-аналарының отбасында дүниеге келді. Ол Фрадия (Лондон) мен Яков Ваксманның ұлы болды. 1910 жылы Одессадағы Бесінші гимназияны бітіргеннен кейін, ол Америка Құрама Штаттарына көшіп, алты жылдан соң АҚШ азаматы атанды. Ваксман 1915 жылы ауыл шаруашылығы саласындағы бакалавр ғылымы дәрежесін алған Ратгерс колледжінде (қазіргі Ратгерс университеті) оқыды. Ол Ратгерсте оқуын жалғастырып, келесі жылы, 1916 жылы ғылым магистрі дәрежесін алды. Аспирантура кезінде ол Дж. Г. Липман басшылығымен Нью-Джерсидегі Ратгерс ауыл шаруашылығы тәжірибелік стансасында топырақ бактериологиясы саласында зерттеулер жүргізді. Ваксман 1915-1916 жылдары бірнеше ай Чарльз Том басшылығымен Вашингтондағы АҚШ Ауыл шаруашылығы департаментінде топырақ саңырауқұлағын зерттеді. Ол Берклидегі Калифорния университетіне ғылыми қызметкер болып тағайындалды және 1918 жылы биохимия ғылымы бойынша философия докторы ғылымын қорғады.
Selman Waksman was born on July 22, 1888 (July 8 according to the old Russian calendar), to Jewish parents, in Nova Pryluka, Kyiv Governorate, Russian Empire, now Vinnytsia Oblast, Ukraine. He was the son of Fradia (London) and Jacob Waksman. In 1910, shortly after receiving his diploma from the Fifth Gymnasium in Odesa, he immigrated to the United States and became a naturalized American citizen six years later. Waksman attended Rutgers College (now Rutgers University), where he graduated in 1915 with a Bachelor of Science in agriculture. He continued his studies at Rutgers, receiving a Master of Science the following year, in 1916. During his graduate study, he worked under J. G. Lipman at the New Jersey Agricultural Experiment Station at Rutgers performing research in soil bacteriology. Waksman spent some months in 1915–1916 at the United States Department of Agriculture in Washington, DC under Charles Thom, studying soil fungi. He was appointed as a research fellow at the University of California, Berkeley, and in 1918 he was awarded his doctor of philosophy in biochemistry.
Мансап
Ол Ратгерс университетінің биохимия және микробиология кафедрасына оқытушы болып орналасты. Ратгерс университетінде Уаксманның тобы актиномицин, клавацин, стрептотрицин, стрептомицин, гризеин, неомицин, фрадицин, кандицидин және кандидин сияқты бірнеше антибиотиктерді ашты. Уаксман стрептомициннің ашылуында Альберт Шацпен бірлесіп жұмыс істеді. Стрептомицин – грам-теріс бактерияларға қарсы қолданылған алғашқы тиімді дәрі болды. Уаксман патенттік роялтисінің жартысын пайдаланып, микробиология саласын дамыту үшін Waksman Foundation қорын құрды. 1951 жылғы шілдеде өткен қордың қамқоршылар кеңесінің мәжілісінде ол микробиология саласындағы зерттеулер үшін жаңа ғимарат салуды ұсынды, ол Waksman Institute of Microbiology деп аталды және Нью-Джерси штатының Пискатауэй қаласындағы Ратгерс университетінің Буш кампусында орналасқан. Қордың алғашқы президенті Уаксманның орнын 1970 жылдан 2000 жылға дейін оның ұлы Байрон Х. Уаксман басты.
He joined the faculty at Rutgers University in the Department of Biochemistry and Microbiology. At Rutgers, Waksman's team discovered several antibiotics, including actinomycin, clavacin, streptothricin, streptomycin, grisein, neomycin, fradicin, candicidin, candidin. Waksman co discovered streptomycin with Albert Schatz. Streptomycin was the first effective drug against gram negative bacteria using half of his patent royalties, Waksman created the Waksman Foundation for Microbiology. At a meeting of the board of trustees of the foundation, held in July 1951, he urged the building of a facility for work in microbiology, named the Waksman Institute of Microbiology, which is located on the Busch Campus of Rutgers University in Piscataway, New Jersey. The first president of the foundation, Waksman was succeeded in this position by his son, Byron H. Waksman, from 1970 to 2000.
Стрептомицин
Уаксман студенттік кезінен бастап Streptomyces организмдер отбасын зерттеді және біраз уақыт бойы Streptomyces griseus организмін зерттеді. Стрептомицин S. griseus-тен оқшауландырылып, Уаксманның аспиранты Альберт Шац туберкулезге қарсы тиімді екенін анықтады. Бұл нәтижелерді кейіннен Элизабет Буги Грегори растады, оның есімі Шац пен Уаксманмен бірге "Стрептомицин, грамположительно және грамтеріс бактерияларға қарсы антибиотикалық активтілікті көрсететін зат" деген мақалада жарияланды. Дегенмен, 1944 жылғы екінші маңызды мақалада Бугидің аты болмады, ол стрептомициннің пробиркаларда туберкулезге қарсы тиімділігі туралы болды, себебі Шац Бугидің бұл тәжірибеге қатысы болмағанын мәлімдеді. Бұл Ратгерс ғылыми-зерттеу және даму қорының адвокаты арқылы ұсынылды.
Waksman had been studying the Streptomyces family of organisms since his college student days and had, for a time, been studying the organism Streptomyces griseus. Streptomycin was isolated from S. griseus and found effective against tuberculosis by one of Waksman's graduate students, Albert Schatz. These results were later confirmed by Elizabeth Bugie Gregory, whose name was also published on "Streptomycin, a Substance Exhibiting Antibiotic Activity Against Gram Positive and Gram Negative Bacteria" with Schatz and Waksman. However, Bugie's name was not on the second key paper in 1944, which was regarding the efficacy of streptomycin against tuberculosis in test tubes, as Schatz claimed Bugie was not involved with the experiment. This was submitted under an attorney of the Rutgers Research and Endowment Foundation.
Дау
Стрептомицинді және оның антибиотик ретіндегі пайдалылығын ашуға қатысты мәліметтер мен еңбегі үшін Альберт Шацпен күшті дау болды, бұл 1950 жылы сот процесіне әкелді. Дегенмен, Ваксман Шацтың үлесін, Шац өзінің үлесін бағалағандай жоғары бағаламаған болуы мүмкін. Ваксман 1943 жылы Шацтың әскерде болғанын, зертханада үш ай ғана жұмыс істегенін және стрептомициннің ашылуында шағын рөл атқарғанын айтты. Шацқа патенттік құқықтар үшін 120 000 доллар және роялтидің 3% төленді. "The Lancet" журналы "Нобель комитеті Шацтың еңбегін танымай, елеулі қателік жасады" деп мәлімдеді. Сол кезде Ваксманның зертханасында әртүрлі ауру тудыратын организмдерге қарсы бірнеше антибиотик штамдарын жүйелі түрде сынау бойынша тәжірибелер жүргізіліп жатты. Олардың классикалық тәсілі – антибиотиктерден тұратын қатарлар мен әртүрлі аурулардан тұратын бағандардан құралған толық матрицаны зерттеу болды. Стрептомицин антибиотигін өндіретін бактериялар Шац зертханасының жанындағы егістік жерлерде табылған және осы бактериялар осы зертханада сынақтан өткізілді.
The details and credit for the discovery of streptomycin and its usefulness as an antibiotic were strongly contested by Albert Schatz, leading to litigation in 1950. However, it was possible that Waksman did not see Schatz's contribution as significantly as Schatz saw his contributions. Waksman noted that Schatz was away at the military in 1943, adding that he was only in the lab for three months and only played a small role in discovering streptomycin. Schatz was awarded $120,000 for patent rights and 3% of royalties. The Lancet claimed that "the Nobel committee made a considerable mistake by failing to recognize Schatz's contribution." Systematic experiments to test several strains of antibiotics against several different disease organisms were underway in Waksman's laboratory at the time. Their classic approach was to explore a complete matrix with rows consisting of antibiotics and columns consisting of different diseases. The bacteria which produced the antibiotic streptomycin were discovered by Schatz in the farmland outside his lab and tested by him.
Теңіз бактериялары
Ваксманның зерттеулері теңіз жүйелерінде бактериялардың рөлін де қарастырды, әсіресе қоректік циклдардағы бактериялардың атқаратын рөліне назар аударды. Ваксман альгинат қышқылының, целлюлозаның және зоопланктонның ыдырауын зерттеді. Корнелия Кэри, Маргарет Хотчкисс, Иветт Хардман және Дональд Джонстонмен бірге жұмыс істейтін Ваксман теңіз жүйелерінде бактериялардың әрекеттеріне қатысты көптеген зерттеулер жүргізді, олар теңіз суындағы бактериялардың саны мен тірі қалуын анықтауды, бактериялардың өсуіне мыстың әсерін зерттеуді, бактериялық белсенділіктің азот циклына тигізетін әсерін бағалауды және бактерияларды теңізде, планктонда немесе шөгінділерде тіршілік ететін ортасына қарай топтарға бөлуді қамтыды. Басқа да жетістіктері – Әскери-теңіз күштері үшін антифоулингтік бояу, кір жуғыш құралдарда ферменттерді қолдану және француз жүзімдіктерін саңырауқұлақтық инфекциялардан қорғау үшін Конкорд жүзімінің тамырларын пайдалану тәжірибесі.
Waksman's research also examined the role of bacteria in marine systems, with a particular focus on the role of bacteria in nutrient cycles. Waksman examined the degradation of alginic acid, cellulose, and zooplankton. Waksman, working with Cornelia Carey, Margaret Hotchkiss, Yvette Hardman, and Donald Johnston, conducted multiple studies on the actions of bacteria in marine systems which included quantifying the abundance and viability of bacteria in seawater., examining the impact of copper on bacterial growth, estimating the impact of bacterial activity on the nitrogen cycle, and a separation of bacteria into groups based on habitat use in seawater, on plankton, or in the sediments. Other tributes involve anti fouling paint for the Navy, the use of enzymes in laundry detergents, and the practice of Concord grape rootstock to safeguard French vineyards from fungal infections.
Марапаттар мен құрметтер
Уаксман көптеген марапаттар мен құрметке ие болды, оның ішінде 1952 жылғы Нобель сыйлығы; Жапония императорының берген "Көтеріліп келе жатқан күн жұлдызы" ордені және француздық "Құрмет легионының" командирі дәрежесі. Нобель сыйлығын табыс ету кезінде Уаксман стрептомициннің ашылуының нәтижесінде "адамзатқа ең зор пайда әкелгендердің бірі" деп аталды. Шац сыйлықтан мүлдем шеттетілгеніне наразылық білдіріп, тіпті Швеция королі Густав VI Адольфқа хат жіберді, бірақ мемлекет Нобель сыйлығы комитетінің шешіміне ешқандай ықпал ете алмады және оны ғалымның басшылығымен жұмыс істеген қарапайым зертханалық көмекші деп салды.
Waksman acquired many awards and honors, including the Nobel Prize in 1952; the Star of the Rising Sun granted to him by the emperor of Japan, and the rank of Commandeur in the French Légion d'honneur. During his Nobel Prize award presentation, Waksman was called "one of the greatest benefactors to mankind," as the result of his discovery of streptomycin. Schatz protested being left out of the award, even sending a letter to Gustaf VI Adolf, the King of Sweden, but the State did not have any influence over the Nobel Prize Committee's decision and they ruled that he was a mere lab assistant working under a scientist.