Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австралиядағы өзен
River in Australia
Шоалхейвен өзені – Оңтүстік таулы аймақтан басталып, Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының оңтүстік жағалауындағы Новра қаласының жанындағы ашық, дамыған толқынды бөгетті сағаға құятын жылдық өзен.
The Shoalhaven River is a perennial river that rises from the Southern Tablelands and flows into an open mature wave dominated barrier estuary near Nowra on the South Coast of New South Wales, Australia.
Орналасуы және ерекшеліктері
Шоалхейвен өзені Ұлы бөлгіш тау жотасының шығыс жағында, Сиднейдің оңтүстік-батысында, Еуранбен тауынан төмен басталады. Өзеннің жоғарғы ағысы Braidwood қаласына жақын жоталы мал шаруашылығы ауданы арқылы солтүстікке қарай ағады. Өзен Гоулберннің шығысындағы шалғай каньонға қарай төмендеп, Шоалхейвен ауданындағы Новрадағы жағалау жазығына шығады, онда ол Новра көпірімен көпірленген. Өзенге Монгарлоу, Коранг, Эндрик және Кенгуру өзендері сияқты отыз төрт саласы қосылады және ағысы бойында төмендейді. Шоалхейвен мен Крукхейвен арасындағы Берри каналы 1822 жылдың маусым айында Александр Берридің басшылығымен және Хамильтон Хьюм қадағалауымен, аймақтағы алғашқы еуропалық қонысқа кемелерді тасымалдауды жеңілдету үшін соттылармен салынды. Каналдың құрылысы Комеронг аралын қалыптастырды. Канал қол құралдарымен қазылды және Австралиядағы алғашқы кеме жүретін канал болды. Берри каналы Жаңа Оңтүстік Уэльстегі екі кеме жүретін каналдың бірі, екіншісі – Александра каналы. Солтүстік кіреберісі Шоалхейвен бастарының оңтүстігінде орналасқан және жоғары су деңгейінде және су тасқыны кезінде үзіліс-үзіліс ашылады. Бұл балық өткелі басс және басқа да жергілікті балықтардың бөгеттің үстінен өтуіне мүмкіндік береді. Ярунга көліне де зиянды еуропалық сазан заңсыз әкелінді, олар қазір көптеп таралған.
The Shoalhaven River rises on the eastern side of the Great Dividing Range, below Euranbene Mountain, about southwest of Sydney. The upper reaches of the river flow northwards through an upland pastoral district near the town of Braidwood. The river works its way down into a remote canyon east of Goulburn and emerges into the coastal lowlands at Nowra in the Shoalhaven district, where it is spanned by the Nowra Bridge. The river is joined by thirty four tributaries, including the Mongarlowe, Corang, Endrick, and Kangaroo rivers, and descends over its course. The Berrys Canal between the Shoalhaven and the Crookhaven was constructed in June 1822 by convicts overseen by Hamilton Hume under the direction of Alexander Berry to facilitate ship transport to the original European settlement located in the region. The construction of the canal formed Comerong Island. The canal was dug using own hand tools, and was the first land navigable canal in Australia. Berrys Canal remains one of two navigable canals in New South Wales, the other being the Alexandra Canal. The northern entrance is located south of Shoalhaven Heads, and is open intermittently, at times of peak flow and during flood events. This fishway is designed to allow for the movement of bass and other native fish over the dam. Lake Yarrunga has also suffered the illegal introduction of highly damaging European carp, which are now present in high densities.
Жергілікті тарих
Жердің дәстүрлі қамқоршылары – Джерринья тайпалық халықтары. Шоалхейвен өзенінің төменгі ағысындағы аймақтарды қоршаған жерлер – бұл Шоалхейвеннің төменгі бассейнінің абориген халқының, Джерринья тайпалық халықтарының дәстүрлі қамқорлығындағы жерлер. Шоалхейвендегі мәдени тұрғыдан маңызды жерлерге Кулангатта тауы, Бундаварва (Бикрофт баспаны), Камбеварра тауы, Дидтул немесе Күгіртке үйі тауы, Кенгуру аңғары, Буррилл көлі және Мурраманранг аборигендер аймағы мен оның төңірегі кіреді. Шоалхейвен өзенінің жоғарғы бөлігі, қазіргі Брейдуд ауданындағы аймақ, Вальбанга халқының дәстүрлі жері болып табылады.
The traditional custodians of the land are Jerrinja tribal peoples the surrounding Shoalhaven River, in its lower reaches, are the Aboriginal peoples of the lower catchment are Jerrinja tribal peoples which are the traditional custodians of the Shoalhaven Some of the culturally important Aboriginal places in the Shoalhaven include Coolangatta Mountain, Bundarwa (Beecroft Headland), Cambewarra Mountain, Didthul or Pigeon House Mountain, Kangaroo Valley, Burrill Lake, and Murramarang Aboriginal Area and its environs. The upper part of the Shoalhaven river, in the district around modern day Braidwood, is the traditional land of Walbanga people.
Еуропа тарихы
1797 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльстің оңтүстік жағалауымен кит аңдау кемесімен саяхат жасаған зерттеуші және теңізші Джордж Басс Шоалхейвен өзенінің кіреберісін тапты. Өзен аузындағы лайлы құмдар мен құмды жағаларға байланысты ол өзенге (қазір Кроухавен өзені деп белгілі) "Шоалс Хевен" деген ат қойды. Новрадан шамамен батысқа қарай Шоалхейвен өзенінің жағалауында Артур Бойд, оның әйелі Ивонн және Бойд отбасы Австралия халқына сыйға берген бірнеше меншіктер орналасқан. Бұл меншіктер Bundanon Trust-ке тапсырылған, Бойдтың өнер туындыларының барлық авторлық құқықтарын қоса, одан әрі сыйлықтарымен бірге, бейнелеу өнері, жазу, музыка және басқа да сахналық өнерді, сондай-ақ өнер саласындағы білім беруді және зерттеулерді дамытуға қолайлы ортаны қамтамасыз етеді.
The explorer and navigator George Bass found the entrance to the Shoalhaven River during his whaleboat voyage down the south coast of New South Wales in 1797. He gave the name Shoals Haven to the river (now known as the Crookhaven River) because of the shoals of mud and sand he found at the river mouth. Approximately west of Nowra are a series of properties along the banks of the Shoalhaven River that were a gift to the people of Australia from Arthur Boyd, his wife, Yvonne, and the Boyd family. Entrusted to the Bundanon Trust, along with further gifts by Boyd, including copyright of all of his artwork, these properties provide an environment that promotes visual arts, writing, music and other performing arts, and the promotion of education and research in the arts.