Кіріспе

Уругвайдың 38-ші президенті (2000–2005)

Хорхе Луис Батлье Ибаньес (ˈxoɾxe ˈlwis ˈbaʝe iˈβaɲes; Batlle жергілікті жерде немесе; 25 қазан 1927 – 24 қазан 2016) – уругвайлық саясаткер және заңгер, 2000 жылдан 2005 жылға дейін Уругвайдың 38-ші президенті қызметін атқарған. Колорадо партиясының мүшесі, ол 1959 жылдан 1967 жылға дейін Ұлттық өкіл, ал 1985 жылдан 1990 жылға дейін және 1990 жылдан 1999 жылға дейін Республика сенаторы болып қызмет етті. 30-шы президент Луис Батлье Беррес-тің үлкен ұлы және Батлье отбасының мүшесі, ол ел президенті қызметін атқарған отбасының төртінші мүшесі болды. 1959 жылы Республика университетін заңгер мамандығы бойынша бітіріп, содан кейін «Эль Диа» газетінде журналист ретінде жұмыс істеді. Саяси мансабын 1950 жылдары бастады, 1958 жылғы жалпы сайлауда Ұлттық өкіл болып сайланды. Әскери диктатура кезінде оған тыйым салынды, ал 1984 жылғы жалпы сайлауда демократиялық кезеңсіздікке әкелген ол президенттікке үміткер бола алмады, ол тек Сенатқа үміткер бола алды. Оның президенттік мерзімі банк дағдарысының ушығуымен және ел экономикасына әсер еткен ішек қыстыру ауруының эпидемиясымен еректелді. Оның бастамаларының бірі – азаматтық-әскери диктатура кезінде ұсталған және жоғалып кеткендердің жағдайын анықтау мақсатында құрылған адам құқықтары жөніндегі тергеу органының құрылуы болды. Сыртқы саясатта Батлье үкіметі Уругвайдың АҚШ-пен байланысын нығайтып, Кубамен дипломатиялық қатынастарын үзіп жіберді.

Ерте өмір және білім

Хорхе Луис Батль Ибанес 1927 жылғы 25 қазанда Монтевидеода дүниеге келді. Ол Луис Батль Беррес пен Матильда Ибаньес Талистің үлкен ұлы болды. Оның екі бауырласы болды: Луис (1930–2016) және Матильда (1932 жылы туған). Ол Батль әулетінің мүшесі, оның тамыры – Испанияның Каталония аймағындағы Ситжес қаласы. Бұл әулеттен Уругвайдың бірнеше президенттері шыққан, соның ішінде оның әкесінің інісі Хосе Батль и Ордонес та бар. Ол Эльбио Фернандес мектебі мен Монтевидеоның неміс мектебінде білім алды. 1959 жылы Республика университетін заңгер мамандығы бойынша бітірді.

Саяси мансабының алғашқы жылдары (19581965)

1958 жылы Колорадо партиясынан алғаш рет конгрессмен болып сайланған кезде Батль радио "Ариэль" мен "Аксьон" газетінде журналист ретінде белсенді қызмет еткен болатын. Ол сол уақытта партияның басқару органының мүшесі де еді. 1966 жылы президенттікке кандидат болды, ал 1968 жылы қаржылық дауға қатысты, бірақ ол ешқашан дәлелденбеді.

Ұлттық басшылығы (1965-1971)

1965 жылы Батлл Колорадо партиясының 15-ші тізімінің жалғыз жетекшісі болып сайланды, бұл лауазым өткен жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін бос қалған еді. Ол президенттік жүйеге оралуды ұсынды, Ұлттық үкімет кеңесін таратуды көздеді және 1967 жылғы Конституцияның қабылдануына себеп болған конституциялық реформаның авторы және жақтаушысы болды. Ол 1971 жылы қайтадан президенттікке кандидат болды, бірақ жеңіске жете алмады. Ол бірнеше рет ұсталды. Ол есірткі картельдерінің саяси беделін төмендету мақсатында кокаиннің заңдастырылуын ұсынды. Сондай-ақ ол Америка еркін сауда аймағын (FTAA) құруды қолдады. Президент ретінде Батлл қорғаушылық саясатқа және кез келген түрдегі субсидияларға қатысты қарсы тұрды; ол еркін сауданың кедергісіз дамуын үнемі қолдап келді.

Соңғы жылдар

Хорхе Батль президенттік қызметтен кейін де саясатта белсенді болды. Ол өзінен кейін келген Уругвай президенттерін (Табаре Васкес және Хосе Мухиканы) газет беттері мен әлеуметтік желілер арқылы сынады. Ол "Sanatorio Americano" ауруханасына түсті, бас ішілік қан кетуді тоқтату үшін операция жасалды. Операция сәтті болмады, және ол 2016 жылдың 24 қазанында, 89 жасқа толуға бір күн қалғанда қайтыс болды. Уругвай оның қазасына байланысты ұлттық аза күні жариялады. Олардың екі баласы болды: Беатрис (1962 жылы туған) және Рауль Лоренцо (1965 жылы туған).