Бірінші ғасырдағы еврейлік соғыс және қанағаттар қозғалысы
Zealots
Жудаизмдегі 1 ғасырлық зейлоттар қозғалысы: Рим империясына қарсы көтеріліс, қарулы күрес, қанаимдер, діни көшбасшылықтан өзгешелік. Тарих, дін, саясат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1-ғасырдағы Екінші ғибадатхана дәуіріндегі яһудиліктегі саяси қозғалыс
Political movement in 1st century Second Temple Judaism
Зелоттар – 1-ғасырдағы Екінші ғибадатхана дәуіріндегі яһудиліктегі саяси қозғалыс болды. Олар Яһудея провинциясының халқын Рим империясына қарсы көтеріліс жасауға және оны Қасиетті жерден күшпен қуып шығуға тырысты, әсіресе Бірінші еврей-рим соғысы (66-70 жж.) кезінде. Иосиф Флавий осы кезеңдегі «төртінші секта» немесе «төртінші яһуди философиясы» деп зелотрияны атады.
The Zealots were a political movement in 1st century Second Temple Judaism which sought to incite the people of Judea Province to rebel against the Roman Empire and expel it from the Holy Land by force of arms, most notably during the First Jewish–Roman War (66–70). Zealotry was the term used by Josephus for a "fourth sect" or "fourth Jewish philosophy" during this period.
Этимология
"Зелот" термині еврейше "қанай" (קנאי, көбінесе көпше түрінде, קנאים, kana'im қолданылады) сөзінің жалпылама аудармасы болып табылады, ол Құдай үшін ынталы адамды білдіреді. Бұл термин грекше ζηλωτής (зелоттар) сөзінен туындаған, "талапкер, ынталы жақтас немесе ізбасар" деген мағынаны береді.
The term zealot, the common translation of the Hebrew kanai (קנאי, frequently used in plural form, קנאים, kana'im), means one who is zealous on behalf of God. The term derives from Greek ζηλωτής (zelotes), "emulator, zealous admirer or follower".
Талмудта
Талмудта зелоттар дінге бейжай, яғни сол заманғы дін басшыларының үкімдерін орындамайтын адамдар ретінде сипатталады. Олар сондай-ақ "бирон" (בריונים) деп аталады, яғни "қабалаушы", "жабайы" немесе "бұзақы" деген мағынаны білдіреді және олардың агрессиясы, қоршаудағы Иерусалимнің аман қалғандарын сақтау үшін келісімге баруға құлықсыздықтары және раввиндердің Риммен бейбіт келісімге келуге ұмтылысына қарсы соқыр әскерилігі үшін айыпталады. Дегенмен, бір дерек бойынша, раббилер бастапқыда зелоттардың көтерілісін қолдаған, бірақ зелоттар азамат соғысын бастағаннан кейін римдіктерге қарсы тұрудың ешқандай мүмкін еместігі анықталды. Зелоттар Иерусалим мен Екінші ғибадатхананың құлауына себепкер болды және Римнің Яһудеяны жазалауы мен басып алуын қамтамасыз еткені үшін де айыпталады. Вавилон Талмудының Gittin:56b бойынша, бирондықтар еврейлерді римдіктермен күресуге мәжбүрлеу үшін қоршаудағы Иерусалимде ондаған жылдық азық-түлік пен отынды жойды. Осы оқиға Жоханан бен Закайдың қашуына және Веспасианмен кездесуіне әкеп соқты, нәтижесінде Ямния академиясы құрылды және Мишна жазылды, бұл раввиндік иудаизмнің сақталуын қамтамасыз етті.
In the Talmud, the Zealots are characterized as non religious i. e. not following the contemporary religious leadership. They are also called the Biryonim (בריונים) meaning "boorish", "wild", or "ruffians", and are condemned for their aggression, their unwillingness to compromise to save the survivors of besieged Jerusalem, and their blind militarism in opposition to the rabbis' desire to seek a peace treaty with Rome. However, according to one body of tradition, the rabbis initially supported the revolt until the Zealots instigated a civil war, at which point all hope of resisting the Romans was deemed impossible. The Zealots are further blamed for having contributed to the demise of Jerusalem and the Second Temple, and of ensuring Rome's retribution and stranglehold on Judea. According to the Babylonian Talmud, Gittin:56b, the Biryonim destroyed decades' worth of food and firewood in besieged Jerusalem to force the Jews to fight the Romans out of desperation. This event precipitated the escape of Johanan ben Zakai, and his meeting with Vespasian, which led to the foundation of the Academy of Jamnia and the composition of the Mishnah, ensuring the survival of rabbinical Judaism.
Сикарийлер
Сикарийлер – 70 жылы Иерусалимнің қирауына дейінгі онжылдықтарда Римнің Яһудеяны басып алуына қарсы күрескен және оларды және олардың қолдаушыларын аймақтан қууға тырысқан яһуди зелоттарының бір тобы. Сикарийлер киімдеріне кішкентай қанжарларды (сика) жасырып алып жүретін. Халық жиналған жерлерде олар осы қанжарларды шығарып, римдіктерге және Римге жақтас деп саналғандарға шабуыл жасап, кейін көпшілікке сіңісіп, көзге түспеуге тырысатын. Тарихшы Хайим Хиллель Бен Сассонның сөзіне қарағанда, бастапқыда Галилеяда орналасқан Сикарийлер "әлеуметтік революция үшін күрескен, ал Иерусалим зелоттары әлеуметтік мәселелерге онша мән бермеген". Сонымен қатар, Сикарийлер "ешқашан бір отбасымен байланысқа түспеген және ешбір басшыларын патша деп жарияламаған". Екі топ та дін қызметкерлерінің ғибадатхананы басқару тәсіліне қарсы болды. Кейбір зерттеушілер бұл терминді зелотты білдіреді деп санайды және апостол Пауыл зелот болған болуы мүмкін, бұл оның христиандарды қуғындауының (әулие Стефанды тастау оқиғасы) және оның дінге келуінен кейін де Антиохиядағы оқиғаның себебі болуы мүмкін. Актілер кітабының 22:3 аятында Пауыл өзін Құдайға адал, яғни Заңды қатаң сақтайтын адам деп жариялайды, бірақ апостол Пауыл мен яһуди христиандығы арасындағы қарым-қатынас әлі де даулы мәселе. Бұл Пауылдың өзін зелот ретінде көрсетуінің дәлелі емес. Заманауи Джей П. Гриннің Жаңа Патшалық нұсқасы оны "ынталы адам" деп аударады. Екі заманауи аударма (Яһуди Жаңа Өсиеті және Альтернативті әдеби аударма) оны "зелот" деп аударады. 1991 жылғы The Unvarnished New Testament Галаттықтарға 1:14 аятын "дәстүрлерге деген абсолютті ынтасымен" деп аударады. Бұл аудармалар қате болмауы мүмкін, бірақ олардың "зелоттармен" байланысты дұрыс емес ассоциацияны тудырады деп санайтындар бар.
The Sicarii were a splinter group of the Jewish Zealots who, in the decades preceding Jerusalem's destruction in 70 CE, strongly opposed the Roman occupation of Judea and attempted to expel them and their sympathizers from the area. The Sicarii carried sicae, or small daggers, concealed in their cloaks. At public gatherings, they pulled out these daggers to attack Romans and alleged Roman sympathizers alike, blending into the crowd after the deed to escape detection. According to historian Hayim Hillel Ben Sasson, the Sicarii, originally based in Galilee, "were fighting for a social revolution, while the Jerusalem Zealots placed less stress on the social aspect" and the Sicarii "never attached themselves to one particular family and never proclaimed any of their leaders king". Both groups objected to the way the priestly families were running the Temple. takes it to mean a Zealot and suggests that Paul the Apostle may have been a Zealot, which might have been the driving force behind his persecution of the Christians (see the stoning of Saint Stephen) before his conversion to Christianity, and the incident at Antioch, even after his conversion. In the two cited verses Paul literally declares himself as one who is loyal to God, or an ardent observer of the Law according to the Douay Rheims of Acts 22:3, but the relationship of Paul the Apostle and Jewish Christianity is still debated. This does not necessarily prove Paul was revealing himself as a Zealot. The Modern King James Version of Jay P. Green) renders it as 'a zealous one'. Two modern translations (the Jewish New Testament and Alternate Literal Translation) render it as 'a zealot'. The Unvarnished New Testament (1991) renders Galatians 1:14 as "being an absolute zealot for the traditions". These translations may not be inaccurate, but it is disputed by those who claim it gives the wrong association with the "Zealots".