Кіріспе

Daemonologie – толық атауы Daemonologie, Диалог түрінде, үш кітапқа бөлінген: Жоғары және күшті ханзада, Джеймс және т.б. – алғаш рет 1597 жылы Шотландия королі Джеймс VI (кейін Англия королі Джеймс I) қазіргі заманғы некромантия және ежелгі қара сиқырдан қолданылатын әртүрлі болжау әдістері арасындағы тарихи байланыстар туралы философиялық зерттеме ретінде жарияланды. Джеймс Англия тағына отырған 1603 жылы кітап қайта басылды. Басым көпшілік пікірі бойынша, король Джеймс Daemonologie-ны Реджинальд Скотттың "Солқындықтың ашылуы" сияқты күмәнді жариялымдарға жауап ретінде жазған. Daemonologie демонологияны және шайтандардың қиын жағдайдағы адамдарды мазалау әдістерін қарастырады. Кітап колдовствоны қолдауға бағытталған. Бұл кітаптың Уильям Шекспирдің "Макбет" пьесасын жазуда пайдаланған негізгі көздерінің бірі деп есептеледі. Шекспир кітаптан алынған көптеген цитаталар мен рәсімдерді тікелей "Ерегіз әпкелерге" жатқызды, сонымен қатар король Джеймс қатысқан сот процестерінен алынған шотланд тақырыптары мен оқиғаларын да пайдаланды.

Шотландиядан келген жаңалықтар

Шотландиядан келген жаңалықтар – Доктор Фианның өмірі мен өлімі туралы хабарлама, 1591 жылы Лондонда басылған кітапша, Шотландиядағы әйгілі Солтүстік Бервик сиқыршылар соты және король алдындағы жазбалар. «Daemonologie» кітабының алғашқы және келесі басылымдарында бұрын жарияланған жаңалықтар кітапшасы Солтүстік Бервик сиқыршылар сотының есебін толық баяндады, онда король Джеймс сот төрешісі ретінде қатысты. Шотландия корольдігінің сот орындаушысының орынбасары Дэвид Ситонның Гейлис Дункан атты қызметшісі болды, ол қысқа мерзім ішінде ауру немесе мүшкелге тап болғандарға керемет көмек көрсетті. Дэвид Ситон оны сиқыршы деп тергеп, кейін әйгілі сиқыршылар деп жарияланған бірнеше адамды ұстауға себеп болған жазба алды. Агнис Томпсон король алдында сиқыр арқылы оны бірнеше рет өлтіруге тырысқанын мойындады. Кітапшада оның қалай әрекет еткені туралы толық мәлімет берілген. Ол сондай-ақ, барлық қасиеттілер күнінде басқалармен бірге сиқырлы жиынға қатысқанын мойындады, онда олар мысықты құрбандыққа шалып, теңізге жіберді, король Джеймсті Норвегиядан Лейт портына келгенде ілесіп жүретін кемелерді батыру үшін дауыл шақыруға үміттенеді. Дауылдан Шотландия королевасына арналған сыйлықтарымен бір кеме батып кетті, бірақ король Джеймсті тасымалдаған кемелер аман қалды. Доктор Фиан көрнекті сиқыршы деп танылды және көптеген адамдармен бірге сотталды. Кітапшада олардың сиқырмен айналысу себептері, қолданылған әдістер, әрбір сиқыршының қалай ұсталғаны және оларды жазалау мен өлімге жеткізу үшін қолданылған азаптау әдістері толық сипатталған. Доктор Фианның ісі оның шайтанмен жасасқан келісімінен, қызына арналған сиқырды бұзған басқа сиқыршымен болған жанжалынан, сот барысындағы тексерулерінен, оның төзімділігінен, қашқаннан және соңынан өлім жазасынан өтуінен баяндалады.

Мәдени маңызы

Демоннологиядан алынған тақырыптар мен король Джеймстің Солтүстік Бервик сиқыршыларға қарсы сот процесіне қатысуы Шекспирдің «Макбет» туындысына тікелей әсер еткен болуы мүмкін. Мұны куәландыратын деректер бар: үш сиқыршының ритуалдық сиқыр қолдануы және «Шотландия жаңалықтары» атты парақшада баяндалған сот процестерінен алынған сөздердің тікелей цитаталары. «Макбет» «Демоннология» жарық көргеннен кейін бірнеше жыл өткен соң ғана көпшілік назарына түсті және сол шотландтық тақырыптар мен оқиға орындарын сақтап қалды. «Демоннология» сиқыршылық реформасын жасауға көмектесті, Ричард Бернардты 1629 жылы «Үлкен қазылар алдындағы нұсқаулық» атты сиқыршыларды анықтау жөніндегі нұсқаулық жазуға күшті шабыттандырды. Бұл нұсқаулық сот процесінде куәгерлерді табу, дәлелдерді жинап, талдау және сиқыршылық істерін қарау кезінде жан-жақты тергеу жүргізуді ұсынды. Мэттью Хопкинс 1644 және 1646 жылдар аралығында сиқыршы іздеуші ретінде жұмыс істегенде шамамен 300 сиқыршы сотталып, жазаланды. Хопкинс қайтыс болған жылы, 1647 жылы, «Сиқыршыларды ашу» атты еңбегін жариялады, онда сиқыршыларды анықтау әдістерін жасауда «Демоннологияны» тікелей дереккөз ретінде көрсетті. Король Джеймстің Эпистемон кейіпкері арқылы білдірген философиялық аргументтері қоғамның сеніміне қатысты теологиялық ой-пікірлерге негізделген, ал оның қарсыласы Филомат қоғамның құқықтық жақтарына философиялық тұрғыдан қарады, бірақ Эпистемонның білімін алуға ұмтылды. Бұл философиялық көзқарас, білімді кеңейтуге талпынған филоматтың эпистемологиялық ізденісі ретінде танылды, ал бұл термин 1854 жылы Джеймс Фредерик Ферриермен қалыптастырылды.