Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тайтун округі (; Пайван: Valangaw) — Тайваньдағы үшінші үлкен округ, негізінен аралдың оңтүстік-шығыс жағалауында орналасқан, сондай-ақ Жасыл арал, Орхидея аралы және Кіші Орхидея аралын қамтиды. Округ орталығы Тайтун қаласында орналасқан.
Taitung County (; Paiwan: Valangaw) is the third largest county in Taiwan, located primarily on the island's southeastern coast and also including Green Island, Orchid Island and Lesser Orchid Island. The seat is located in Taitung City.
Атауы
Атауы "Шығыс Тайвань" деген мағына берсе де, көптеген жергілікті тұрғындар оны "Хушань" деп те атайды, яғни таулардың артындағы немесе артқы таулар деген мағынада.
While its name means "Eastern Taiwan", it is also known as "Houshan" by many of the locals, meaning behind the mountains or the back mountains.
Цин әулеті
1887 жылы жаңа Фуцзянь Тайвань провинциясы Тайтун префектурасын төрт префектураның қатарына қосты.
In 1887, the new Fujian Taiwan Province included Taitung Prefecture as one of four prefectures.
Жапон империясы
Жапон үкімділігі тұсында Тайваньда Тайтун округі Тайто префектурасы болып басқарылды.
During the Japanese rule of Taiwan, Taitung County was administered as Taitō Prefecture.
Қытай Республикасы
Тайваньды Жапониядан Қытай Республикасына 1945 жылғы 25 қазанда беруден кейін, Тайтун сол жылдың 25 желтоқсанында Тайвань провинциясының ауданы ретінде құрылды.
After the handover of Taiwan from Japan to the Republic of China on 25 October 1945, Taitung was established as a county of Taiwan Province on 25 December the same year.
География
Тайтун Тайваньның оңтүстік-шығыс жағалауында жатыр. Тайтун округі Тайваньдағы Хуальен және Нантоу округтерінен кейін үшінші ең ірі округ болып табылады. Тайтун округінің материктік жағалауының ұзындығы шамалы. Уатунг аңғары округтің солтүстік жартысын бойлай созылып жатыр. Қазіргі уақытта Тайтунның халқы 234 123 адамды құрайды. Тайваньның негізгі халық орталықтарынан таулармен бөлініп, шалқары орналасқандықтан, Тайтун аралдың ханқытай иммигранттары отарлаған соңғы бөлігі болды (19 ғасырдың соңы). 20 ғасыр бойы Тайтун экономикалық тұрғыдан дамымай келді. Қазір де сиреп қоныстанған Тайтунның оқшаулығы, мүмкін, жақсылыққа алып келді, себебі Тайтун аралдың жазық аймақтарын қамқан қалалық өркендеу мен ластанудан құтылды. Тайваньдағы жер көлемінен өзге, округке екі ірі арал кіреді: Грин-Айленд (Isla Verde) және Орхидея аралы. Грин-Айленд – қытай ұлтшылдарының (Гоминьдан) «Ақ террор» кезеңінде (1947 жылдан бастап, 1987 жылы әскери жағдай тоқтағанға дейін) саяси тұтқындарды ұстаған әйгілі жазалау орындасы болды. Орхидея аралы Тао халқының (Тайваньның аборигендері, Филиппиннің солтүстік халқымен тығыз байланысты) мекені. Үкіметке қарасты Тайвань Энергия компаниясының аралдың бір бөлігін ядролық қалдықтарды сақтау үшін пайдалануына қарамастан, бұл арал маңызды туристік орталыққа айналды.
Taitung runs along the southeastern coast of Taiwan. Taitung County, controlling is the 3rd largest county in Taiwan after Hualien County and Nantou County. Mainland Taitung County's coastline is long. The Huatung Valley runs along the northern half of the county. Taitung currently has a population of 234,123. Due in part to its remote location and isolation by mountains from Taiwan's main population centers, Taitung was the last part of the island to be colonized by Han Chinese immigrants (late 19th century). Throughout the 20th century Taitung remained an economic backwater. Sparsely populated even today, this isolation may have been a blessing in disguise, as Taitung mostly escaped the urbanization and pollution that have come to plague much of the island's lowland areas. In addition to the area on Taiwan proper, the county includes two major islands, Green Island or Isla Verde and Orchid Island. Green Island was home to an infamous penal colony used for political prisoners during the "White Terror" period of Chinese Nationalist (KMT) rule (from 1947 until the end of martial law in 1987). Orchid Island, home of the Tao people (Taiwanese aborigines closely related to the people of the northern Philippines), has become a major tourist attraction despite the government operated Taiwan Power Company's controversial use of part of the island as a nuclear waste dump.
Демография
Тайтун округінде Амис, Бунин, Каваллан, Пайван, Пуюма, Рукай және Ями этностарының қатарындағы жеті аборигендік этнос өкілдері тұрады. Тайваньдағы округтар мен қалалардың арасында Тайтун округінде аборигендердің жалпы халыққа шаққандағы үлесі ең жоғары – 35,5%.
Taitung County is home to seven aboriginal ethnics, including Amis, Bunun, Kavalan, Paiwan, Puyuma, Rukai and Yami. Taitung County has the largest aboriginal to overall population of a county or city in Taiwan, at 35.5%.
Мәдениет
Тайтун округінде өте алуан түрлі аборигендер мәдениеттері кездеседі. Тайтунг, бауырсақ қытайлардың қоныстануынан ең аз әсер көрген округтердің бірі болғандықтан, аборигендер мәдениетінің көп бөлігі әлі күнге дейін күнделікті өмірдің ажырамас бөлігі болып табылады.
Taitung County possesses a very diverse collection of aboriginal cultures. Because Taitung is probably one of the least affected counties by the settlement of the Han Chinese, most of the aboriginal cultures are still very much a part of everyday society.
Энергия
Тайтун округінде Орхидея аралында 6,5 МВт отынмен жұмыс істейтін Ланью электр станциясы бар.
Taitung County houses the Lanyu Power Plant, a 6.5 MW fuel fired power plant located in Orchid Island.
Ғимараттар
Дуолианг станциясы, Кунцзи ғибадатханасы, Людао маяғы, Қозғалмалы қамал және Тайтун қытай қауымдастығы.
Duoliang Station, Kunci Temple, Lüdao Lighthouse, Moving Castle and Taitung Chinese Association.
Тарихи орындар
Бейнан мәдени саябағы, Дулан ескерткіші және Грин-Айленд Ақ террор құрбандарына арналған мемориалдық саябақ.
Beinan Cultural Park, Dulan Site and Green Island White Terror Memorial Park.
Мұражайлар мен галереялар
Ланью ұшқыш балық мәдени мұражайы, Ұлттық тарихқа дейінгі мұражай, Күріш ауылы мұражайы, Тайтун аборигендер галереясы, Тайтун өнер мұражайы, Тайтун табиғи тарих мұражайы, Тайтун өнер орталығы, Тайтун әңгіме мұражайы, Ву Тао Чишанг түскі ас қорабы мәдени тарих мұражайы.
Lanyu Flying Fish Cultural Museum, National Museum of Prehistory, Rice Village Museum, Taitung Aboriginal Gallery, Taitung Art Museum, Taitung County Museum of Natural History, Taitung Performing Art Center, Taitung Story Museum, Wu Tao Chishang Lunch Box Cultural History Museum.
Табиғат
Басиан үңгірлері, Чулу ранчосы, Дапо тоғаны, Дулан тауы, Шығыс жағалау ұлттық пейзаждық аймағы, Хуадун лойясы ұлттық пейзаждық аймағы, Грин аралы, Jhihben ұлттық орман демалыс аймағы, Орхидея аралы, Санксянтай, Сика бұғысының экологиялық паркі, Тайтун орман паркі, Сианян ұлттық орман демалыс аймағы және Жаори ыстық бұлағы.
Baxian Caves, Chulu Ranch, Dapo Pond, Dulan Mountain, 東部海岸國家風景區, 花東縱谷國家風景區, Green Island, Jhihben National Forest Recreation Area, Orchid Island, Sanxiantai, Sika Deer Ecological Park, Taitung Forest Park, Xiangyang National Forest Recreation Area and Zhaori Hot Spring.
Ауа
Тайтун округі Тайтун қаласының құрлықтағы Тайтун округіндегі халықаралық Тайтун әуежайына және алыс жатқан аралдардағы тағы екі әуежайға ие: Грин аралындағы Людао әуежайы мен Орхидея аралындағы Ланью әуежайы.
Taitung County houses the international Taitung Airport in the mainland Taitung County of Taitung City and another two airports at the outlying islands, which are Lüdao Airport in Green Island and Lanyu Airport in Orchid Island.
Темір жол
Тайтун округі Оңтүстік байланыс желісі және Хуалиен-Тайтун желісі Тайвань темір жолдарының екі бағытымен кесіп өтеді. Станциялар Чишань, Даву, Гуаншань, Гужуан, Хайдуан, Цзиньлун, Кангле, Лонгси, Луйе, Руйхэ, Руйюань, Шанли, Таймали, Тайтунг және Жибен станцияларынан құралған.
Taitung County is crossed by two Taiwan Railways Administration lines of South Link Line and Hualien–Taitung Line. The stations consist of Chishang, Dawu, Guanshan, Guzhuang, Haiduan, Jinlun, Kangle, Longxi, Luye, Ruihe, Ruiyuan, Shanli, Taimali, Taitung and Zhiben Station.
Су
Ченггон балық порты, Фуган балық порты және Жасыл арал Нанляо порты.
Chenggong Fish Harbor, Fugang Fishery Harbor and Green Island Nanliao Harbor.