Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сайлау саясатындағы термин
Term in electoral politics
Шеткі немесе айналмалы округ – бұл заңнамалық сайлауда шағын артықшылықпен ұсталып тұрған, әдетте бір жеңімпазды анықтайтын дауыс беру жүйесі бойынша өткізілетін сайлау округі. Канадада мұндай округтер мақсатты сайлау округтері деп аталуы мүмкін. Оның қарама-қарсысы – қауіпсіз округ. "Өте шеткі округ" термині бір таңбалы артықшылыққа ие округті білдіреді, әдетте 2 проценттік шекте ішінде. Ұлыбританиядағы дәстүрлі шеткі округтердің мысалдары – Брокстоу, Уотфорд, Болтон Вест және Тхеррок. Австралиядағы шеткі округтерге Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Линдсей, Тасмания штатындағы Басс, Квинсленд штатындағы Лонгман және Виктория штатындағы Корангамит жатады. Австралиядағы өте шеткі округтерге Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Гилмор федералдық округі, Квинсленд штатындағы Бундаберг және Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Когара штаттық округтері кіреді.
A marginal seat or swing seat is a constituency held with a small majority in a legislative election, generally one conducted under a single winner voting system. In Canada, they may be known as target ridings. The opposite is a safe seat. The term ultra marginal seat refers to a constituency with a majority of single digits, usually within a percentage of 2%. Examples of traditionally marginal seats in the United Kingdom include Broxtowe, Watford, Bolton West and Thurrock. In Australia, marginal seats include Lindsay in New South Wales, Bass in Tasmania, Longman in Queensland and Corangamite in Victoria. Ultra marginal seats in Australia include the federal seat of Gilmore in New South Wales and the state seats of Bundaberg in Queensland and Kogarah in New South Wales.
Федералды
2022 жылғы федералды сайлаудан кейін, Өкілдер палатасының 151 орынның 51-і "тартысты" деп есептеледі. Ең тартыстысы – Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Гилмор округі, оны Лейбористік партия Либералдық партиядан 0,17% айырмашылықпен ұстап тұр. Бұл орынды лейбористер шамамен 300 дауыспен сақтап қалды.
Following the 2022 federal election, 51 of the 151 seats in the House of Representatives are considered "marginal". The most marginal is the Division of Gilmore in New South Wales, held by the Labor Party on a margin of 0.17% against the Liberal Party. This seat was retained by Labor by just over 300 votes.
Жаңа Оңтүстік Уэльс
2023 жылғы мемлекеттік сайлаудан кейін Жаңа Оңтүстік Уэльс заң шығарушы ассамблеясының 93 орынның 18-і шешуші орындар болып табылады. Ең шешушісі – Райд округі, оны Либералдық партия Лейбористік партиядан 0,01% айырмашылықпен ұстап тұр. Бұл округті Джордан Лейн бірінші дауыс санауында 50 дауыспен (ал қайта санауда 54 дауыспен) жеңіп, қанатын бітіріп жатқан Либералдық партия депутаты Виктор Доминеллоның орнын иеленді. Округ шешуші болып қалуына Доминеллоның аймақтағы зор беделіне байланысты кетіп қалғаны себеп деп саналады.
Following the 2023 state election, 18 of the 93 seats in the New South Wales Legislative Assembly are marginal seats. The most marginal is Ryde, held by the Liberal Party on a margin of 0.01% against the Labor Party. This seat was won by Jordan Lane by just 50 votes on the first count (and 54 on the recount), successfully succeeding outgoing Liberal MP Victor Dominello. It is believed that the seat became marginal due to the Dominello's departure, due to his popularity in the area.
Солтүстік территория
2020 жылғы жалпы сайлаудан кейін Солтүстік территория заң шығарушы жиналысындағы 25 орынның 11-і шешімді орындар болып табылады. Ең шешімді орын – Баркли округі, оны Еңбек партиясына қарсы 0,1% айырмашылықпен Орталық либералдық партия ұстап тұр, бұл округ бұрын 5 дауысқа ғана Еңбек партиясынан жеңіліп қалған.
Following the 2020 general election, 11 of the 25 seats in the Northern Territory Legislative Assembly are marginal seats. The most marginal is Barkly, held by the Country Liberal Party on a margin of 0.1% against the Labor Party, who lost the seat by just five votes.
Квинсленд штаты
2020 жылғы мемлекеттік сайлаудан кейін Квинсленд Заңнамалық Ассамблеясының 93 орынның 29-ы шешімді орындар болып табылады. Ең шешімдісі – Бундаберг округі, оны Еңбек партиясы Либералдық-ұлттық партиядан 0,01% қана айырмашылықпен ұтып алды, бұл партия тек тоғыз дауысқа қана жеңіліп қалды.
Following the 2020 state election, 29 of the 93 seats in the Legislative Assembly of Queensland are marginal seats. The most marginal is the Bundaberg, held by the Labor Party on a margin of 0.01% against the Liberal National Party, who lost the seat by just nine votes.
Оңтүстік Австралия
2022 жылғы штаттық сайлаудан кейін Оңтүстік Австралия заң шығару жиналысының 47 орынының 17-сі шешімді орындар болып табылады. Ең шешімдісі – Дунстан округі, оны Либералдық партия Еңбек партиясынан 0,8% айырмашылықпен ұстап тұр. Ерекшелігі, бұл округті бұрынғы Либералдық партияның жетекшісі Стивен Маршалл иеленеді, ол осы сайлауға дейін штаттың премьер-министрі қызметін атқарды.
Following the 2022 state election, 17 of the 47 seats in the South Australian Legislative Assembly are marginal seats. The most marginal is Dunstan, held by the Liberal Party on a margin of 0.8% against the Labor Party. Notably, this seat is held by former Liberal leader Steven Marshall, who was also the state's Premier until this election.
Виктория
2022 жылғы штаттық сайлаудан кейін Виктория заң шығарушы жиналысының 88 орынның 28-і шешуші орындар болып табылады. Ең шешуші екі орын – Басс және Норткот, екеуі де Лейбористік партия ұстап тұр, тиісінше Либералдық партияға және Жасылдар партиясына қарсы 0,2% айырмамен.
Following the 2022 state election, 28 of the 88 seats in the Victorian Legislative Assembly are marginal seats. The two most marginal are Bass and Northcote, both of which are held by the Labor Party on a margin of 0.2% against the Liberal Party and the Greens, respectively.
Батыс Австралия
2021 жылғы штаттық сайлаудан кейін Батыс Австралия заң шығарушы жиналысының 59 мандатының бесеуі ғана шешімді мандаттар болып табылады. Ең шешімді мандат – Черчлендс, оны Лейбористік партия Либералдық партиядан 0,8% айырмамен ұтып алды.
Following the 2021 state election, just five of the 59 seats in the Western Australian Legislative Assembly are marginal seats. The most marginal is Churchlands, held by the Labor Party on a margin of 0.8% against the Liberal Party.
Америка Құрама Штаттары
АҚШ-та соңғы жылдары шеткі саналатын конгресс округтерінің мысалдары ретінде Иллинойс штатының 10-шы округі (Чикагоның солтүстік жаққа орналасқан қалашықтарында), Техас штатының 23-ші округі (Техас штатының Мексикамен шекарасының көп бөлігін қамтиды) және Нью-Гэмпшир штатының 1-ші округі (штаттың шығыс жартысының көп бөлігі, соның ішінде халық саны ең көп Манчестер қаласы) аталады. Соңғы он жылда осы үш округ партиялық бағытын жиі өзгертіп, тартысты сайлауларға куә болды. Дегенмен, саяси қайта құрулар мен аудандарды қайта бөлу нәтижесінде дәстүрлі шеткі округтердің бірі үшін қауіпсіз аймаққа айналуы мүмкін. Мұның мысалы – Индиана штатының 8-ші округі, ол демократтар мен республикашылдардың өкілдерін биліктен ығыстырған тарихы үшін «Қанды сегізінші» деп аталды. Алайда, округ халқының көп бөлігін құрайтын ауылдық ақ нәсілді сайлаушылардың республикашыл бағытқа ұмтылуына байланысты, қазір ол республикашылдар үшін қауіпсіз орын саналады. Екінші жағынан, Солтүстік Каролина штатының 11-ші округі аудандарды қайта бөлу салдарынан шеткі мәртебесін жоғалтқан орынның мысалы. Бұл округ бұрын өте бәсекеге толы болған, бірақ сәл консервативті бағыты бар және партиялық қол ұстасып тұратын аймақ еді. Округтегі демократтардың негізгі тірегі Ашвилл қаласы болды, ал республикашылдар қала маңындағы көптеген аудандарда үстемдік құрды, ал таулы ауылдық аймақтар екі партия арасында тең бөлінген. Алайда, 2012 жылы Солтүстік Каролина штатының республикашылдар бақылайтын заң шығару органы Ашвилльдің көп бөлігін алып тастап, жақын орналасқан 10-шы округтен консервативті аймақтарды қосып, ауданды қайта құрды. Бұл үш мәрте сайланған консервативті демократ Хит Шулер үшін округті жеңіп алуды қиындатты. Шүкір, Шулер зейнеткерлікке шықты, ал республикашыл Марк Медоуз орынды жеңіске жетіп, 2020 жылдың наурызына дейін Ақ үйдің бас штабы болып қызмет еткенге дейін сақтап қалды. Керісінше, бұрын бір партия үшін қауіпсіз саналған орындықтар ауыспалы орындықтарға айналуы мүмкін. Мысалы, Калифорния штатының Оранж округі дәстүрлі түрде республикашылдардың бекінісі болды және ондаған жылдар бойы конгресс округтері республикашылдардың қолында болды. Алайда, демографиялық өзгерістер, әсіресе латын және азиялық сайлаушылардың демократтарды қолдауы республикашылдардың округтегі үстемдігін әлсіретті. 2016 жылы Хиллари Клинтон округті жеңіп алды, бұл 1936 жылы Франклин Д. Рузвельттен бері демократтардың президенттікке үміткерінің жеңісі болды, ал демократтар 2018 жылғы ара сайлауда округтегі барлық конгресс орындықтарын алғаш рет жеңіп алды. Шеткі округтерде жеңіске жету үшін аз ғана дауыс жеткілікті, сондықтан олар әдетте сайлау кампаниясының көп бөлігін қамтиды. Ақша мен адам ресурстарын ең тиімді пайдалануға шоғырландыруды «таргетинг» деп атайды.
In the United States, examples of congressional districts considered marginal in recent years include Illinois's 10th congressional district, located in the northern suburbs of Chicago, Texas's 23rd congressional district, covering most of Texas' border with Mexico, and New Hampshire's 1st congressional district, which includes much of the state's eastern half, including its most populous city Manchester. Within the past decade, these three districts are examples of ones that have frequently switched partisan control and seen close races. However, political realignments and redistricting may cause traditionally marginal districts to become safe for one party or another. An example of the former is Indiana's 8th congressional district, which was nicknamed the "Bloody Eighth" for its history of ousting incumbents from both the Democratic and Republican parties. However, as rural white voters, who are a large percentage of the district's population, have become increasingly Republican, it is now considered a safely Republican seat. On the other hand, North Carolina's 11th congressional district is an example of a seat that lost its marginal status due to redistricting. It was formerly a highly competitive seat, albeit with a slight conservative lean, that often changed partisan hands. The Democratic base in the district was the city of Asheville, while Republicans were dominant in much of the city's suburbs, and the mountainous rural areas were evenly split between the two parties. However, the Republican controlled North Carolina legislature redrew the district in 2012 to remove much of Asheville and add conservative territory from the adjacent 10th district, therefore making the district much more difficult to win for three term incumbent Heath Shuler, a conservative Democrat. Indeed, Shuler opted to retire, and Republican Mark Meadows won the seat easily, subsequently holding it until March 2020 when he resigned to serve as White House Chief of Staff. Conversely, seats that were formerly considered safe for one party may become swing seats. For instance, Orange County, California, was traditionally a Republican stronghold, and most of its congressional seats were solidly Republican for decades. However, demographic changes, particularly Democratic strength with Hispanic and Asian voters, have eroded Republican dominance of the county; Hillary Clinton won it in 2016, becoming the first Democratic presidential nominee to do so since Franklin D. Roosevelt in 1936, while Democrats, for the first time in many years, swept all of its congressional seats in the 2018 midterms. Marginal seats only require a small swing to change hands and therefore are typically the focus of most campaign resources. The concentration of money and human resources in areas where they will make the most difference is known as targeting.
Шекаралық орындықтарды қамтамасыз ету стратегиясы
Басқа салық төлеушілердің есебінен белгілі бір округке пайда әкелетін саясатты құру "шошқаны ботқаға салу" деп аталады. Саяси партиялар көбінесе шешімді округтер мен сенімді округтердің иелері арасында шиеленіске тап болады. Сенімді округтерге олардың саяси партиясынан шешімді округтерге қарағанда әлдеқайда аз дискрециялық ресурстар – үкіметтік де, саяси да – бөлінеді. Осыған ұқсас құбылыс АҚШ президенттік сайлауларында да орын алады, онда сайлау коллегиясы жүйесі кандидаттардың халық дауысының орнына штаттарды жеңуін талап етеді. Тағы да, ресурстар ең аз үлкендікке ие болған, шешімді штаттарға шоғырландырылады.
The creation of policy that will benefit a particular seat, at the expense of other taxpayers, is known as pork barreling. Political parties often face tension between the holders of marginal seats and safe seats. Safe seats tend to be allocated far less discretionary resources—governmental as well as political—from their political party than do marginal seats. A similar phenomenon happens in United States presidential elections, where the Electoral College system means that candidates must win states rather than the popular vote. Again, resources are concentrated towards the swing states with the smallest majorities.