Кіріспе
Джеймс Кеннет Хан (1950 жылдың 3 шілдесінде туған) – американдық заңгер және саясаткер. Демократ, Хан 2001 жылы Лос-Анджелес қаласының 40-шы мэрі болып сайланды. Ол 2005 жылға дейін қызмет етті, содан кейін қайта сайлануға ұсынылғанда жеңіліске ұшырады. Мэр болардан бұрын Хан Лос-Анджелес қаласының бірнеше лауазымында қызмет етті, оның ішінде қалалық прокурордың орынбасары (1975–1979), қалалық контролер (1981–1985) және қалалық прокурор (1985–2001). Хан – қала тарихында барлық үш қалалық лауазымға сайланған жалғыз адам. Қазіргі таңда Лос-Анджелес округінің Жоғарғы сотының судьясы болып жұмыс істейді. Мэр ретінде Хан бұрынғы Нью-Йорк полиция департаментінің комиссары Билл Браттонды Лос-Анджелес полиция департаментінің бастығы етіп тағайындады және Бернард Паркстің екінші мерзіміне қайта тағайындамады. Браттонның тағайындалуы Лос-Анджелестегі қылмыс деңгейінің күрт төмендеуіне және полиция бөліміндегі моральдық ахуалдың жақсаруына себеп болды деп саналады. Хан сонымен қатар Сан-Фернандо аңғары, Голливуд және Сан-Педродағы бөлініп шығу науқанын сәтті жеңіп, Лос-Анджелестің тұтастығын сақтап қалды. Оның ең маңызды екі жетістігі осы екі мәселе болғанымен, олар оның қайта сайлану әрекетінің сәтсіз аяқталуына да себепкер болды. Паркстің қызметтен алынуына наразы болған афроамерикандықтар және Сан-Фернандо аңғарының тұрғындары бөлініп шығу туралы шешімге көңілсіздік білдірді. Бұл екі топ 2001 жылы оның жеңіске жетуіне көмектескен еді. Калифорния штатындағы Хан әулетінің мүшесі, ол Лос-Анджелес округінің бақылаушысы және бұрынғы конгрессмен Дженис Ханның ағасы, бұрынғы Калифорния штатының Ассамблеясының депутаты және Лос-Анджелес қалалық кеңесінің мүшесі Гордон Ханның сіңілісінің ұлы, сондай-ақ бұрынғы Лос-Анджелес қалалық кеңесінің мүшесі және Лос-Анджелес округінің ұзақ жылдар бойы бақылаушысы болған Кеннет Ханның ұлы.
James Kenneth Hahn (born July 3, 1950) is an American lawyer and politician. A Democrat, Hahn was elected the 40th mayor of Los Angeles in 2001. He served until 2005, at which time he was defeated in his bid for re election. Prior to his term as Mayor, Hahn served in several other capacities for the city of Los Angeles, including deputy city attorney (1975–1979), city controller (1981–1985) and city attorney (1985–2001). Hahn is the only individual in the city's history to have been elected to all three citywide offices. He is currently a sitting judge on the Los Angeles County Superior Court. As Mayor, Hahn appointed Bill Bratton, the former NYPD Commissioner, as Chief of the Los Angeles Police Department, opting not to renew Bernard Parks' second term as chief. Bratton's appointment is widely seen as leading to the sharp declines in Los Angeles' crime rate and improved morale in the department. Hahn also led the successful campaign to defeat secession in the San Fernando Valley, Hollywood, and San Pedro, thereby keeping Los Angeles intact. While he is noted primarily for these two accomplishments, they also helped lead to his unsuccessful re election bid; African Americans upset at Parks' ousting and San Fernando Valley residents disappointed with the secession verdict had been the two constituencies that had propelled him to victory four years earlier in 2001. A member of the Hahn family of California, he is the brother of Los Angeles County Supervisor and former Congresswoman Janice Hahn, the nephew of former California State Assemblyman and Los Angeles City Councilman Gordon Hahn and the son of former Los Angeles City Councilman and long time Los Angeles County Supervisor Kenneth Hahn.
Ерте өмір
Хан 1950 жылдың 3 шілдесінде Лос-Анджелесте Рамона (Фокс) мен Кеннет Ханның ұлы ретінде дүниеге келді және Оңтүстік Лос-Анджелеске жақын Инглвудтың Морнингсайд Парк ауданында өсті. Хан Манчестер авенюінің бастауыш мектебінде, Дэниел Фримен бастауыш мектебінде, Хорас Манн орта мектебінде және Лос-Анджелес лютерандық жоғары мектебінде оқыды. Ол 1972 жылы Калифорния штатындағы Пеппердин университетінің Лос-Анджелес кампусын ағылшын тілі бойынша бакалавр дәрежесімен және журналистика мамандығы бойынша қосымша білім алып тәмамдады. 1975 жылы Пеппердин университетінің заң мектебінен заң докторы (J.D.) дәрежесін алды. 1994 жылы ол заң мектебінің ең үздік түлегі деп танылды. Университетте оқып жүргенде, ол Құқықтық көмек қоғамының Отбасылық құқық орталығы үшін заңгерлерді даярлау бағдарламасын әзірлеуге көмектесті, ал заң мектебінде Лос-Анджелес округі прокуратурасында стажер болып жұмыс істеді. 1975 жылы бітіргеннен кейін 1979 жылға дейін Хан қалалық прокурор кеңсесінде прокурор және қалалық прокурордың орынбасары болып жұмыс істеді. 1979 жылдан 1981 жылға дейін ол Роберт Хорнермен жеке практикамен айналысты.
Қалалық бақылаушы
1981 жылы Хан Лос-Анджелес қаласының бесінші қалалық бақылаушысы болып сайланды және 1985 жылға дейін қызмет етті. 30 жасында сайланып, 31 жасқа толуына екі күн бұрын қызметке кіріскен Хан – осы лауазымға сайланған ең жас адам.
Қалалық прокурор
Хан 1985 жылдан 2001 жылға дейін Лос-Анджелес қалалық прокуроры болып қызмет етті, елдегі ең ірі мемлекеттік заң кеңселердің біріне, шамамен 450 адвокатпен басшылық етті. Қалалық прокурор ретінде ол Лос-Анджелес аудандарынан қылмыстық топтардың қызметін тоқтатуға, қылмыстық топтарға тыйым салу арқылы үлес қосты. Ол "Көшедегі терроризмді күшпен тоқтату және алдын алу туралы" заң аясында қылмыстық топтарға қарсы күрес бойынша штаттық заңнаманы жасауға қатысты. Ханның қызмет ету кезеңінде ол "Джо Камел" жарнамалық кампаниясын тоқтатуға қатысқан сот процесіне жетекшілік етті және қала үшін 312 миллион долларлық өтемақы алуға қол жеткізді. Ол осы қаражатты жасөсперімдерге темекі сатудың алдын алу мақсатында "Темекіге қарсы күрес" жобасын құруға жұмсады. Хан отбасылық зорлық-зомбылық бөлімін қайта құрды және Калифорния штатының отбасылық зорлық-зомбылыққа қатысты заңдарын жетілдіруге көмектесетін 30-дан астам тиісті заң жобасын ұсынды.
Мэр
Хан 2001 жылы Антонио Вилларайгозаны жеңіп, Лос-Анджелестің 40-шы мэрі қызметіне сайланды.
Ішкі қауіпсіздік және қоғамдық қауіпсіздік
2002 жылы мэр Хан Бернард Паркті Лос-Анджелес полициясының бастығы лауазымына екінші мерзімге қайта тағайындамады және бұрынғы Нью-Йорк полициясының комиссары Уильям Браттонды осы қызметке тағайындады. Браттонмен бірлесіп, ол қоғамдық полиция бағдарламасын қайта іске қосты, қылмысты тиімді бақылау үшін COMPSTAT жүйесін енгізді, полицейлер үшін икемді жұмыс кестесін жасады және LAPD-нің жұмысқа қабылдау процесін оңайлатты – бәрі де полицейлерді жұмысқа алу мен сақтап қалуды күшейту мақсатындағы кең ауқымды шаралардың бір бөлігі болды. Нәтижесінде LAPD қатары көбейді, бөлімдегі әріптестік сезімі күрт жақсарды және қылмыстың барлық түрлері тұрақты түрде төмендеді. Мэр Хан қаланың барлық өрт сөндіру станцияларында кем дегенде бір жедел жәрдем машинасы болуын қамтамасыз ету үшін қаржы бөлді. 2001 жылғы 11 қыркүйектегі террористік шабуылдардан кейін АҚШ қала әкімдерінің конференциясы Ханды авиациялық қауіпсіздік жөніндегі комиссия төрағасы етіп тағайындады, ол федералдық авиациялық қауіпсіздік заңын қабылдауға көмектесті. Қаланы болашақ төтенше жағдайларға жақсы дайындау мақсатында Хан кеңсесінде Отандық қауіпсіздік кабинетін құрды, Лос-Анджелестің инфрақұрылымын қорғау үшін «Архангел» операциясын үйлестірді және мемлекеттік және федералдық қауіпсіздік гранттарын алу үшін күш салды.
Бөлек болу, қалалық қызметтер және қоғамдастықпен байланыс
Қала әкімі Хан Сан-Фернандо аңғарында, Голливудта және Сан-Педрода бөлінуге қарсы күресте сәттілікке жетті, нәтижесінде қала біртұтас қалды. Ол үкіметті халыққа жақындату мақсатында "Ла-Айдағы ынтымақтастық" бағдарламасын іске қосты, оның аясында қала бойынша жеті аудандық әкімдік құрылды және қаланың тәулік бойы жұмыс істейтін, шұғыл емес 311 телефондық желісі іске қосылды. Сондай-ақ ол 2001 жылғы мамырда қала әкімі болардан бұрын қалалық кеңес бекіткен қалалық аудандық кеңестер жүйесін қолдады; оның өкілеттігі кезінде сексеннен астам кеңес тіркелді. Хан бюджет процесіне аудандық кеңестерді қатыстыру үшін басымдыққа негізделген бюджеттеуді енгізді, әр кеңеске кез келген мақсатқа 50 000 доллар, ал көшелер мен тротуарларды жақсартуға қосымша 100 000 доллар бөлді. Кеңесші Эрик Гарсеттимен бірге Хан иммигранттарды қоғамдық өмірге тарту үшін иммигранттар ісі жөніндегі мэрия кеңсесін құрды. Бұл кеңсе Антонио Вилларайгосаның әкімдік кезінде таратылды, бірақ Гарсетти әкім болғанда қайта құрылды.
Экономикалық даму, тұрғын үй және баспанасыздық
Қала әкімі Хан 100 миллион долларлық қолжетімді тұрғын үй қорын құрды, ол сол кезде елдегі ең ірісі болды, және бұзылған ғимараттарды жаңадан тұрғын үйлерге айналдыру үшін қайта пайдалану ережесін кеңейтті. Ол қалалық баспанасыздық паналарын жыл бойы ашық ұстау үшін қаржыландыруды қамтамасыз етті және округ бойынша қоғамдық лидерлермен кездесіп, «Лос-Анджелеске үйіне қайтару» атты арнайы комиссия құрды, мақсаты – он жыл ішінде Лос-Анджелес округінде баспанасыздықты жою. Сонымен қатар, ол қалалық кеңес мүшелері Венди Греуэль және Эрик Гарсеттимен бірлесіп, жеті бизнес-салық реформасын бастап, заңға қол қойды. Бұл реформалар жалпы кірісі 100 000 доллар немесе одан аз бизнеске бизнес-салығын алып тастады, ал қалған барлық бизнес үшін салықты 15%-ға дейін төмендетті. Хан әкімдік қызметінде екі сауда миссиясын жетекшілік етті: 2001 жылы Мексикаға, ал 2002 жылы Азияға. Азия сапарында Жапония, Қытай, Оңтүстік Корея және Тайвань елдерін аралады. Мексикада Хан Мексика президенті Висенте Фокспен, мексикалық бизнес және әуе компанияларының басшыларымен кездесті, сондай-ақ Мехико қаласының Бенито Хуарес халықаралық әуежайында әуежай қауіпсіздігі жөнінде брифинг алды. Ол AeroMexico Airlines компаниясымен Ontario International әуежайынан рейстерді кеңейту туралы келісім жасады, бұл Лос-Анджелес аймағындағы әуе тасымалына аймақтық көзқарас ұсынуды қамтамасыз етті, және Grupo Gigante супермаркет желісімен Лос-Анджелесте бес жаңа дүкен ашуға келісім жасады, осы арқылы 1000 жаңа жұмыс орны құрылды. Бейжіңде Хан 2008 жылғы Олимпиада ойындарына байланысты келісімге қол жеткізді, Лос-Анджелесті Бейжіңке апаратын қақпа ретінде белгіледі және Бейжің әуежайын және басқа да инфрақұрылымдық жобаларды жаңарту мен салуға Лос-Анджелес фирмаларын тартуға мүмкіндік берді. 11 қыркүйек оқиғасынан кейін жоғалған туризмді қайта жандандыру мақсатында Хан Токиода Арнольд Шварценеггер және Лос-Анджелес Доджерс командасының ойыншысы Казухиса Ишимен бірлесіп «See My LA» бағдарламасын іске қосты, сондай-ақ корей футбол жұлдызы Хонг Мён Бомен серіктестік құрып, корей туризмін Лос-Анджелеске тартуға көмектесті. Басқа келісімдер Лос-Анджелес зообагын Қытайдың алтын маймылдарының жұбын көрсетуге АҚШ-тағы алғашқы зообаққа айналдырды, Тайваньдық EVA Airlines компаниясының операцияларын Ontario International әуежайына көшіру арқылы әуе тасымалын аймақтық деңгейде дамытты және Лос-Анджелес портына келген азиялық жүк кемелерін табиғи қуатқа қосу арқылы ауа сапасын жақсартты.
Білім беру, жұмыс күшінің дамуы, жастар және отбасы
Қала әкімі Хан Лос-Анджелес біріктірілген мектеп ауданымен серіктесіп, оқушылардың көптігін азайту үшін жаңа кампустарды салуды жеделдетті және мектептер өз аудандарының орталықтарына айналуы үшін ауданмен бірлескен пайдалану серіктестіктерін құруға жұмыс істеді. Әкім бастауыш сынып оқушыларына арналған "LA's Best" мектептен кейінгі бағдарламаны тағы 52 бастауыш мектепке кеңейтіп, қосымша 5500 оқушыға қызмет көрсетті, осылайша жалпы саны 20 000-нан асты. Хан "Адабиет@Жұмыс" бағдарламасын іске қосты, ол оның тапсырысымен жүргізілген зерттеуде Лос-Анджелес округының еңбекке жарамды халқының 53 пайызы көше табельдерін немесе автобус кестелерін оқуда, ағылшын тілінде жұмысқа өтініш толтыруда немесе коммуналдық төлемдерді түсінуде қиындықтарға тап болатыны анықталғаннан кейін Лос-Анджелес жұмыс күшін оқытуға бағытталған. Сондай-ақ "Бір қала, бір кітап" – "One Book, One City LA" атты қалалық оқу жобасын бастады, онда әкім таңдаған кітап негізгі орын алды. Таңдаулардың ішінде 2002 жылы Рей Брэдберидің "Фаренгейт 451", 2003 жылы Сандра Циснеростың "Манго көшесіндегі үйі" және 2004 жылы Лора Хилленбрандтың "Сибисквит" кітабы бар еді. Хан сонымен қатар, кірісі төмен жоғары сынып оқушыларына колледжге түсу үшін қаржылық көмек алуға көмектесу мақсатында "Колледжге тегін ақша" бағдарламасын құрды.
Энергия және қоршаған орта
Қала әкімі Хан Юта штатында көмірмен жұмыс істейтін электр стансасына Лос-Анджелес су және электр энергиясы департаментінің 400 миллион долларға дейінгі инвестициясын тоқтатты. Оның орнына, ол бұл ресурстардың қаланың жаңартылатын энергияны пайдалануын 2017 жылға қарай үш пайыздан жиырма пайызға дейін арттыру мақсатына жетуі керек екенін айтты. Кейін ол 2017 жылға қарай қаланың электр энергиясының бір пайызын күн энергиясы арқылы өндіруді қолдады. Хан қаланың көлік құралдары паркін гибридтік көліктерге ауыстыруды бастады және Лос-Анджелес портындағы ірі круиздік және жүк кемелеріне портта тұрғанда таза қуатқа қосылуға мүмкіндік беретін "Теңіздің балама қуаты" бағдарламасын құрды. Сондай-ақ қала әкімі 2006 жылға қарай Лос-Анджелесті полигонсыз қала етуге уәде берді.
Көлік
Қала әкімінің жол қауіпсіздігін қамтамасыз ету және көлік бөгелінен құтылу жоспары жыл сайын қаланың ең қиын жиырма бес қиылысын жақсартуға бағытталған, ал оның "Жол ақылдылығы" бағдарламасы қаланың ең қызықты 35 магистралін жақсартты. Қалалық кеңес мүшесі Синди Миссиковскимен келісімге келгеннен кейін, Хан Лос-Анджелес халықаралық әуежайын жаңғыртуға бағытталған 9 миллиард долларлық жоспарды қабылдады, бұл жоспар әуежайдан жыл сайын өтетін жолаушылар санын арттыруға және 11 қыркүйектен кейін әуежайдың қауіпсіздігін күшейтуге мүмкіндік берді.
Отбасы
Хан саясаткерлер отбасынан шыққан. Оның әкесі Кеннет Хан 40 жыл бойы Лос-Анджелес қалалық кеңесінің мүшесі және Лос-Анджелес округінің қадағалаушысы болып қызмет етті. Ханның ағасы Гордон Хан штат ассамблеясының мүшесі және Лос-Анджелес қалалық кеңесінің мүшесі болды, ал тағы бір ағасы Джон Хан округтің көмекші хатшысы болды. Оның туысы Дейл Хан Сан-Матео округінің Жоғарғы сотының судьясы. Оның қарындасы Дженис Хан Лос-Анджелес қалалық кеңесінің 15-ші округін өкілдік етті, Конгресте қызмет етті және қазір Лос-Анджелес округінің қадағалаушылар кеңесінде отыр.
Мэрлік мансабынан кейінгі мансап
Хан қызметтен кеткеннен кейін Лос-Анджелестегі инвестициялық банк фирмасы Chadwick Saylor & Company компаниясының басқарушы директоры және серіктесі лауазымына қабылданды. 2006 жылдың 1 наурызында Хан Лос-Анджелес даму серіктестерінің бас директоры, L. P., болып тағайындалды, бұл Chadwick Saylor & Company компаниясы бастаған 800 миллион долларлық қор, арзан тұрғын үйлерді және теміржол станциялары сияқты көлік тораптары маңындағы басқа да дамуларды құруға көмектесу мақсатында құрылған еді. Хан 2008 жылдың басында компанияны тастап кетті, сауда басылымы Real Estate Alert мәлімдегендей, және жеке дауларды шешу қызметін ұсынатын Alternative Resolution Centers, LLC компаниясының бейтарап сарапшылар тобына қосылды. 2005 жылдың 19 қазанында Хан "Диалог күндері" атты коммерциялық емес ұйым демеушілік еткен "Лос-Анджелес қаласының жағдайы" тақырыбындағы талқыруға қатысты. Басқа қатысушылар – бұрынғы мэр Ричард Риордан және сол кездегі қазіргі мэр Антонио Вилларайгоса, жалғыз тірі қалып қойған мэрлер еді. "Диалог күндері" атақты О. Дж. Симпсон ісінен кейін Лос-Анджелес айманындағы маңызды мәселелерді талқылауға ынталандыру үшін құрылды. 2005 жылдың 12 желтоқсанында Хан ұзақ жылдар бойы қалалық кеңес мүшесі болған Марвин Браудтың жерлеу рәсімінде сөз сөйледі. 2006 жылдың 20 қыркүйегінде, кеңседен кеткеннен бір жылдан астам уақыт өткен соң, Стив Лопестің Лос-Анджелес Таймс газетінде жарияланған мақаласы Ханның жеке сектордағы жаңа өмірін баяндады. Хан өзінің бұрынғыдан да бақытты екенін және ондаған жылдар бойы алғаш рет қаласының құшағында шын мәнінде қуаныш сезініп отырғанын айтты. Ол ұлы мен қызына көбірек уақыт бөледі және бір жылдан астам уақыттан бері әйелмен тұрақты қарым-қатынаста. Сонымен қатар, ол кәсіподақтарды көлік жүйесі маңындағы жергілікті жобаларға инвестиция жасауға ынталандырып, қаланың трафигі мен ластануын азайтумен айналысып, жаңа жұмысынан ләззат алады. 2007 жылдың 8 қарашасында Ханның ресми портреті қалалық әкімшіліктің 26-шы қабатындағы Мэрлер портрет галереясында ілінді. Бұл шара 26-шы қабатта және қалалық кеңес алдында өткізілген салтанатты шаралармен бірге болды. 2008 жылдың мамырында Хан Калифорния губернаторы Арнольд Шварценеггерден сотқа тағайындалуы үшін қажетті құжаттарды тапсырғанын мәлімдеді. Мемлекеттік қызметтен қол үзгенін мойындаған Хан, судья болуға деген қызығушылығын губернатормен жеке кездесуде талқылағанын айтты. 2008 жылдың 5 қарашасында Шварценеггер Ханды Лос-Анджелес округінің Жоғарғы сотындағы бос қызметке тағайындады. Қазіргі таңда Хан Санта-Моникадағы көлік сотының істерін қарап отыр. 2013 жылы Хан Лос-Анджелес халықаралық әуежайында жаңартылған Том Брэдли халықаралық терминалының ашылуына қатысты, онда мэр Эрик Гарсетти және бұрынғы мэрлер Ричард Риордан мен Антонио Вилларайгоса да болды. Гарсетти оларды әуежайды жаңартуға салған үлкен еңбегі үшін марапаттады. 2014 жылы Лос-Анджелес қалалық басқарушысы мен Лос-Анджелес қалалық прокурорының кеңселерi орналасқан Лос-Анджелес қалалық ғимараты Шығыс, Джеймс К. Ханн атымен қайта аталды. 2017 жылы Хан бұрынғы мэрлер Ричард Риордан мен Антонио Вилларайгосамен Калифорния университеті, Лос-Анджелес "Тарих неліктен маңызды" сериясы аясында өткізілген модерацияланған әңгімеге қатысты.