Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық кәсіпкер және саясаткер (1930–2023)
ұқсас есімді тұлғалар
American businessman and politician (1930–2023)
persons of a similar name
Ричард Джозеф Риордан (1 мамыр 1930 жыл – 19 сәуір 2023 жыл) – американдық кәсіпкер, инвестор, әскери қолбасшы, меценат және саясаткер. Корея соғысының қаһарманы және Республикалық партия мүшесі Риордан 1993 жылдан 2001 жылға дейін Лос-Анджелес қаласының 39-шы мэрі болды; 2024 жылға дейін ол осы лауазымды атқарған соңғы республикашыл болып табылады. 2002 жылы Калифорния штатының губернаторы сайлауында ол губернаторлыққа кандидат болды, бірақ республикалық партия ішіндегі сайлауда жеңіліске ұшырады. Саяси мансабынан кейін ол жеке капитал саласындағы бизнесін қайта бастады.
Richard Joseph Riordan (May 1, 1930 – April 19, 2023) was an American businessman, investor, military commander, philanthropist, and politician. A decorated Korean War veteran and a member of the Republican Party, Riordan served as the 39th mayor of Los Angeles from 1993 to 2001; as of 2024, he remains the last Republican to hold that office. He ran for governor in the 2002 California gubernatorial election, losing the Republican primary. After politics, he resumed his business career, specializing in private equity.
Ерте өмірі, білімі және мансабы
Риордан Флашингте, Куинсте, ирланд-американдық отбасында, Джеральдин (Дойл) мен Уильям О. Риорданның ұлы ретінде дүниеге келді. Ол олардың тоғыз баласының ең кішісі еді. Нью-Рошельде өскеннен кейін, ол алғашқыда Санта-Клара университетіне футбол стипендиясы бойынша түсті, бірақ кейін Принстон университетіне ауысты, оны 1952 жылы философиядан A.B. дәрежесімен бітірді. Содан кейін ол Корей соғысы кезінде АҚШ армиясында бірінші лейтенант болып қызмет етті. Сол жылы ол Лос-Анджелеске көшіп, О'Мелвени және Майерс заң фирмасына қосылды. 1959 жылы ол Носсаман ЖШС серіктесі болды. 1975 жылы ол 2003 жылы Бингем МакКатченмен біріккен Риордан және Маккинзи заң фирмасының негізін қалаушы серіктесі болды. Риордан 1950 жылдары әкесінен қалған 80 000 долларлық мұраны инвестициялауды бастады, ол ақырында миллиондаған долларлық қорға айналды. Филантроп ретінде ол балалардың оқу-жазу сауаттылығын арттыруға бағытталған Риордан қоры қайырымдылық ұйымын құрды. Риорданның қызметі Лос-Анджелес округінің қалалық көлік басқармасының (MTA) Қызыл желісі метросының құрылысы барысындағы шығынның артуына байланысты дау-дамамен ерекшеленді. Шығынның артуы MTA қаражатының автобусқа бөлінетін қаражатынан қайта бағытталуына әкелді, нәтижесінде Автобус жүргізушілерінің одағы қалаға нәсілдік дискриминация жасалғаны туралы шағымданып, 1996 жылғы келісімге келді, ол MTA-ның метро және жеңіл рельстік жолдар құрылысына арналған қаражатын қысқарды. Риордан бұл келісімге қол қойғанына өкініш білдірді және бұл оның мэр ретінде жасаған ең ірі қатесі екенін мәлімдеді. Мэр болғанға дейін Риордан қаланың сәтті мерзімдік шектеулерге қатысты референдумына жетекшілік етті және осылайша 2001 жылы оның өкілеттігі аяқталды. Риордан өзінің кеңесшісі және досы Стив Собороффты оның орнын басуға қолдады. Алайда, Соборофф партиялық емес қала әкімі сайлауында үшінші орынға шықты. Калифорния штатының бұрынғы спикері Антонио Вилларайгоса Джеймс Ханмен екінші турға өтті. Риордан екінші турда Вилларайгосаны қолдады, бірақ Хан жеңіске жетіп, оның орнына қала әкімі болды. Төрт жылдан кейін Вилларайгоса 2005 жылғы қайта сайлауда Ханды жеңіп, қала әкімі болды.
Riordan was born in Flushing, Queens, to an Irish American family, the son of Geraldine (Doyle) and William O. Riordan. He was the youngest of their nine children. After growing up in New Rochelle, New York, he first enrolled at Santa Clara University on a football scholarship, but transferred to Princeton University, where he graduated in 1952 with an A. B. in philosophy. He then served in the U. S. Army as a first lieutenant during the Korean War. That year, he moved to Los Angeles, joining the downtown law firm of O'Melveny & Myers. In 1959, he left to become a partner of Nossaman LLP. In 1975, he was a founding partner of the law firm Riordan & McKinzie, which merged with Bingham McCutchen in 2003. Riordan began investing in the 1950s with an $80,000 inheritance from his father, which he eventually grew into a multimillion dollar fortune. As a philanthropist, he founded the Riordan Foundation, a charity for expanding childhood literacy. Riordan's tenure was marked by controversy over the Los Angeles County Metropolitan Transportation Authority's Red Line subway's construction cost overruns. Because the overruns resulted in MTA funds being reallocated from bus funding, the Bus Riders Union sued the city, alleging racial discrimination, resulting in a 1996 consent decree that eviscerated MTA funding for subway and light rail construction projects. Riordan publicly stated that he regretted signing the consent decree and it was his biggest mistake as mayor. Before becoming mayor, Riordan spearheaded the city's successful term limit ballot initiative and he was therefore term limited from office in 2001. Riordan endorsed his adviser and friend, Steve Soboroff, to succeed him. Soboroff, however, came in third in the non partisan mayoral primary election. Former California State Assembly Speaker Antonio Villaraigosa advanced to the runoff against James Hahn. Riordan endorsed Villaraigosa in the second round, but Hahn won and succeeded him as mayor. Four years later, Villaraigosa defeated Hahn in the 2005 rematch and became Mayor.
2002 жылы Калифорния губернаторының жарысы
2002 жылы Риордан губернаторлыққа үміткер болуға бел буды. Республикалық партияның ішкі сайлауында ол консервативті кәсіпкер Билл Саймон және Калифорния штатының бұрынғы мемлекеттік хатшысы Билл Джонспен бақ сынасты. Жарыс басталғанда Риордан 30 ұпаймен көш бастаса да, Саймон оны 18 ұпаймен басып өтті. Риорданның жеңілісіне басты себеп – оның орташа республикалық көзқарастары мен партияны саяси орталыққа жылжытуға жасаған тың тырыстары консервативті республикалықтар тарапынан қабылданбауы болды. Қазіргі демократ губернаторы Грей Дэвис Саймонды жеңуге мүмкіндігі зор екенін сезіп, республикалық партияның ішкі сайлауында Риорданға қарсы миллиондаған доллар жұмсады. Дэвистің партиялар аралық стратегиясы тиімді болды. Риордан ішкі сайлауда жеңіліп, ал Дэвис Саймонды жалпы сайлауда 47 пайызға 42 пайызбен жеңді.
In 2002, Riordan decided to seek the governorship. In the Republican primary election, he faced conservative businessman Bill Simon and former California Secretary of State Bill Jones. Although Riordan had a 30 point lead early in the race, Simon beat him by 18 points. Riordan's loss mainly can be attributed to a conservative Republican party base that rejected his moderate Republicanism and efforts to move the party to the political center. Incumbent Democratic Governor Gray Davis felt he had a much better chance to beat Simon, so he spent millions of dollars running attack ads against Riordan in the Republican primary. Davis's cross party strategy was successful. Riordan lost the primary, and Davis defeated Simon 47%–42% in the general election.
Лос-Анджелес сарапшысы
2003 жылдың басында Риордан жергілікті назардағы, жоғары деңгейдегі және саяси тәуелсіз апталық газеттің – «Лос-Анджелес Экзаминер» газетінің прототипін таратты, оны маусым айында жариялай бастауға үміттенеді. Бірақ ол ешқашан жарық көрген жоқ. 2003 жылдың қазан айында Грей Дэвисті жеңіп сайланған губернатор Арнольд Шварценеггер оны Калифорния штатының білім министрі етіп тағайындаған соң Риордан жобаны тоқтатты. Ол 2003 жылдан 2005 жылы отставкаға кеткенге дейін осы лауазымда қызмет етті.
In early 2003, Riordan circulated a prototype of a locally focused, sophisticated, and politically independent weekly newspaper, The Los Angeles Examiner, he hoped to start publishing in June. It was, however, never published. Riordan put the project on hold when Governor Arnold Schwarzenegger, who defeated Grey Davis in the October 2003 recall election, appointed him California Secretary of Education. He served in the position from 2003 until he resigned in 2005.
Кейінгі саяси араласуы
Риордан қала саясатына мэрліктен кейін де қатысып жүрді. 2001 жылы Лос-Анджелес қала әкімінің сайлауында Риордан өзінің досы және кеңесшісі Стив Собороффты алғашқы сайлауда, ал Антонио Вилларайгосаны жалпы сайлауда қолдады. 2005 жылы ол бұрынғы Мемлекеттік Ассамблея спикері Роберт Герцбергті алғашқы сайлауда, Антонио Вилларайгосаны жалпы сайлауда қолдады. Екі жарыста да ол Джеймс Ханды қолдамады. Риордан қалалық кеңес сайлауларында да белсенділік танытып, 2005 жылы Он бірінші округте сайлауда жеңіске жеткен Билл Розендалды, 2007 жылы Жетінші округ кеңесшісі Ричард Аларконнан жеңілген Моника Родригесті, сондай-ақ Пауль Корецке және екінші турға өткен Дэвид Вахедиге қарсы сайлауда жеңілген Адена Блейхті қолдады. 2013 жылы Риордан Венди Греуэлді қала әкімі лауазымына қолдады. Бірақ ол ақырында сол кездегі Кеңес мүшесі Эрик Гарсеттиден жеңілді.
Riordan continued to be involved in city politics after his mayoralty. In the 2001 Los Angeles mayoral election, Riordan endorsed his friend and adviser Steve Soboroff in the primary and Antonio Villaraigosa in the general election. In 2005, he backed former State Assembly Speaker Robert Hertzberg in the primary and Antonio Villaraigosa in the general election. In both races, he chose not to endorse James Hahn. Riordan played a role in City Council elections, supporting Bill Rosendahl, who won election in the Eleventh District in 2005; Monica Rodriguez, who lost to Seventh District Councilman Richard Alarcon in 2007; and Adeena Bleich, who lost to Paul Koretz and David Vahedi, who advanced to the runoff election. In 2013, Riordan endorsed Wendy Greuel for mayor. She ultimately was defeated by then Council member Eric Garcetti.
Жеке өмірі мен мұрасы
Лос-Анджелестегі Ричард Дж. Риордан орталық кітапханасы оның құрметіне аталған. Риордан 1924 жылдан бері Лос-Анджелесте жұмыс істейтін Original Pantry Cafe және 1972 жылдан бері есігін ашқан Gladstones Malibu мекемелерінің иесі болды. Риордан төрт рет үйленді және бес баласы болды, олардың екеуі одан бұрын дүниеден озды. Ол 2023 жылдың 19 сәуірінде 92 жасында Брентвудтағы үйінде қайтыс болды.
The Richard J. Riordan Central Library in Los Angeles is named after him. Riordan owned the Original Pantry Cafe, which has operated in Los Angeles since 1924, and Gladstones Malibu, which has been open since 1972. Riordan was married four times and had five children, two of whom predeceased him. He died at home in Brentwood on April 19, 2023, at age 92.