Кіріспе
1913–2000 американдық комикстер жолағы
«Bringing Up Father» – американдық суретші Джордж Макманның жасаған комикстер жолағы. «King Features Syndicate» компаниясы таратып, 1913 жылдың 2 қаңтарынан 2000 жылдың 28 мамырына дейін 87 жыл бойы жарияланды. Кейіннен жолақ екі басты кейіпкерінің атымен «Jiggs and Maggie» (немесе «Maggie and Jiggs») деп аталды. Макманның сөзіне göre, ол осы кейіпкерлерді 1911 жылдың қарашасынан бастап басқа жолақтарда да пайдаланған.
Кейіпкерлер мен оқиға
Бұл комикстің оқиғасы – АҚШ-та лотереяда миллион доллар ұтып, байлыққа кенелген, бұрын құрылыс материалдарын тасушы болған, иммигрант ирланд Жигс туралы. Қазір ол жаңадан бай болғандықтан, бұрынғы жұмысшы табының әдеттері мен өмір салтына қайта оралуды жасайды. Оның бұрынғы дауыс шығарып, жабайы достар тобымен шығуға, сиыр еті мен капуста жеуге (жергілікті жерлерде "Жигстің кешкі асы" деп аталады) және жергілікті тавернада уақыт өткізуге жасаған үнемі тырысықтарын оның әйелі Мэгги, олардың сүйкімді қызы Нора және кейде олардың жалқау ұлы Этельберт, кейіннен Сонни деп аталған, жиі тоқтатып қоятын. Комиксте мінез танысы (ақшаға құмар борышкер ретінде бейнеленген) Титус Канби ("қаншалықты ықшам") деп аталды. Комикс "жақсы киінген ирландтар" туралы, Мэгги – орта таптық ирланд-американдық, ол негізгі қоғамға сіңіп кетуді қалайды. Оның биік мақсаты – комикстің барлық бөлімдерінде сәтсіздікке ұшыраған – Әкесін (қарапайым Жигсті) жоғары сыныптық стандарттарға "көтеру", сондықтан комикстің атауы – "Әкесін тәрбиелеу". Осы жоғары ұмтылыстардың кейде жасалатын қате сөздері мен әлеуметтік қателіктері вадевиль мен танымал әндерде көңіл көтеріп, "Әкесін тәрбиелеу" комиксінің негізін құрады. Макманустың туындыларының әртүрлі интерпретациялары этникалық және таптық мәселелерді, мысалы, екінші және үшінші буын иммигранттарының ассимиляция және әлеуметтік мобильдік туралы қақтығыстарын көрсетеді. Макманус орташа позицияны қабылдады, бұл этникалық оқырмандарға өздерінің ерекшелігін жоғалтпай, американдық қоғамда қабылдануға көмектесті. 1939 жылдың қыркүйегінен 1940 жылға дейін кейіпкерлер жасаған ел аралық саяхат комикске үлкен жарнамалық қолдау көрсетті және олар барған қалаларда оның беделін арттырды. Жигс пен Мэгги көбінесе көздері шеңберлермен салынған, бұл кейіннен шыққан "Кішкентай жетім Энни" комиксінің де ерекшелігі болды.
Топперлік жолақтар
1926 жылы Макманус «Атаны тәрбиелеу» комиксінің үстіне жексенбілік топперді қосты, бастапқыда «Ақылсыз» (10 қаңтар – 9 мамыр, 1926) және «Қош келдіңіз, шеф!» (16 мамыр – 6 маусым, 1926) шықты. 1926 жылдың 13 маусымынан бастап Макманус топперді «Розидің сүйіктісі» деп өзгертті, бұл оның бұрынғы жексенбілік бетінің қайта жаңғыруы болды (ол 1916 жылдың 29 қазанынан 1918 жылдың 7 сәуіріне дейін жарық көрді). «Розидің сүйіктісі» 1944 жылдың 12 қарашасына дейін топпер ретінде жалғасты. 1938 жылдың 17 сәуірінде «Розидің сүйіктісіндегі» ойсыз кейіпкер, сэр Фон Платтер өзінің қате жерде екенін түсініп, «Атаны тәрбиелеу» комиксінің бірінші панеліне түсіп, Мэгги мен Джигстің тұрғын бөлмесіне келді. 1944 жылдың 19 қарашасынан бастап Макманус «Розидің сүйіктісін» «Снукумспен» алмастырды, бұл 1904-1916 жылдардағы Макманустың «Жаңа үйленгендер мен олардың баласы» комиксінің қайта жаңғыруы еді, енді ол атаулы кейіпкер – ұлына назар аударды. «Снукумс» 1956 жылдың 31 желтоқсанына дейін «Атаны тәрбиелеу» комиксі үшін топпер болып қалды, содан кейін ол 1960 жылдардың басына дейін таралған жексенбілік комикс ретінде жарық көрді. HBO телеарнасының «Тынық мұхиты» (2010) сериалының соңғы эпизодында Роберт Лекки (Джеймс Бэдж Дейл) «Снукумс» комиксін оқып отырғаны көрінеді. Жоғарыда аталғандармен қатар, тағы да бірнеше шағын топперлер болды: «Бізсіз жасай алатын нәрселер» (23 шілде, 1933 – 22 сәуір, 1934), «Қартаюдан қалай сақтануға болады» (1 сәуір, 1934 – 19 мамыр, 1935), «Мендегі цыған рухы» (26 мамыр, 1935 – 25 сәуір, 1937) және «Енді мен не істеймін?» (5 қаңтар – 15 наурыз, 1936).
Суретшілер
1935 және 1954 жылдар аралығында Макманның көмекшісі Зик Зекли комикске жазу және сурет салу арқылы маңызды үлес қосты. Билл Кавана және Фрэнк Флетчер сияқты басқа суретшілер де жұмыс істеді. 1954 жылы Макманус қайтыс болғаннан кейін, King Features Зеклидің орнына Вернон Гринды қойды. Грин 1965 жылы қайтыс болған соң, Хэл Кампания жұмысты жалғастырды, ал 1980 жылы Фрэнк Джонсон (Boner's Ark) Кампанияның орнын басты. Гриннің өлімінен кейін Хай Айсман қысқа мерзімге комикс суретшісі болды. King Features оған комикстің толық жауапкершілігін беруді қалаған, бірақ Айсман Гринмен жақын дос болғандықтан, осы ұсыныстан бас тартты. Комикс популярлығын жоғалтты және "Әкесін тәрбиелеу" комиксі 87 жылдық тарихын 2000 жылдың 28 мамырында аяқтады. 1995 жылы комикс американдық ескерткіш пошта маркаларының Comic Strip Classics сериясына енген 20 комикстің бірі болды. Bringing Up Father 2007 жылы King Features DailyINK электрондық пошта арқылы таралғанда цифрлық форматқа көшті.
Халықаралық синдикаттау
Мексикада комикс «Educando a Papá» деп аталды, ал Джиггс пен Мэгги тиісінше «Панчо» және «Рамона» деп қайта аталды. Чилиде Джиггс «Дон Фаусто» деп белгілі болды. Аргентинада ол «Trifón y Sisebuta» деп, ал Бразилияда «Pafúncio e Marocas» деп аталды. Югославия мен Сербияда 1935 жылдан бері «Porodica Tarana» деп жарияланып келеді. Түркияда комикс «Hürriyet» газетінде 1990 жылдардың соңына дейін «Güngörmüşler» («өмірге толы даналар») деген атпен күн сайын басылып шықты, мұнда Джиггс «Şaban» деп, ал Мэгги «Tonton» («жаным») деп аталды. Италияда Джиггс пен Мэгги «Arcibaldo» мен «Petronilla» болып өзгерді және 1921 жылдан бері «Corriere dei Piccoli» балалар журналында жарық көрген комикс өте танымал болды. «Әкелерді тәрбиелеу» Норвегияда да әлі де танымал. «Fiinbeck og Fia» деп аталған комикс 1921 жылдан бастап 2000 жылдардың басына дейін «Hjemmet» отбасылық журналында апта сайын жарияланды; сондай-ақ 1930 жылдан бері комикспен бірге жыл сайын Рождестволық кітап шығарылып келеді, соңғы онжылдықтарда көбінесе Макманус 1940 және 1950 жылдары жасаған материалдардың қайта басылымдары жарияланды. Ұқсас басылым Швецияда да жыл сайын (1931 жылдан 1977 жылға дейін) жүзеге асырылды, онда комикс «Gyllenbom» деп аталды. Данияда бұл серия «Gyldenspjæt» деп аталды. Финляндияда комикс «Vihtori ja Klaara» деп аталды және 1929 жылдан бастап 1991 жылы газет жабылғанға дейін ірі күнделікті «Uusi Suomi» газетінде жарияланды. Фин нұсқасында Джигстің сүйікті ысталған ет пен капустасы «lammaskaali» (сөзбе-сөз «қозы капустасы») болды, ал «fårikål» атымен бұл норвегияның ұлттық тағамы болып табылады. Жапонияда «Әкелерді тәрбиелеу» 1923 жылдың 1 сәуірінде «Asahi Graph» журналында «Oyaji kyōiku» деген атпен алғаш рет жарияланды. Комикс 1940 жылға дейін журналдың күнделікті басылымында жарияланды (Ұлы Канто жер сілкінісі кезінде тоқтатылып, кейіннен 14 қарашадан бастап апта сайын қайта жарияланды); оның табысы жапон комикстерінің тууына, мысалы Ютака Асоның «Nonkina tōsan» («жайлы әке») комиксіне ықпал етті.
Радио
Lever Brothers компаниясы демеушілік еткен "Атаны тәрбиелеу" радиосериалы 1941 жылдың 1 шілдесінен 30 қыркүйегіне дейін Blue Network желісінде эфирға шықты, онда Марк Смит (1887–1944) Джигс рөлінде, ал Агнес Мурхед Мэгги рөлінде ойнады. Нил О'Мэлли де Джигс рөлін сомдады. Олардың қызы Нораны Хелен Шилдс және Джоан Бэнкс бейнеледі. Крейг МакДоннелл (1907–1956) Динти Мур рөлінде естілді. 30 минуттық бағдарлама сейсенбі күні сағат 21:00-де көрсетілді.
Жинақтар мен қайта басып шығарулар
1919–1934: Cupples & Leon компаниясы 26 жартыжылдық күнделікті комикстерді жинақтап, жұмсақ мұқабалы кітаптарда (10" x 10" өлшемде) қайта басып шығарды. Олар сонымен қатар екі үлкен, қатты мұқабалы басылым шығарды: 1926 жылы «Әкеге тәрбиелеу: Үлкен кітап» және 1929 жылы «Әкеге тәрбиелеу: Үлкен кітап №2». Whitman Publishing 1936 жылы «Әкеге тәрбиелеу: Үлкен кішкентай кітап» кітабын шығарды. Charles Scribner's Sons 1973 жылы «Әкеге тәрбиелеу: Мэгги мен Джиггстың қатысуымен» атты қатты мұқабалы антологиясын жариялады. Hyperion Press 1977 жылы «Hyperion Library of Classic American Comic Strips» сериясында «Әкеге тәрбиелеу: Толық жинақ, 1913–1914» атты қайта басылым жинағын шығарды, ол қатты және қағаздан жасалған мұқабаларда қолжетімді болды. 1986 жылы The Celtic Book Company «Jiggs Is Back» атты толық түсті, 64 беттік үлкен форматты саудалық кітабын шығарды, онда демалыс күндері шыққан комикстердің қайта басылымдары берілген. NBM 2009 жылдың шілдесінде «Forever Nuts» сериясының бөлігі ретінде күнделікті комикстердің алғашқы екі жылын қайта басып шығарды: «Forever Nuts Presents: Bringing Up Father». 2009 жылдың қарашасында IDW Publishing компаниясының «The Library of American Comics» баспасы 1939 жылдың қаңтарынан 1940 жылдың шілдесіне дейін жалғасқан ел аралық саяхат сюжетін «Әкеге тәрбиелеу: Теңізден жарқыраған теңізге» деген атпен қайта басып шығарды, содан кейін «The Library of American Comics» баспасынан «Әкеге тәрбиелеу: Капуста мен патшалар» кітабы жарық көрді.
Пародиялар мен қонақтардың қатысуымен
Mad журналының 17-ші санында Харви Курцманның "Әкесін қайтару" атты әңгімесі, Уилл Эльдер мен Бернард Кригштейн салған суреттерімен, Жиггсті үй ішіндегі зорлық-зомбылықтың құрбаны ретінде бейнелейді – ол үрмеген, қанды-жолданған, зорба Меггидің талқандаған ас-үй ыдыстарымен ұрған соң. Курцман 1993 жылы қайтыс болғанда, осы пародиядан алынған слайдтарды Арт Шпигельман Time Warner ғимаратындағы Курцманның естелік шарасында көрсетті. "Қорықсыз мұнараның көлеңкесі" кітабында Шпигельман өзін Жиггс, ал әйелін Мегги рөлінде бейнеледі. Сондай-ақ, ол "Әкесін тәрбиелеу" атты жексенбілік комикстің қайта басылуын қосты. Арло мен Жанис комиксінде (2006 жылдың 17 наурызында) Жиггс Арло мен Жанис үйіне күніне орай сиыр еті мен капустаға шақырылады. Ол қатты қуанып, қонақтарын әңгімелерімен, әзілдерімен және өткір тілімен көңілді етеді. Баршаға шаттық әкелген Сент-Патрик күні болсын. Marvel Comics-тің Power Pack комиксінде Жиггс Elsewhere патшасы, ал оған Кэти Пауэр келіп қонақтайды. Мегги патшадан да дана және күшті патшайым. Жигс пен Мегги 2013 жылдың 30 сәуірінде Джим Сканкареллидің "Газол аллеясында" Уолт Уоллетпен достығын жаңартса, бұл 2018 жылдың 10 тамызында да жалғасты.