Игорь Стравинскийдің "Жұрттың жолы" операсы: сюжет, түсініктеме, Hogarth суреттерінен шабыттанған туынды. Періште мен шайтан арасындағы күрес, адам тағдыры.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Игорь Стравинскийдің операсы "Рейк прогрессі" – 1951 жылы үш актіде және эпилогтан тұратын, Игорь Стравинскийдің ағылшын тіліндегі операсы. В.Х. Ауден мен Честер Каллман жазған либретто Уильям Хогарттың 1733–1735 жылдардағы "Арқаның ілгерілеуі" атты сегіз картинасы мен гравюрасына негізделген, оны Стравинский 1947 жылдың 2 мамырында Чикагодағы көрмеде көрген. Оқиға Том Рэйкуэллдің құлдырауы мен тәлкегіне толы өміріне арналған, ол Энн Труловты Ник Шэдоудың (шайтанның) әсерімен Лондонның құмарлықтарына беріліп, тастап кетеді. Көлеңке бастаған бірнеше жағдайлардың нәтижесінде Том сол кезде Лондон қаласында орналасқан Бедлам психиатриялық ауруханасына түседі. Әңгіменің мәні: "Бос жүрек, қол, санаға шайтан әрқашан жұмыс табады".
Opera by Igor Stravinsky
the opera by Igor Stravinsky
The Rake's Progress is an English language opera from 1951 in three acts and an epilogue by Igor Stravinsky. The libretto, written by W. H. Auden and Chester Kallman, is based loosely on the eight paintings and engravings A Rake's Progress (1733–1735) of William Hogarth, which Stravinsky had seen on 2 May 1947, in a Chicago exhibition. The story concerns the decline and fall of one Tom Rakewell, who deserts Anne Trulove for the delights of London in the company of Nick Shadow, who turns out to be the Devil. After several misadventures, all initiated by the devious Shadow, Tom ends up in Bedlam, a hospital for the insane at that time situated in the City of London. The moral of the tale is: "For idle hearts and hands and minds the Devil finds work to do."
Өнер тарихы
Ол алғаш рет 1951 жылғы 11 қыркүйекте Венециядағы Ла Фенице театрында Роберт Рунсевиллдің Том Рэйкуэлл, Элизабет Шварцкопфтың Энн Трулов және Отакар Краустың Ник Шэдоу рөлінде орындалды. Париждегі Опера Комикте алғаш рет 18 маусымда Андре Клюйтенс жетекшілігімен және Луи Музидің қоюымен қойылды. Америкалық премьерасы 1953 жылғы 14 ақпанда Нью-Йорктегі Метрополитен опера театрында Фриц Райнердің дирижерлігімен және Джордж Баланчиннің қоюымен өтті. Би-Би-Си бұған дейін студиялық жазбаны (1953 жылғы 2 қаңтарда эфирде берілді) шығарған болатын, ал Глиндеборн операсы 1953 жылғы тамызда Эдинбургтегі Король театрында сахналық қойылымды ұйымдастырды. Англиядағы алғашқы сахналық қойылымды сол компания Глиндеборн фестивалінде 1954 жылғы 15 шілдеде ашты. 1957 жылы ол Джон Кросби басшылығымен Санта-Фе операсының бірінші маусымының бір бөлігі болды, ол композиторды репетицияларға қатысуға көндірді. Стровинский 1963 жылға дейін әр жазда СФО-ға оралып тұрды. 1961 жылы Ингмар Бергман операны Стокгольмдегі Швед корольдік операсында қойды, ол 22 сәуірде ашылды. 1975 жылғы Глиндеборн фестивалінің опералық қойылымын Джон Кокс режиссерлік етті, декорациялар мен костюмдерді Дэвид Хокни жасады, ал Лео Гоке Том Рэйкуэлл рөлін сомдады. 2010 жылы Берлин мемлекеттік опера театры Кшиштоф Варликовскийдің қойылымын көрсетті, ол оқиғаны Англиядан Америкаға көшіріп, 20 ғасырда өткізді. Қойылымда Энди Уорхол сияқты американдық мәдениетке сілтемелер көп болды. 2015 жылы Юта операсы операны Дэвид Хокни жасаған костюмдермен және декорациялармен қойды, бұл алғаш рет 1975 жылы Глиндеборнда көрсетілген. Юта симфониясының музыкалық директоры Тьерри Фишер дирижерлік етті, ал сахналық режиссерлікті Рой Ралло жасады, ол 2000 жылы Сан-Франциско операсының қайта қойылымында Джон Коксқа көмектескен. Сондай-ақ, 2015 жылы Портленд операсы Дэвид Хокнидің қойылымын ұсынды. Дирижері Ари Пелто болды, ал басты рөлдерді Джонатон Бойд, Дэвид Питтсингер, Морин МакКей және Анжела Нидерло ойнады.
It was first performed at the Teatro La Fenice in Venice on 11 September 1951, with Robert Rounseville as Tom Rakewell, Elisabeth Schwarzkopf as Anne Trulove, and Otakar Kraus as Nick Shadow. It was first given in Paris at the Opéra Comique on 18 June 1952, under the baton of André Cluytens and produced by Louis Musy. The American premiere was on 14 February 1953, at the Metropolitan Opera in New York, conducted by Fritz Reiner and produced by George Balanchine. Although the BBC had previously produced a studio recording (broadcast on 2 January 1953), and the Glyndebourne Opera mounted a staged production at the King's Theatre in Edinburgh in August 1953, the first staging in England was by the same company at the Glyndebourne Festival itself, opening on 15 July 1954. In 1957, it was a part of the first season of the Santa Fe Opera under the direction of John Crosby, who persuaded the composer to attend rehearsals. Stravinsky returned to the SFO each summer through 1963. In 1961, Ingmar Bergman produced the opera at the Royal Swedish Opera in Stockholm, where it opened on 22 April. The noteworthy 1975 Glyndebourne Festival Opera production was directed by John Cox, used sets and costumes were designed by David Hockney, and starred Leo Goeke as Tom Rakewell. In 2010 the Berlin Staatsoper debuted Krzysztof Warlikowski's production, which transported the action from England to America and set it in the 20th century. The production was full of references to American culture, such as Andy Warhol. in 2015, the Utah Opera produced the opera with the costumes and set designed by David Hockney, first seen at Glyndebourne in 1975. Utah Symphony music director Thierry Fischer conducted, with stage direction by Roy Rallo, who assisted John Cox during San Francisco Opera's 2000 revival. Also, in 2015, Portland Opera presented the David Hockney production. Conductor was Ari Pelto and with the major roles taken by Jonathon Boyd, David Pittsinger, Maureen McKay and Angela Niederloh.
Аспаптар
Стравинский операны классикалық өлшемдегі оркестр үшін жазды: екі флейта (біреуі пикколоны қос қосып ойнайды), екі гобой (біреуі кор англезді қос қосып ойнайды), екі кларнет, екі фагот, екі валторна, екі труба, литавра, колокольчик, клавесин (немесе фортепиано) және скрипкалар тобы.
Stravinsky scored the opera for a classical sized orchestra of two flutes (one doubling piccolo), two oboes (one doubling cor anglais), two clarinets, two bassoons, two horns, two trumpets, timpani, bell, harpsichord (or piano) and strings.
1-ші акті
Том Рэйкуэлл Энн Труловпен оның әкесінің елдегі үйінің алдында махаббаттасуда. Әкесі Трулов қызының ұсынылып отырған некесіне күмәнданады және Томға тұрақты жұмыс табуға тырысады; бірақ Том бұл идеяға қарсы тұрады және өздігінен қалдырылып, "ақыл-ойыммен өмір сүру және бақытымды сынап қарау" ниеті туралы мәлімдейді. Том ақша сұрағанда, Ник Шэдоу пайда болады және оған белгісіз туысы оған үлкен мүлік қалдырғанын айтады. Содан кейін ол Томды өзін қызметші ретінде жұмысқа алуға және мұраны реттеу үшін Лондонға бірге баруға шақырады. Екінші сахна, Mother Goose борделінде өтеді, онда Шэдоу өзінің жаңа қожайынын Лондон өмірінің ұятты жақтарымен таныстырады. Бірақ Том мазасыздыққа толы және махаббатына қиянат жасағанына өкінеді, бірақ Әне Қаздың түнді бірге өткізу туралы ұсынысын қабылдайды. Осы уақытта, елге оралған Энн Томнан хабар алмағанына қынжылады. Ол бір түрлі сезіммен оның қауіпте екенін біледі және оған көмектесу үшін Лондонға аттанады.
Tom Rakewell is courting Anne Trulove outside her father's house in the country. Father Trulove has doubts about his daughter's proposed marriage and tries to arrange a regular job for Tom; but Tom resists the idea and, left on his own, declares his intention to "live by my wits and trust to my luck." When Tom expresses his wish for money, Nick Shadow appears and tells him that an unknown uncle has left him a substantial fortune. He then invites Tom to employ him as a servant and accompany Tom to London to sort out the inheritance. The second scene, set in Mother Goose's brothel, shows Shadow introducing his new master to the sleazy aspects of London life. But Tom is uneasy and laments his betrayal of love, yet accepts Mother Goose's invitation to spend the night with her. Meanwhile, back in the country, Anne wonders why she has not heard from Tom. She knows somehow that he is in danger, and sets out for London to aid him.
2-ші акті
Том өзінің босаң өмірінен жалықты. Ол екінші маңызды тілегін – бақытты болуды тілейді, сосын Ник оның еркіндігін көрсету үшін атақты сақалды әйел, түрік Бабаға үйленуді ұсынады. Біраз уақыттан соң Энн Томның лондондық үйін табады, сол кезде ол седан креслосынан Бабамен бірге шығады, ол жаңа ғана үйленген еді. Том Энннің кетіп қалуын бұйырады, бірақ болған жағдайға шынайы өкінеді. Келесі сахнада Том өзінің ерекше үйленгеніне шыдамайтынын көрсетеді, себебі Баба – ызақор мінезі бар, көп сөйлейтін әйел. Ол оның бетін шашпен жауып, оны үнсіз қылып, ұйықтап қалады. Ник "тамаша барокко машинасымен" кіреді және машинаның ішіндегі жасырын бөлім арқылы қалай тастарды нанға айналдыратынын көрсетеді. Том ұйқыда оның рас екенін тілейді, оянғаннан кейін ол армандаған машинаны көреді. Ник егер мұндай машиналар көптеп жасалса, Том адамзатты құтқарушы бола алатынын айтады, ал Том машинаны сатуға шығады, бірақ оның жалған екенін білмейді.
Tom is bored with his dissolute life. He utters his second crucial wish, for happiness, whereupon Nick makes the odd suggestion that he demonstrate his freedom by marrying Baba the Turk, the famous bearded lady. Soon afterwards Anne finds Tom's London house, only to see him emerge from a sedan chair which also contains Baba, whom he has just married. Tom tells Anne to leave, yet genuinely regrets what has happened. In the next scene Tom is clearly finding his eccentric marriage intolerable, as Baba is a chatterbox with a fiery temper. He silences her by throwing his wig over her face, then falls asleep. Nick enters with a "fantastic Baroque Machine" and demonstrates how, through the use of a hidden compartment in the machine, it appears to turn stones into bread. Tom cries out in his sleep that he wishes it were true, and waking, finds the machine he has dreamt of. Nick hints that if such machines were mass produced Tom could become a saviour of mankind and Tom sets out to market the machine, not knowing it is a sham.
3-ші акті және эпилог
Жоспар сәтсіз аяқталды. Оқиға құлаған Томның мүлкін маньяк аукционшы Селемнің аукционымен басталады. Сатылатын заттардың ішінде, парикпен үнсіз қалғаннан бері қозғалмай жатқан Баба да бар. Орамасы ашылған соң, ол ашуын қайтадан көтеріп, енді аукционға келгендерді мүліктеріне тиіскендері үшін кінәлайды, бірақ Энн кірген кезде тынышталады. Баба оған Томды тауып, "жағдайын түзеуге" кеңес береді және Ник Шэдоудан сақтандырады. Ол сахнадағы өміріне оралу ниетін білдіреді. Қорымда Ник өзін ашады және Томнан жанын төлеуді талап етеді; бірақ түнгі сағат соққанда, Ник оған карта ойыны арқылы құтылудың мүмкіндігін ұсынады; бұл бөлім тек клавесинмен сүйемелденеді. Том Энннің жақсы ықпалының арқасында жеңіске жетеді. Жеңілген Ник жерге батып, Томды ақылсыздыққа түсіреді. Бедламға жатқызылған Том өзін Адонис деп ойлайды. Анна ("Венера") оны зияраттап, оны ұйықтату үшін ән айтады, сосын оны жалғыз қалдырып кетеді. Ол оның кеткенін сезгенде, көз жұмады. Эпилогта басты кейіпкерлер операдағы оқиғаларынан алынған әрқайсының моральдық ойларын айтады, содан кейін "Бос қолдар, жүректер мен саналар үшін Шайтан жұмыс табады" деген соңғы ортақ моральды білдіреді.
The plan has failed – the act starts with the auction of the ruined Tom's property by the maniac auctioneer Sellem. The objects for sale include Baba, who has remained immobile since being silenced by the wig. When unwrapped, she resumes her tantrum, now directed at the auction goers for disturbing her belongings, but calms down when Anne enters. Baba advises her to find Tom and "set him right", and warns her against Nick Shadow. She announces her intent to return to her life on the stage. In a graveyard, Nick reveals his identity and demands payment from Tom, in the form of his soul; but as midnight strikes, Nick offers him an escape in the form of a game of cards; this section is accompanied only by harpsichord. Tom wins, thanks to the benign influence of Anne. Defeated, Nick sinks into the ground, condemning Tom to insanity as he goes. Consigned to Bedlam, Tom believes he is Adonis. Anne ("Venus") visits him, sings him to sleep, then quietly leaves him. When he realises she has gone, he dies. In an epilogue, each of the principal characters gives a moral drawn from their scenes in the opera, and then come together to ascribe a final joint moral, "for idle hands, and hearts and minds, the Devil finds a work to do."
Жазбалар
Операның жартыдан астам жазбасы бар. 1951 жылы тікелей эфирде орындалған спектакльдің Gala жазбасы қолжетімді. Sony компаниясының 1964 жылғы Лондондық жазбасында Джудит Раскин Энн, ал Джон Рирдон Ник Шэдоу рөлінде ойнаған, дирижерлік – Стравинскийдің өзі. Қазіргі уақытта ол Sony/BMG 22 CD жинағындағы Игорь Стравинскийдің шығармаларында қолжетімді.
There have been more than half a dozen recordings of the opera. The Gala recording of the 1951 live performance is available. A Sony recording, with Judith Raskin as Ann and John Reardon as Nick Shadow, is from London 1964 and is conducted by Stravinsky himself. It is currently available on the Sony/BMG 22 CD box set Works of Igor Stravinsky. YearCast(Tom, Anne, Nick, Baba)Conductor,opera house and/or orchestraLabel1953Eugene Conley,Hilde Gueden,Mack Harrell,Blanche ThebomIgor Stravinsky,Metropolitan Opera Chorus and OrchestraCD: Naxos, Catalogue No: 8.111266 67 (Original recording issued by Columbia)1964Alexander Young,Judith Raskin,John Reardon,Regina SarfatyIgor Stravinsky,Sadler's Wells Opera Chorus, Royal Philharmonic OrchestraCD: Sony (Original recording issued by Columbia)1983Philip Langridge,Cathryn Pope,Samuel Ramey,Sarah WalkerRiccardo Chailly,London Sinfonietta and ChorusCD: DECCA1993Jon Garrison,Jayne West,John Cheek,Wendy WhiteRobert Craft,Gregg Smith Singers,Orchestra of St. Luke'sCD: Naxos,Catalogue No: 8.660272 73, (original recording issued by Musicmasters Classics)1995Jerry Hadley,Dawn Upshaw,Samuel Ramey,Grace BumbryKent Nagano,Lyon Opera Orchestra and ChorusCD: EratoCat. No. 0630 12715 21997Anthony Rolfe Johnson,Sylvia McNair,Paul Plishka,Jane HenschelSeiji Ozawa,Tokyo Opera Singers,Saito Kinen OrchestraCD: Philips1999Ian Bostridge,Deborah York,Bryn Terfel,Anne Sofie von OtterJohn Eliot Gardiner,Monteverdi Choir,London Symphony OrchestraCD: Deutsche Grammophon2010Paul Groves,Dawn Upshaw,Samuel Ramey,Stephanie BlytheJames Levine,Metropolitan Opera Orchestra and ChorusCD: Metropolitan Opera
Жыл Орындаушылар (Том, Энн, Ник, Баба) Дирижер, опера театры және/немесе оркестр Лейбл
1953 Евгений Конли, Хилде Гюден, Мак Харрелл, Бланш Тебом Игорь Стравинский, Метрополитен Опера Хоры және оркестрі CD: Naxos, Каталог №: 8.111266 67 (Түпнұсқа жазба Columbia компаниясымен шығарылған)
1964 Александр Янг, Джудит Раскин, Джон Рирдон, Регина Сарфати Игорь Стравинский, Сэдлер Уэллс Опера Хоры, Корольдік Филармония оркестрі CD: Sony (Түпнұсқа жазба Columbia компаниясымен шығарылған)
1983 Филип Лэнгридж, Кэтрин Поп, Самуэль Рами, Сара Уокер Рикардо Чайли, Лондон Синофония Хоры және оркестрі CD: DECCA
1993 Джон Гаррисон, Джейне Уэст, Джон Чек, Венди Уайт Роберт Крафт, Грегг Смит әншілер тобы, Сент-Люк оркестрі CD: Naxos, Каталог №: 8.660272 73 (Түпнұсқа жазба Musicmasters Classics компаниясымен шығарылған)
1995 Джерри Хэдли, Даун Апшоу, Самуэль Рами, Грейс Бамбри Кент Нагано, Лион Операсының оркестрі және хоры CD: Erato, Каталог №: 0630 12715 2
1997 Энтони Рольф Джонсон, Сильвия Макнейр, Пол Плишка, Джейн Хеншель Сейджи Озава, Токио Операсының әншілері, Сайто Кинен оркестрі CD: Philips
1999 Иан Бостридж, Дебора Йорк, Брин Терфел, Энн Софи фон Оттер Джон Элиот Гардинер, Монтеверди хоры, Лондон Симфониялық оркестрі CD: Deutsche Grammophon
2010 Пол Гроувс, Даун Апшоу, Самуэль Рами, Стефани Блайт Джеймс Левин, Метрополитен Операсының оркестрі және хоры CD: Metropolitan Opera
There have been more than half a dozen recordings of the opera. The Gala recording of the 1951 live performance is available. A Sony recording, with Judith Raskin as Ann and John Reardon as Nick Shadow, is from London 1964 and is conducted by Stravinsky himself. It is currently available on the Sony/BMG 22 CD box set Works of Igor Stravinsky. YearCast(Tom, Anne, Nick, Baba)Conductor,opera house and/or orchestraLabel1953Eugene Conley,Hilde Gueden,Mack Harrell,Blanche ThebomIgor Stravinsky,Metropolitan Opera Chorus and OrchestraCD: Naxos, Catalogue No: 8.111266 67 (Original recording issued by Columbia)1964Alexander Young,Judith Raskin,John Reardon,Regina SarfatyIgor Stravinsky,Sadler's Wells Opera Chorus, Royal Philharmonic OrchestraCD: Sony (Original recording issued by Columbia)1983Philip Langridge,Cathryn Pope,Samuel Ramey,Sarah WalkerRiccardo Chailly,London Sinfonietta and ChorusCD: DECCA1993Jon Garrison,Jayne West,John Cheek,Wendy WhiteRobert Craft,Gregg Smith Singers,Orchestra of St. Luke'sCD: Naxos,Catalogue No: 8.660272 73, (original recording issued by Musicmasters Classics)1995Jerry Hadley,Dawn Upshaw,Samuel Ramey,Grace BumbryKent Nagano,Lyon Opera Orchestra and ChorusCD: EratoCat. No. 0630 12715 21997Anthony Rolfe Johnson,Sylvia McNair,Paul Plishka,Jane HenschelSeiji Ozawa,Tokyo Opera Singers,Saito Kinen OrchestraCD: Philips1999Ian Bostridge,Deborah York,Bryn Terfel,Anne Sofie von OtterJohn Eliot Gardiner,Monteverdi Choir,London Symphony OrchestraCD: Deutsche Grammophon2010Paul Groves,Dawn Upshaw,Samuel Ramey,Stephanie BlytheJames Levine,Metropolitan Opera Orchestra and ChorusCD: Metropolitan Opera