Кіріспе

Уругвайдың 36-шы президенті (1990–1995)

Уругвайдың 36-шы президенті Луис Альберто Лакале де Эррера (ˈlwis alˈβeɾto laˈkaʝe ðe eˈreɾa; Лакале жергілікті жерде немесе; 1941 жылдың 13 шілдесінде туған), уругвайлық саясаткер және заңгер, 1990 жылдан 1995 жылға дейін Уругвайдың 36-шы президенті қызметін атқарған. Ұлттық партияның мүшесі, ол бұрын 1972 жылдан 1973 жылға дейін Ұлттық өкіл, ал 1985 жылдан 1990 жылға дейін Республика сенаторы болып қызмет етті. Лакале Монтевидеода туып өскен. Ол Ұлттық партияны басқарған және оның ең белгілі секторларының бірін құрған Луис Альберто де Эррераның немересі. Ол иезуиттер колледжінің семинариясына оқуға түсіп, 1964 жылы Республика университетін заңгер мамандығы бойынша бітірген. Жастығында ол бірнеше БАҚ-та журналист болып жұмыс істеген. 1972 жылдан 1973 жылға дейін Монтевидео департаментінен Ұлттық өкіл болып сайланған, бірақ президент Хуан Мария Бордаберри жасаған төңкеріс салдарынан парламент таратылғаннан кейін мандатын жоғалтқан. Лакале 1989 жылғы сайлауда президент болып сайланды, бұл Ұлттық партияның 1963 жылдан 1967 жылға дейін Ұлттық үкімет кеңесінде билікте болғаннан бергі үкіметке оралуын белгіледі, сондай-ақ 1860 жылдан бері партия үшін алғашқы президенттік сайлау болды (Бернардо Пруденсио Берродан кейін). Оның президенттік кезеңі Вашингтон консенсусымен үйлесетін либералды экономикалық саясатпен сипатталды. Ол мемлекеттік компанияларды дерегуляциялау үшін салықтық реттеулер мен реформалар жүргізді. Бұл оған солшыл және кәсіби одақтардың қарсылығын туғызды. Сыртқы саясатта Лакале үкіметі Оңтүстік Ортақ Нарығын (МЕРКОСУР) құрған Асунсьон шартына қол қойды. 1995 жылы президенттік қызметтен кеткеннен кейін Лакале белсенді саясатта қала берді. 1999 жылы ол тағы да президенттікке кандидат болды, бірақ үшінші орынды иеленді. 2004 жылы Ұлттық партияның ішкі сайлауында (преймериз) қатысты, бірақ жалпы сайлауда партияның үміткері болған Хорхе Ларраньягадан жеңілді. 2009 жылы ол тағы да президенттікке үміткер болды, бірақ екінші турда «Брод Фронт» коалициясынан ұсынылған Жозе Мухикадан жеңілді, ол президент болып сайланды. 2019 жылғы жалпы сайлауда оның ұлы Луис Лакале Пудың жеңісімен, олар елдің президенті қызметін атқарған үшінші әке-бала болып тарихта қалды.

Ерте өмір және білім

Лакаль 1941 жылғы 13 шілдеде Монтевидеода Карлос Педро Лакаль Нуньес пен Мария Хортенсия де Эррера де Лакальдің ұлы ретінде дүниеге келді. Оның баск және испан түбі бар. Оның анасы Луис Альберто де Эррераның қызы, Ұлттық партияның белгілі саясаткері. Ол Colegio Seminario мектебінде оқыды және 17 жасында Ұлттық партияға мүше болды.

Саяси мансабының алғашқы жылдары (1958-1972)

Лакаль 1958 жылғы сайлауда әкесі Луис Альберто де Эррераны қолдады, онда Ұлттық партия 93 жылдық оппозициядан кейін тарихи жеңіске жетіп, Ұлттық үкімет кеңесіндегі басқарушы саяси күшке айналды. 1961 жылы ол Clarín газетінде журналист ретінде жұмыс істеп, мақалалар мен колонкалар жаза бастады. 1971 жылғы сайлауда Монтевидео департаментінен Ұлттық өкіл болып сайланды және 1973 жылғы төңкеріске дейін, президент Хуан Мария Бордаберри парламентті таратып жібергенге дейін мандатын сақтап қалды.

Диктатураға қарсылық (1973-1985 жж.)

Лакаль азаматтық-әскери диктатураға қарсы болды және бірнеше апта түрмеде отырды. Бостандыққа шыққаннан кейін ол режимге қарсы жасырын оппозиция құрамында болды. 1978 жылдың тамызында Лакальге, өзіне және әскери режимнен шығу жолын іздеуге тырысқан екі Ұлттық партия мүшесіне (Марио Хебер мен Карлос Хулио Перейраға) уланған үш бөтелке шарап жіберілді. Лакальдің әйелі күдікті сыйлықтан сақтандырды, бірақ Хебердің әйелі бір стақан ішіп, дереу қайтыс болды. Бұл іс әлі де шешілмеген. Ол 1980 жылғы конституциялық референдумда "ЖОҚ" деп дауыс беруді жақтады. 1981 жылы, 1982 жылғы алғашқы сайлау кампаниясы аясында, демократиялық кеңеюге ұласқан, Лакаль Ұлттық партияның ішіндегі бір тобы – Congreso Nacional Herrerista-ны құрды. 1984 жылғы жалпы сайлауда, диктатураны аяқтаған сайлауда, ол президенттікке Альберто Зумаранды қолдады, бірақ Хулио Мария Сангуинетти жеңіске жетті. Дегенмен, Лакаль Республика Сенаторы болып сайланды.

Ұлттық басшылық (19851990)

1984 жылғы сайлаудан кейін Лакалл Республиканың 42-ші шақырылыс Сенатында сенатор болып қызмет етті. 1987 жылы ол Сенат вице-президенті қызметіне тағайындалды. Осы кезеңде ол саяси беделін күшейтіп, Джон Ф. Кеннедимен теңестіріле бастады.

1989 жылғы сайлау

1989 жылы ол өзінің фракциясы – Эрреризмо атынан, Гонсало Агиррені өкілдік етуші етіп алып, президенттікке кандидат болды. 1989 жылғы жалпы сайлауда, Лей де Лема жүйесі бойынша өткен сайлауда Лакаль өзінің партиясы ішінде ең көп дауыс жинады, ал партия ең көп дауыс алған саяси күш болғандықтан, ол Уругвай президенті болып сайланды. 1990 жылдың 1 наурызында ол бес жылдық мерзімге қызметке кірісті. Ол Колорадо партиясының бірқатар фракцияларымен «Coincidencia Nacional» коалициясын құрды.

Қызмет мерзімі

Лакаль билікке келгеннен кейін салық реформасы туралы заң жобасын парламентке жіберді, ол Колорадо партиясының қолдауымен дереу қабылданды. Сату салығы 21%-дан 22%-ға дейін өсті, табыс салығы жоғарылатылды және бірнеше қосымша салықтар енгізілді. Өкіметтік кезеңінде ол еркін нарық бағдарламасын қолдады, шетелдік қарыз міндеттемелерін азайту мақсатындағы Брейди облигациялары жоспарына қатысты, сондай-ақ Парагвай, Бразилия және Аргентина президенттерімен бірлесіп 1991 жылы Асунсьон шартымен күшіне енген Меркосур құрылысына негіз салды. 1992 жылы оның экономикалық реформаларын қолдауға ауыр соққы тиді, өйткені оның маңызды бастамаларының бірі – Уругвайдың мемлекеттік компанияларын жекешелендіру жоспары референдумда қолдау таппады. 1994 жылғы жалпыұлттық сайлауда ол өзінің ішкі істер министрі Хуан Андрес Рамиресті Эрреризм фракциясының президенттік үміткері етіп таңдады. Ұлттық партия сайлауда Колорадо партиясына шамалы айырмамен жеңіліс тапты. Оның үкіметінде Гектор Гро Эспиелл, Серхио Абреу, Хуан Андрес Рамирес, Карлос Кат және Игнасио де Посадас сияқты бірнеше көрнекті саясаткерлер жұмыс істеді.

Кейін президенттікке үміткер болады

1999 жылы ол партиясының ішкі сайлауында Хуан Андрес Рамиреске (Герреризмнен бөлініп шыққан) және басқа бірнеше үміткерге қарсы жеңіске жетіп, президенттікке қайта үміткер болды. Бірақ үкіметіндегі жемқорлыққа қатысты бірқатар айыптаулар оның мүмкіндіктерін төмендетті. Рамирес алғашқы сайлауда жеңілгеннен кейін саясаттан толығымен қол үзді, бұл Лакаль үшін соңғы соққы болды, ол жалпы сайлауда дауыстардың 22,3%-ын алып үшінші орынға табан тіреді. Лакаль 2004 жылғы сайлауда да президенттікке үміткер болды, бірақ басқа партия жетекшілері Хорхе Ларраньяганың төңірегіне бірігіп, оны ішкі сайлауда 2:1 есебімен жеңді. 2009 жылы ол үшінші рет президенттікке үміткер болды және маусымдағы ішкі сайлауда Хорхе Ларраньяганы жеңіп шықты. Ішкі сайлауда жеңіске жеткенімен ол партияның басқару кеңесінің төрағасы болды. Қараша айында өткен президент сайлауының екінші турында ол Жозе Мухикаға есе жіберді. Лакаль Мадрид клубының мүшесі және Иерусалим саммитінің қоғамдық істер комитетінің мүшесі.

Жеке өмір

Лакаль Мария Джулия Пу Брито дель Пиномен (1946 жылы туған) үйленген; олардың төрт баласы бар: Пиллар Лакаль Пу, президент Луис Лакаль Пу, экономист Хуан Хосе Лакаль Пу және Мануэль Лакаль Пу. Луис Альберто Лакаль Пу 2014 және 2019 жылдары Ұлттық партиясынан президенттікке үміткер болды. Екі рет те ол екінші турға өтті, бірақ 2019 жылы жеңіске жетіп, 2020–2025 жылдарға Уругвай президенті сайланды.