Кіріспе

Аллен Гинзбергтің "Каддиш" өлеңі, сондай-ақ "Наоми Гинзбергке арналған Каддиш" (1894–1956) деген атпен де белгілі, – Beat ақыны Аллен Гинзбергтің анасы Наоми және оның 1956 жылғы 9 маусымдағы қазасы туралы жазылған өлеңі.

Өмірбаян

Гинзберг өлеңді 1957 жылдың желтоқсан айында Париждегі Beat қонақ үйінде жаза бастады, оны 1959 жылы Нью-Йоркте аяқтады. Бұл өлең "Каддиш және басқа да өлеңдер" (1961) жинағының жетекші өлеңі болды. Ол Гинзбергтің ең көрнекті өлеңдерінің бірі саналады, ал кейбір зерттеушілер оны оның ең жақсы туындысы деп есептейді. "Каддиш" атауы яһуди дініндегі аза тұтушының дұғасы немесе батасына сілтеме жасайды. Бұл ұзын өлең Гинзбергтің анасы Наомиге аза тұту әрекеті болды, сонымен қатар туған дінінен алшақтауынан туған қайғы сезімін де көрсетеді. Дәстүрлі Каддиш өлім туралы ешқандай сілтемелерді қамтымайды, бірақ Гинзбергтің өлеңі өлім туралы ойлар мен сұрақтарға толы.

Сабақ нұсқасы

Гинзберг өлең негізінде сценарий жазды. Роберт Франк оны қоюға тиіс еді, бірақ жобаға қаржы табу мүмкін болмады. 1972 жылы Роберт Калфин сценарийді сахнаға бейімдеп, Бруклиндегі Музыка академиясының Челси театр орталығында қойды. Пьеса Наоми Гинзбергтің шизофрениялық құлауын зерттеді және естелік сахналары үшін жаңашыл бейнелеуді пайдаланды. Бұл қойылымның және оған байланысты сахна артындағы оқиғалардың толық сипаттамасы Дэви Наполеонның "Челсидің хроникасында", "Челсидің шекарасында: Американдық театрдың баяны" (1991) кітабында бар. Калфинның бейімделуі Израильдегі Хабима театрында да қойылды, оны Натан Зак аударды, ал Аллен рөлін Йорам Хатав, ал Наоми рөлін Гила Алмагор сомдады. 2014 жылдың маусым айында пьеса "Терезеден қарау" атты бір актерлік қойылым ретінде қайта жаңартылып, "Израиль фестивалінде" тұңғыш рет көрсетілді.