Кіріспе

Грин, Огайо штаты, АҚШ Акрон–Кантон әуежайы – Огайо штатының оңтүстік Саммит округіне қарасты Грин қаласында орналасқан коммерциялық әуежай (әр ұшып-қону жолағының шағын бөлігі Старк округіне жатады). Әуежай Акрондан оңтүстік-шығысқа қарай 14 миль (23 км), ал Кантоннан солтүстік-батысқа қарай 10 миль (16 км) жерде орналасқан. Оны Саммит және Старк округтері бірлесіп басқарады. Бұл әуежай Солтүстік-Шығыс Огайо үшін "қосалқы" әуежай болып табылады және Кливленд Хопкинс халықаралық әуежайымен салыстырғанда саяхаттаудың ыңғайлылығын баса назарда ұстап, "Жолудың жақсы жолы" деген ұранмен өзін таныстырады. Әуежай трафигінің 90%-дан азы жалпы авиацияға жатады. Ол Федералды авиация басқармасының (FAA) 2019–2023 жылдарға арналған Біріктірілген әуежай жүйелерінің ұлттық жоспарына енгізілген және шағын хабтық негізгі коммерциялық қызмет көрсету орталығы ретінде жіктеледі. Акрон–Кантон әуежайы екі ұшу-қону жолағын қамтиды: 01/19 – 7601 фут, 05/23 – 8204 фут ұзындығында. Әуежайда American Airlines Group компаниясына тиесілі және American Eagle брендімен ұшатын PSA Airlines авиакомпаниясының техникалық қызмет көрсету базасы орналасқан.

Тарих

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде әуежай құрылысына мемлекеттік қаражат қорғаныс мақсатында бөлінген, бірақ әуежай құрылысын мемлекеттік қаржыландырудың тиімділігіне қатысты даулар туындағандықтан құрылыс тоқтап қалды. Осының салдарынан, әуежайдың бастапқы құрылысына, әсіресе жерді сатып алуға жеке қаржыландырудың үлкен қажеттілігі болды. Әуежай 1946 жылғы 13 қазанда Акрона–Кантон–Массилон әуежайы ретінде ашылды; кейіннен атауы Акрона–Кантон аймақтық әуежайы деп өзгертілді. 1948 жылы American, United, Capital және Eastern әуе компаниялары Акрона–Фултон халықаралық әуежайынан көшіп келгенде жолаушылар тасымалы басталды. 1955 жылы тұрақты терминал салынды және 1962 жылы кеңейтілді. 2020 жылдың жазында терминалға жаңа кеңейтім жасалды, онда бастапқы терминалдан қақпалар жаңа екі қабатты залға көшірілді. 1960 жылдардағы бастапқы қақпалар мен терминал аумағын жаңа ұшақ тұрақтарына орын босату үшін бұзу жоспарлануда. 2021 жылы әуежай Федералдық авиация басқармасынан қарды тазартатын жабдықтарды сатып алу, такси жолдарын және авиациялық алаңдарды жөндеу, қолданыстағы жарықтандыру жүйелерін жаңарту және такси жолдарының кейбір бөліктерін жабу үшін 7,7 миллион доллар алды.

Жолаушылардың өсуі мен төмендеуі

2000 жылдардың ортасында әуежай Акрон/Кантон аймағы мен Кливленд қалалық аймағынан жолаушыларды тарта отырып, Орта Батыстағы ең қарқынды дамыған әуежайлардың бірі болды. 2000 мен 2006 жылдар аралығында әуежайдың жолаушылар саны екі есеге өсті, AirTran Airways және Frontier Airlines бірнеше жаңа бағыттар ашты. 2012 жылы әуежай 1,83 миллион жолаушыны қабылдап, ең көп трафиктің тіркелген жылы болды. 2012 жылдан бері жолаушылар саны азайып келеді. 2011 жылы Southwest Airlines компаниясы AirTran әуе компаниясын сатып алғаннан кейін AirTran әуежайдағы үлесі азайды. JetBlue, Frontier Airlines және Spirit Airlines сияқты бірнеше тасымалдаушылар Кливленд Хопкинс әуежайынан жаңа бағыттар ашып, билет бағасын төмендетіп, Кливленд тұрғындарының Акроннан ұшуға деген сұранысын азайтты. 2017 жылы Southwest Airlines Акроннан бас тартып, сол жылы Allegiant Air істегендей, Кливленд Хопкинс әуежайындағы операцияларын біріктірді. 2017 жылға қарай әуежайдың жолаушылар саны 2004 жылғы көрсеткіштерден төмендеді. 2018 жылдың мамыр айына дейін әуежай АҚШ-тың барлық әуежайлары арасында жолаушылар саны ең көп азайып отырған екінші әуежай болды. COVID-19 пандемиясынан кейін әуежай қызмет көрсетуде одан да көп шығынға ұшырады: Delta Air Lines 2020 жылы Атлантаға бағытталған ұзақ жылдар бойы жүзеге асырылып келген рейсін тоқтатты, ал Spirit Airlines 2022 жылы Орландоға барлық рейстерді, сондай-ақ Мертл-Бич және Форт-Майерс қалаларына маусымдық рейстерді тоқтатты. United Express 2022 жылы штаттардың жетіспеушілігіне байланысты Вашингтон-Даллес бағытындағы рейсін тоқтатты. Бұл рейстер 2021 жылы Ньюаркқа бағытталған бұрынғы рейсінің орнына қосылған еді, бірақ әуе компаниясы 2023 жылы Даллеске жоспарлы рейстерді қайта бастауға үміттенуде.

Кеңейту

2006 жылы әуежай терминалды кеңейту және жаңарту жұмыстарын аяқтады, оның ішінде негізгі конкорстан жаңа қанатты қосу да болды. Бұл қақпалардың санын 9-дан 11-ге дейін арттырды, сондай-ақ жаңа багаж аймақтары, тамақ алаңы және жақсартылған эстетикалық көрініс пайда болды. Жаңа қанат 2006 жылдың мамыр айында жолаушыларға есігін ашты және AirTran Airways және оның ізбасары Southwest әуекомпанияларына үй болды. 2011 жылы кеңейтілген TSA тексеру аймағы аяқталды. Онда тексеру үшін төрт жолақ бар, қажет болған жағдайда тағы екеуін ашуға болады. Тексеру аймағының кеңейтілуімен бірге Advanced Imaging Devices орнатылып, TSA Precheck жолағы қосылды. Әуежай 2008 жылдың наурыз айында CAK 2018 бағдарламасын іске қосты, ол 10 жылдық, 110 миллион долларлық капиталдық жақсарту жоспары. Бұл жоспар Акрон-Кантон әуежай тарихындағы ең ауқымды капиталдық жақсарту жоспары болып табылады және келесі 10 жылда 10 жобаны қамтиды. Осы жобалардың бірі – ұшу-қону жолағын кеңейту жұмысы аяқталды: 05/23 ұшу-қону жолағы 7600 футтан (2316 м) 8200 футқа (2499 м) дейін ұзартылды. Бұл ұшу-қону жолақтары ұшақтарға АҚШ-тың кез келген жеріне, сондай-ақ Мексика мен Канадаға тікелей рейстер жасауға мүмкіндік береді. Басқа жобаларға ұшақ тұрағы мен жалпы авиация аймағын кеңейту, ұшақтарды құтқару және өрт сөндіру қызметін жөндеу орталығын ауыстыру, жаңа кеден және шекаралық бақылау нысаны, автотұрақтарды кеңейту, кіреберіс жолын кеңейту, билеттер сату қанатын және TSA тексеру аймағын кеңейту, сондай-ақ жоғарғы деңгейдегі конкорсты кеңейту кіреді. Порт Грин индустриалды паркінің құрылысы да 10-12 бизнес-орталық құру үшін басталды. 2021 жылдың маусым айында Breeze Airways Акроннан Чарльстонға (Оңтүстік Каролина), Нью-Орлеанға және Тампаға тікелей рейстерді бастады. Олар әуежайдағы кеңейтуді жалғастырып, Лас-Вегас, Нэшвилл және Вест-Палм-Бич қалаларына жоспарлы рейстер қосты. Spirit Airlines әуекомпаниясы CAK-тен кеткеннен кейін Breeze Airways 2023 жылдың наурызынан бастап Орландоға рейстер ашатынын хабарлады. 2021 жылдың қыркүйегінде Allegiant Air компаниясы Кливлендке рейстерді тоқтатып, 2022 жылдың 2 наурызынан бастап 4 бағытқа рейстер жасап, Акрон-Кантонға қайта оралатынын мәлімдеді. 2022 жылдың мамырында Форт-Лодердейл және Орландо Санфордқа рейстер ашу туралы хабарланды.

Басты бағыттар

+ CAK-тен ең көп жүретін ішкі бағыттар (2022 жылдың қазаны – 2023 жылдың қыркүйегі) Реттік нөмір Қала Жолаушылар Тасымалдаушылар 1 Шарлотта, Солтүстік Каролина 73 000 American 2 Чикаго О'Хар, Иллинойс 44 000 American, United 3 Чарльстон, Оңтүстік Каролина 30 000 Breeze 4 Сарасота, Флорида 18 000 Allegiant 5 Пунта Горда, Флорида 18 000 Allegiant 6 Сент-Петербург/Клиарвотер, Флорида 17 000 Allegiant 7 Тампа, Флорида 15 000 Breeze 8 Саванна, Джорджия 15 000 Allegiant 9 Вашингтон – Национал, Вирджиния 14 000 American 10 Орландо Санфорд, Флорида 14 000 Allegiant

Ғимараттар мен ұшақтар

Әуежайда екі ұшу-қону жолағы бар, екеуі де асфальтпен төселген. 5/23 ұшу-қону жолағының ұзындығы 8204 х 150 фут (2501 х 46 метр), ал 1/19 ұшу-қону жолағының ұзындығы 7601 х 150 фут (2317 х 46 метр). 2021 жылдың 31 желтоқсанымен аяқталған 12 айлық кезеңде әуежайда 58 035 ұшақ операциясы тіркелді, күніне орташа 159 операция. Оның ішінде 52% жалпы авиация, 34% әуе такси, 12% коммерциялық және 3% әскери авиация құрады. Осы кезеңде әуежайда 129 ұшақ базасы болды: 59 бір моторлы және 25 көп моторлы ұшақ, 30 реактивті ұшақ, 12 әскери ұшақ және 3 тікұшақ.

Жер үсті тасымалы

Акрон–Кантон әуежайында бірнеше такси және шаттл қызметтері бар. Оған сондай-ақ аймақтың екі қоғамдық көлік провайдерінен – Акрон метро аймақтық транзитінің 110-шы маршруты және Кантон қалалық Старк аймақтық транзиттік басқармасының (SARTA) 81-ші маршруты да қызмет көрсетеді. SARTA маршруты дүйсенбіден сенбіге дейін күнінің көп бөлігінде сағат сайын жұмыс істейді және Кантон мен Акронды 77-ші тас жол арқылы байланыстырады, соның ішінде екі қаланың да орталық транзиттік орталықтарында тоқтайды. Акрон метро маршруты Оңтүстік Саммит округі арқылы дүйсенбіден жұмаға дейін күніне бес рет жүреді, бірақ Акрон қалалық транзиттік орталығында да тоқтайды.

Апаттар мен оқиғалар

1949 жылғы 4 қарашада Харрингтонның DC 3 жүк рейсі 36-шы ұшу жолағына жақын жерде апатқа ұшырап, ағаштарға соқтығысып, ұшу жолағынан шығысқа қарай құлап, барлық 3 экипаж мүшесі қаза тапты. Бұл әуежай тарихындағы ең ірі апат. 1973 жылғы 27 қарашада "Eastern Airlines" авиакомпаниясының 300 рейсі Питтсбург халықаралық әуежайынан келген кезде ұшу-қону жолағының соңынан шығып кетті. Ұшақ McDonnell Douglas DC 9-31, бортында бес экипаж мүшесі және 21 жолаушы болды, Майами халықаралық әуежайынан MIA PIT CAK бағытымен ұшып келді. Ауа райы нашар, төмен бұлттылық, жаңбыр және тұманды болды. Ұлттық көлік қауіпсіздігі жөніндегі кеңес (NTSB) ұшақтың ылғалды ұшу жолағында тым жоғары жылдамдықпен қонуға тырысқаннан гидропланингке түсіп, тоқтамағанын анықтады. Ол бөгеттің үстінен құлап, қатты зақымдалып, жарамсыз деп жарияланды. Қаза болғандар жоқ, бірақ борттағы 26 адамның барлығы түрлі жарақаттар алды. 1979 жылғы 2 тамызда Нью-Йорк Янкис командасының ойыншысы Турман Мунсон басқарған Cessna Citation 501 ұшағы 19-шы ұшу жолағына 870 фут (265 м) жетпей тұрып, апатқа ұшырап, Мунсон қаза тапты. Ұшақтағы қалған екі адам ұшақ өртенген кезде құтылып шықты. 2002 жылғы 26 желтоқсанда Cessna 172S ұшағы Акрон-Кантон аймақтық әуежайына қонған кезде қатты зақымдалды. Ұшқыш 15 түйіндік көлденең желмен қонуға тырысқанын хабарлады. Ұшақ қатты жерге тиіп, секіріп бастады. Ұшақ бес-алты рет секіргеннен кейін ұшқыш айналып, қайтадан ұшуға тырысты. Екінші рет қонуға тырысқанда ұшқыш ұшақты басқаруда қиындықтарға тап болды. Ұшақ қатты жерге тиіп, сол жаққа бұрылып, қар үйіріне соқты. Апаттың ықтимал себебі ұшқыштың дұрыс емес жарылғыш жасауы, нәтижесінде қатты қонуға әкелді. 2003 жылғы 12 шілдеде Piper PA 23 ұшағы Акрон-Кантон аймақтық әуежайынан ұшып шыққаннан кейін көп ұзамай жойылды. Ұшақ жылдық тексеруден кейін Медина қалалық әуежайына ұшып бара жатқан еді. Айналмадан кейін бірден сол жақ қозғалтқыштың қуаты жоғалғандықтан, ұшақ сол жаққа бұрылды. Ұшқыш бағытты басқаруды ұстай алмады, ұшақ сол қанатымен жерге тиді, содан кейін мұрынымен және 32-шы ұшу жолағының басында тоқтады. Тергеуден кейін ұшақ сатылып алынған құтқару компаниясының өкілі сол қозғалтқыштың негізгі подшипнігінің жартылай журналда орналасқанын айтты. Апаттың ықтимал себебі ұшқыштың бір қозғалтқыштың қуатын жоғалтқанда ең төменгі басқару жылдамдығын (Vmc) сақтамауы, нәтижесінде ұшу кезінде басқаруды жоғалту және жермен соқтығысу болды. 2004 жылғы 30 қаңтарда Гейтс Learjet 35A ұшағы Акрон-Кантон аймақтық әуежайында айналма кезінде қатты зақымдалды. Ұшқыштың айтуынша, ұшу-қону жолағынан пандусқа дейінгі таксилік қатынас қалыпты болған. "Е" жолынан 90 градус бұрылыс жасап, пандусқа түскеннен кейін, ұшақ мұз қабатының үстінен сүрінбей бастады. Тежегіштер тиімді емес еді және қос пилот қозғалтқыштарды сөндірді; алайда, пандус аймағының төмен қарай еңістігі мен желдің жағдайына байланысты ұшақ жылдамдығын арттыра берді. Ұшақ тоқтамай тұрып бетон қабырғаға соқты. Апаттың ықтимал себебі дұрыс емес пандуспен қызмет ету, нәтижесінде мұз үстінде жүріп жатқанда ұшақтың бақылауын жоғалту, оған күшті жел мен пандустың төмен қарай қарайтын еңіс сияқты факторлар әсер етті. 2005 жылғы 19 қаңтарда Акрон-Кантон аймақтық әуежайына ауыр қону кезінде Cessna 414 ұшағы қатты зақымдалды. Акрондағы Фултон әуежайынан ұшып шыққаннан кейін ұшақ бұлттарға еніп, дереу қатты мұзды жинады, ал ұшақтың мұзды тазарту жүйесі іске қосылды, бірақ олар мұз жиналуымен бәсекелесе алмады. Ұшқыш Фултонға қайта қонуға тырысты, бірақ алдыңғы терезеде мұз қатып қалғандықтан, оны алып тастау мүмкін болмады. Содан кейін ұшқыш Акрон-Кантонға РЛС-пен ұшып келді. Ұшқыш жарылғыш жарылғыштың қуатын азайта бастағанда, ұшақ бір мезгілде үш тірек дөңгелегіне де қатты қонды. Апаттың ықтимал себебі ұшқыштың толық ауа райы туралы ақпарат алмауы, бұл ауа райы туралы дұрыс шешім қабылдамауы және белгілі мұздық жағдайларға ұшып кетуі болды. Оның бірі - ұшақтың мұз қатып ұшатын жағдайда ұшуға жараспауы. 2006 жылғы 14 қарашада "Мунни М20ДЖ" ұшағы Акрон-Кантон аймақтық әуежайына қону кезінде ұшу-қону жолына соқты. Ұшқыш ұшақтың қақпақтары соңғы рет симметриялық түрде ашылмағанын хабарлады; толық қақпақтар таңдалған болса да, сол қақпақ толық ашылмады. Ұшқыш қақпақтарды көтеруге тырысты, бірақ олар ассиметриялық тығылып қалды. Ұшқыш жарылысқа ұшып бара жатқанда сол жақ қанаты тоқтап, күрт төмендеді; ұшқыш түзету үшін қуат қосуға тырысты, бірақ бұл ұшақтың әр қанаттың көтеру мөлшерінің айырмашылығына байланысты сол жаққа бұрылуына әкелді. Апаттан кейінгі тексеру қақпақ жүйесінің жалғасуын растады. Сонымен қатар, қақпақ актuatorының электр қуаты қосылғанда жұмыс істеді. Соқтығыс зақымдары қақпақтардың бұрылуын және орнатуын нақты өлшеуге мүмкіндік бермеді. Апаттың ықтимал себебі ұшқыштың соңғы жақындасу кезінде жеткілікті жылдамдықты сақтамауы, нәтижесінде кездейсоқ тоқтау болды. 2008 жылғы 19 желтоқсанда Piper Saratoga ұшағы Акрон әуежайына қонуға тырысқанда ту таяғына соқтығысып, бос үйдің ауласына құлап, ұшқыш қаза тапты. Апат әуежайдан шамамен 2 миль шығысқа/солтүстік-шығысқа қарай мұздық жағдайларға, кеңістіктік бағдарламаның жоғалтылуына, ұшқыштың қателігіне және ұшқыштың бастапқыда дұрыс бағытқа ұшақты бағыттауға сәтсіздігіне байланысты болды. 2011 жылғы 18 наурызда Embraer 145 ұшағы Акрон-Кантон аймақтық әуежайына қонған кезде сол жаққа бұрылып кетті. Экипаж Федералдық авиация басқармасының инспекторына рейстің қону кезінде алдыңғы тірек дөңгелегі ұшу-қону жолағына тигенше оқиғасыз болғанын хабарлады. Осы сәтте ұшақ пилоттар түзетуге шамасы келмеген сол жаққа бағытталды. Ұшақ ұшу-қону жолағынан шығып, тоқтады. Капитан қонудың қалыпты болғанын және ұшақтың жүйелерінен ешқандай ескертулер немесе хабарламалар болмағанын айтты. Ол оқиға кезінде бірінші офицер нос дөңгелегінің басқаруын қолмен ажыратуға тырысты, бірақ бұл ұшақтың жаққа бұрылуын болдырмады. Оқиғадан кейін нос дөңгелегінің басқару жүйесін тексеруде қалыпты жұмыс істеуін бұзушы ешқандай аномалиялар анықталмады, ал апаттың себебі ұшақтың нос дөңгелегінің себепсіз сол жаққа бұрылуы болды, себебі анықталмады. 2016 жылғы 10 мамырда Mooney Aircraft M20 ұшағы Акрон-Кантон аймақтық әуежайынан ұшып шығу кезінде ұшу-қону жолағынан шығып, қатты зақымдалды. Ұшқыш ұшақтың ұшу жылдамдығына жеткенде сол жаққа бұрылғанын хабарлады. Ұшқыш қозғалтқыштың қуатын азайтып, толық оң рульді қолданды, бірақ ұшақ ұшу-қону жолағынан шығып, әуежай жарығына соқтығысып, қанаттары мен фюзеляжына қатты зақым келді. Нос тірек дөңгелегінің керілу байланысын нос тірек құрылымына бекітетін гайка нос дөңгелегінен жоғалғаны анықталды; дөңгелек басқаруы мен тежегіштері жақсы жұмыс істеді. Mooney Aircraft Co өкілі жоғалған гайка нос дөңгелегінің желге қарай бұрылуына себеп болмайды деп сендірді және ол гайка түсіп қалса да дөңгелек бұрылуына мүмкіндік бермейді деп мәлімдеді. Дегенмен, апаттың ықтимал себебі нос тірек құрылымындағы жоғалған гайка болды, нәтижесінде...