Кіріспе

1941-43 жылдар аралығындағы Австралия армиясының броньды құрамасы.

1-ші броньды дивизия – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Екінші Австралия императорлық күштерінің (AIF) құрамында 1941 жылы құрылған Австралия армиясының броньды құрамасы. Дивизия бастапқыда 1941 жылдың соңында Солтүстік Африкаға жөнелтілуі жоспарланған, бірақ Тынық мұхитындағы соғыс басталғаннан кейін Австралияда қалды. 1-ші броньды дивизия болжамды жапон басқыншылығына қарсы Австралияның қорғанысында маңызды рөл атқарды және 1943 жылдың қыркүйегінде Батыс Австралияда таратылды.

Құрылу

1-ші бронетанктік дивизияны құру туралы шешім Екінші дүниежүзілік соғыстың басында Еуропада кең көлемде танк тактикасының сәттілігінен шабыттанды. 1940 жылдың шілдесінде Австралияның соғыс кабинеті бронетанктік дивизия құруды бекітті, ал 1941 жылдың 1 шілдесінде генерал-майор Джон Норткотттың басшылығымен 1-ші бронетанктік дивизия құрылды. Австралияның бронетанктік корпусы да сол кезде құрылды және 1941 жылдың 9 шілдесінде ресми түрде жарияланды. Дивизия екі бронетанктік бригададан – 1-ші және 2-ші – тұрды, әрқайсысы үш бронетанктік полкпен жабдықталған. Бұл бригадаларды әртүрлі корпустық бөлімдер қолдады, оларға бронеавтомобиль полкі, моторлы полк (жеңіл атты әскерден өзгертілген), инженерлер, далалық артиллерия полкі, танкке қарсы батарея және логистикалық қолдау тобы кірді. Қағаз бойынша әр бронетанктік полк 10 барлау машинасымен, 46 крейсерлік танкпен және алты қолдау танкымен жабдықталуы тиіс еді; ал моторлы полк 14 барлау машинасымен және 44 универсалды тасымалдаушымен, ал бронеавтомобиль полкі 12 барлау машинасымен және 58 бронеавтомобильмен жабдықталуы керек еді. Дивизияның алғашқы кезеңдерінде бірнеше маңызды қиындықтар туды. Бронетанктік дивизияны құру Австралияның бронетанктік күштерін үлкен кеңейтуді талап етті, сондықтан дивизияның офицерлері мен сарбаздарының көп бөлігі жаңадан ашылған бронетанктік соғыс мектептерінде бастапқы білім алуға мәжбүр болды. Бұл процеске дивизиядағы танктардың шектеулі саны кедергі келтірді, өйткені желтоқсан айына дейін дивизияда барлығы сегіз жеңіл және 10 крейсерлік танк болды, ал оқу үшін 30 универсалды тасымалдаушы қолдануға тура келді. Дивизияға қарасты танктардың саны біртіндеп артқанмен, толық жарақтандыру 1942 жылдың мамырына дейін күтілді.

Австралияны қорғау

Жапониямен соғыс басталғанға дейін 1-ші бронетанкті дивизия Таяу Шығысқа орналастыру жоспарланған еді, онда толық жабдықталып, оқуын аяқтауға тиіс болды: 1-ші бронетанкті бригада 1941 жылдың желтоқсанында Таяу Шығысқа аттануға, ал 2-ші бронетанкті бригада 1942 жылдың наурыз айында аттануға жоспарланған. Алайда, 1941 жылдың желтоқсан айының басында Австралияға жапондықтардың шабуылдауынан қауіптеніп, дивизияны Австралияны қорғау үшін қалдыру туралы шешім қабылданғандықтан бұл жоспарлар тоқтатылды. Шұғыл шара ретінде дивизияның бронетанкті полктері жеткілікті танк келгенге дейін Брен-кариерлермен жабдықталды. 1942 жылдың сәуір айында генерал-майор Хорас Робертсон Норткотты, оның жаңадан құрылған II корпустың басшылығына тағайындалғаннан кейін алмастырды. 1942 жылдың сәуір және мамыр айларында 1-ші бронетанкті дивизияның бронетанкті полктері M3 Грант орта танкілерімен және M3 Стюарт жеңіл танкілерімен жабдықталды. Содан кейін дивизия Жаңа Оңтүстік Уэльстің солтүстігінде шоғырланды, онда Наррабри маңындағы бірқатар ірі жаттығулар арқылы оқуын аяқтады. 1943 жылдың қаңтар айында дивизия Батыс Австралияның Перт пен Джеральдтон арасындағы аймаққа көшірілді, онда Батыс Австралияға жапондықтардың шабуылдауы мүмкін деген қауіпке қарсы тұру үшін III корпустың бір бөлігі болды.

Таратылуы

Жапонияның Австралияға қауіп төндіруінің аяқталуына және үлкен бронетанктік құралымдардың джунглидегі соғысқа жарамсыздығына байланысты, 1943 жылға қарай 1-ші бронетанктік дивизияның нақты міндеті қалмады. Осы кезде Австралия армиясында адам күші жетіспеді, сондықтан жеке құрамды қайта бөлу және Австралияның бронетанктік бөлімшелерін кезең-кезеңімен қысқарту қажет болды. Дивизия 1943 жылдың қыркүйегінде таратылса да, оның 1-ші бронетанктік бригадасы және басқа да бөлімшелері тәуелсіз 1-ші бронетанктік бригада тобы ретінде сақталды. Бұл бригада тобы 1944 жылдың қыркүйегіне дейін Батыс Австралиядағы III корпустың құрамында болды. 1943 жылдың наурызында құрылған 4-ші бронетанктік бригадаға бұрын 1-ші бронетанктік дивизияның құрамына кірген бірнеше полктер кірді. Ол 1943 жылдан соғыстың аяғына дейін барлық австралиялық бронетанктік бөлімшелердің соғыс қимылдарына қатысуын қамтамасыз етті.

Бұрынғы элементтер әрекет етуде

1-ші бронедивизия ешқашан толық құрама ретінде шайқасқа қатыспаған, бірақ дивизия құрамына кірген үш полк Оңтүстік-Батыс Тынық мұхиты аймағында, дивизияға бекітілген кезде немесе кейіннен шайқасқа қатысты. 1942 жылдың қыркүйегінде M3 Стюарт жеңіл танктерімен жабдықталған 2/6-шы бронеполк Жаңа Гвинеяға жөнелтіліп, кейіннен Буна-Гона шайқасындағы әрекеттерге қатысты. 1944–1945 жылдары 2/4-ші бронеполк Матильда танктерімен жабдықталған Бугенвиль және Аитапе-Вейвак кампанияларына эскадрилья деңгейіндегі бөлімдерін жіберді. 2/9-шы бронеполк, Матильда танктерін де пайдаланып, 1945 жылы Таракан, Саравак, Бруней, Лабуан және Британ Борнеосындағы австралиялық десанттық операцияларына қатысқан Борнео кампаниясында қызмет етті. Борнео кампаниясына қатысқан 1-ші бронеполк сияқты басқа бронебөлімдер 1-ші бронедивизияның құрамына кірмеген милициялық бөлімдер болды.