Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1989 жылдан 1993 жылға дейін Парагвай президенті
President of Paraguay from 1989 1993
Андрес Родригес Педотти (19 маусым 1923 жыл – 21 сәуір 1997 жыл) – әскери шенеунік және саясаткер, 1989 жылдың 3 ақпанынан 1993 жылдың 15 тамызына дейін Парагвай президенті болды. Ол 1989 жылдың 2 және 3 ақпанында диктатор Альфредо Стросснер Матиаудаға қарсы мемлекеттік төңкеріске жетекшілік етті.
Andrés Rodríguez Pedotti (June 19, 1923 – April 21, 1997) was a military officer and politician, being President of Paraguay from February 3, 1989, to August 15, 1993. He led the coup d'état on February 2 and 3, 1989, against the dictator Alfredo Stroessner Matiauda.
1989 жылғы төңкеріс
Родригес 35 жыл бойы Альфредо Стросснердің ең жақын серігі болды. Екеуі соншалықты жақын болғандықтан, Родригестің қызы Стросснердің үлкен ұлына үйленді. Стросснер билігі тұсында Родригес Парагвайдағы ең бай адамдардың біріне айналды. Айлығы 500 долларға тең болса да, ол елдегі ең ірі сыра зауытының, валюта айырбастау желісінің, импорт-экспорт компаниясының, мыс сым компаниясының және бірнеше шаруашылықтың иесі болды. Дегенмен, 1980-жылдардың соңында екеуінің арақатынасы шиеленісе бастады. Онжылдық бойында Родригес ұзақ жылдар бойы үстемдік еткен Колорадо партиясындағы «традиционалистермен» байланыс орнатты. Партияның бұл тобы Стросснердің үш онжылдық билігін қолдағанмен, билік жүргізудің гуманитарлық жолдарын жақтады. 1989 жылдың қаңтарында жағдай ушығуға жетті, Стросснер бірнеше генералдарды қызметтен босатып, олардың орнына өзіне толыққанды адал деп саналған адамдарды тағайындады. Сол айдың соңында Стросснер Родригеске қарсы тікелей соққы ретінде елдегі барлық валюта айырбастау пункттерін жапты. 2 ақпанда Стросснер бұрынғы одақтасын шақырып, оған үлтиматум қойды – қорғаныс министрі қызметіне тағайындалуды қабылдасын (бұл іс жүзінде төмендеу болар еді) немесе зейнетке шықсын. Родригес кездесуден жалтарған (және төңкеріс жоспарлап отырғаны туралы қауесеттерді тоқтатуға тырысқан) көрінеді, тіпті біреуіне жалған гипс орнатып, аяғын жарақаттанғандай көрсетті. Родригес 2 ақпан күні түнде төңкеріс жасап, жауап берді. Көтерілісшілер әскерлері мен танктері Асунсьондағы Президент гвардиясының штабын қоршап алды (Стросснер сонда бас сауғалау үшін барған). Төңкеріске Рим-католик шіркеуінің көп бөлігі мен АҚШ қолдау көрсетті, олар енді Стросснерді суық соғыста одақтас ретінде қажет етпейтін. Осы қолдаудың арқасында төңкеріс тез жеңіске жетті, Стросснер төңкеріс басталғаннан кейін бірнеше сағаттан соң отставкаға кетті. Дегенмен, екі тараптан да 500-ге жуық әскер Стросснердің тұтқындалуы салдарынан қаза тапқан деп есептеледі. Ол бірнеше күннен кейін босатылып, Бразилияға қашып кетті. Төңкерістен кейін бірнеше апта өткен соң, бұрынғы ішкі істер министрі Эдгар Инсфран журналистерге Родригестің 1988 жылдың желтоқсанының соңында төңкерісті жоспарлай бастағанын айтты. Инсфран Стронатоның ең репрессивті кезеңінде ішкі істер министрі болған, бірақ Родригесті қолдауға ауысып, қазір де жұмсақ тәсілді жақтады. Стросснер биліктен құлатылғаннан кейін көп ұзамай, Родригес үкіметіне Қытай Халық Республикасының өкілдері хабарласып, Парагвайды Қытай Республикасымен (Тайвань) ұзақ жылдар бойы сақтап келген дипломатиялық қарым-қатынасын тоқтатуға және оның орнына ҚХР-ды мойындауға шақырды. Алайда Родригес Тайвань елшісі Ван Шенгтің пікірін қабылдады, бұл қарым-қатынасты сақтап, Тайваньның даму көмегін және Тайвань нарықтарына қол жеткізу Парагвай үшін тиімдірек болады деді.
Rodríguez had been Alfredo Stroessner's closest confidant for 35 years. The two became so close that Rodríguez' daughter married Stroessner's elder son. Under Stroessner's rule, Rodríguez became one of the richest men in Paraguay. Despite only earning the equivalent of $500 per month, he owned the nation's largest brewery, a chain of currency exchanges, an import export company, a copper wire company, and several ranches. However, relations between the two grew increasingly strained in the late 1980s. As the decade wore on, Rodríguez cultivated ties with the "traditionalists" in the long dominant Colorado Party. This element of the party had supported Stroessner throughout his three decade rule, but had come to favor a more humane way of governing. Matters came to a head in January 1989, when Stroessner relieved several generals of their commands and replaced them with men thought to be unquestionably loyal to him. Later that month, in what was viewed as a direct strike at Rodríguez, Stroessner closed all of the country's currency exchanges. On February 2, Stroessner summoned his former ally and gave him an ultimatum—either accept appointment as defense minister (which would have effectively been a demotion) or retire. It was reported that Rodríguez avoided the reunion (and attempted to quell rumors of him planning a coup) by faking a leg injury, going as far as having a fake cast put on one of his legs. Rodríguez gave his answer on the night of February 2 when he launched a violent coup. Rebel troops and tanks surrounded the headquarters of the Presidential Guard in Asunción (where Stroessner had sought refuge). The coup had the backing of much of the Roman Catholic Church and of the United States, who no longer required Stroessner as an ally in the Cold War. With this support, the coup quickly succeeded, with Stroessner resigning only hours after hostilities began. However, some 500 soldiers on both sides are believed to have died as a consequence of Stroessner's capture. He was released and fled into exile a few days later, eventually taking refuge in Brazil. A couple of weeks following the coup, former interior minister Edgar Ynsfrán told reporters that Rodríguez had begun planning the coup toward the end of December 1988. Ynsfrán had served as interior minister during the most repressive phase of the Stronato, but had switched to supporting Rodríguez and now favored a less heavy handed approach. Soon after the ouster of Stroessner, the Rodríguez government was contacted by representatives of the People's Republic of China, inviting Paraguay to end its long standing diplomatic relations with the Republic of China (Taiwan) and to recognize PRC instead. However, Rodríguez accepted the arguments of the Taiwanese ambassador Wang Sheng that continuing the relationship with ROC, and thus keeping Taiwan's development assistance and access to Taiwan's markets, would be more advantageous for Paraguay.
Биліктің аяқталуы және өлімі
1992 жылдың 20 маусымында Парагвай жаңа конституцияны қабылдады. Ол президентті бес жылдық мерзімге ғана шектеді, қайта сайлану мүмкіндігі болмады. Родригеске қатысты қайта сайлануға тыйым салу, ол толық мерзімге түсуден бас тартатынын мәлімдегенімен, кері күшпен қолданылды. Родригес бұл шараны өзіне деген сенімсіздіктің белгісі деп бағалап, инаугурация рәсімін бойкоттады. 22 маусымда жаңа конституцияға қол қойғаннан кейін ғана төңкерілгенін қаупі сейілді. 1993 жылдың 15 тамызында ол президенттік лауазымнан кетіп, соңғы онжылдықтарда мерзімі бітіп кеткен алғашқы парагвай президенті болды. Оның орнын Хуан Карлос Васмоси басты, ол Родригес сияқты Колорадо партиясының мүшесі еді. Родригес 1997 жылы Нью-Йорк қаласында ұзаққа созылған қатерлі ісікпен күрескеннен кейін қайтыс болды.
On June 20, 1992, Paraguay adopted a new constitution. It limited the president to a single five year term, with no possibility of reelection. The ban on reelection retroactively applied to Rodríguez, even though he had promised that he would not run for a full term. Rodríguez called this provision evidence of a lack of confidence in his word, and boycotted the inauguration ceremony. Fears of a coup were only allayed when he signed the new constitution into law on June 22. He stepped down as president on August 15, 1993, the first Paraguayan president in decades to leave office at the end of his term. He was succeeded by Juan Carlos Wasmosy, who like Rodríguez was a member of the Colorado Party. Rodríguez died in New York City in 1997 after a long battle with cancer.